درس اخلاق
کلید رسیدن به آرامش و موفقیت در زندگی
کلید رسیدن به آرامش و موفقیت در زندگی صبر است، زیرا همه اعمال شایسته از نماز و روزه گرفته تا ترک گناه و اطاعت از خدا به صبر نیاز دارند. صبر ابتدا سخت و تلخ است، اما با استمرار در انجام واجبات و پرهیز از محرمات تربیت شده و تقویت میشود. این تمرین صبر، زمینه رشد ایمان و استقرار آرامش در زندگی فرد را فراهم میکند.
نتیجه مسیرهای غلط و تکرار خطاها
آیه «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَیٰ شَاکِلَتِهِ» تأکید میکند که شاکله انسان، ساختار درونی اوست که بر اثر اعمال شکل میگیرد. هر رفتار نیک یا بد، شخصیت و تصمیمهای بعدی را میسازد. مسیر رشد نتیجه مداومت در اعمال است، اما در نهایت، خداوند بهترین داور هدایت است.
دوست خردمند از منظر آیتالله العظمی جوادی آملی
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: رابطه دوستانه در حد عموم بد نیست که هر مسلمانی با مسلمان دیگر این چنین باشد؛ اما وقتی رفیق میگیرد، باید خوش استعداد باشد.
بشنوید| بزرگترین عامل بدبختی زندگی انسان
خداوند همه اعمال انسان را میبیند، چه آشکار و چه پنهان، و فردا خود قاضی خواهد بود؛ این آگاهی باید انسان را به رعایت وظایف و پرهیز از گناه ترغیب کند، زیرا معصیت هم زندگی دنیوی و هم آخرت را خراب میکند و ترس از دید خدا، راه پیشگیری از خطا و فساد است.
بشنوید| راز رسیدن به حضور قلب در نماز چیست؟
حضور قلب در نماز تنها با ایمان کامل حاصل میشود، زیرا ایمان ناقص توجه انسان را به امور دیگر معطوف میکند. پرهیز از گناه، رشد ایمان و ارزشگذاری به خدا باعث تمرکز دل و حضور قلب واقعی میشود، اما ایمان ضعیف و دلبستگی به دنیا مانع توجه کامل به خدا است.
گناهی که همه نعمتها را از انسان میگیرد
زبان انسان بسیار خطرناک است؛ یک سخن میتواند آبرو ببرد، دلها بشکند و اعمال نیک را نابود کند. کمخوری، سحرخیزی، خلوت و ذکر و از همه مهم تر مراقبت از زبان و سکوت نخستین و مهمترین راه کمال و حفظ خود است.
ایستادگی در برابر حق، نتیجهای جز حسرت و هلاکت ندارد
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه هر کسی در برابر حق بایستد به هلاکت دچار میشود، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در کلامی میفرماید «مَنْ أَبْدَى صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ، هَلَکَ» [هر كه در برابر حق بايستد هلاك شود]؛ زیرا حق، شکستبردار نیست و هر مخالفتی با آن چیزی جز حسرت و سقوط به دنبال ندارد.
درس اخلاق | بلایی که کیسه معنویات را خالی میکند
حسادت انسان را به رفتارهای ناپسند، تهمت و فحش سوق میدهد و «ذخایر معنوی» او را خالی میکند. برای پیشگیری، باید نسبت به نعمات دیگران حسادت نکنیم و صبر را تمرین کنیم؛ صبر سپری در برابر گناه است و به انسان قدرت حفظ اخلاق و پرهیز از ارتکاب اعمال ناشایست میدهد.
آیت الله جوادی آملی: انسان تنها با «گریه» و «ناله صادقانه» میتواند بر دشمن درونی پیروز شود
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه صبر و تضرع به درگاه الهی قطعا انسان را به مقصد می رساند، گفتند: انسان تنها با سلاح گریه و ناله صادقانه میتواند بر دشمن درونی پیروز شود.
آیتالله جوادی آملی علت تاخیر بارش باران را چه میدانند؟/کدام عمل مستحبی را باید پیش از نماز استسقاء انجام داد؟
آیت الله العظمی جوادی آملی به کلام معصوم علیه السلام درباره علت تاخیر باران اشاره کرده و فرموده اند:گسترش برخی گناهان همچون ظلم در دستگاه قضا و ستم در نظام اقتصادی و گرفتن زیر میزی و رومیزی، سبب نزول بلا و بازداشتن رحمت الهی می شود.
هر دل پراندوه، گوش شنوا میخواهد
وقتی ظرف غم پر شد، تخلیه آن ضروری است. گفتگو با فرد صالح و قابل اعتماد فشار روحی را کاهش میدهد و روح را سبک میکند. در نبود او، سکوت و تحمل هم کمککننده است.
آیا نیتهای بد هم گناه محسوب میشوند؟
آیه «وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِی أَنْفُسِکُمْ أَوْ تُخْفُوهُ یُحَاسِبْکُمْ» بیانگر محاسبه نیتهاست، اما تنها دو گناه باطنی واقعی محسوب میشوند: تکبر و سوءظن. دیگر افکار درونی مانند حسد یا آرزوهای منفی تا وقتی عملی نشوند، گناه نیستند و زمینهساز گناهاند، نه خود گناه.
درس اخلاق | آیا به خاطر لغزشها و خطورات ذهنی نیز باید استغفار کرد؟
خطورات و تصورات ذهنی ممکن است زمینهی گناه را فراهم کنند. ذهن با تکرار این افکار آمادهی عمل میشود، بنابراین لازم است از همان مرحلهی تصورات استغفار کرد تا دل و ذهن پاک بماند و آمادهی انجام اعمال صالح گردد.
پادکست | معنای اسراف و راه تشخیص آن
مرحوم آیتالله سید عبدالله فاطمینیا: اسراف را تشخیص دادن کار سادهای نیست.
آداب معاشرت اسلامی؛ راهکار نفوذ روحانیت در بین مردم
مرجع تقلید شیعیان خطاب به روحانیون، گفت: ما امروز در جامعه خودمان در این مسائل گرفتاریم و تصور نکنیم مردم صددرصد با ما همنظر و همدل هستند؛ برخی نسبت به ما نظر خاص دارند ولی اگر ما آداب معاشرت پیامبرگونه با آنان داشته باشیم رفتارشان تغییر خواهد کرد.
رسیدن به حقیقت نیازمند علم و شهود باطنی است
آیتالله العظمی جوادی آملی در سلسله جلسات درس اخلاق، با تأکید بر اهمیت ترکیب علم ظاهری و شهود باطنی، مسیر رسیدن انسان به حقیقت و قرب الهی را تشریح کرد و نماز، سحر و تزکیه نفس را راهنمای رسیدن به باطن عالم دانست.
نوکری تا آخرین نفس؛ حسنعاقبت یک منبری
آیتالله العظمی اراکی نقل میکند که شبی در خواب دید قبری در قبرستان مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری آماده شده و به او گفته شد که صاحب آن، از نظر معنوی همتراز صاحب جواهر است. فردای آن روز، خبر درگذشت حاج شیخ ابراهیم صاحبزمانی اعلام شد و او در همان قبر دفن گردید.
انسان نباید عمر خود را صرف «جاهطلبی»، «مقامخواهی» یا «بستن راه مردم» کند
حضرت آیت الله جوادی آملی در پیامی به هفتمین همایش بینالمللی سیره نبوی(ص) در طب که در شیراز برگزار شد، با تأکید بر اینکه «سیره پیامبر اکرم(ص) همان قرآن مجسم است» بیان داشتند: برنامه تعلیم و تربیت پیامبر(ص)، قرآن کریم بود و هرگاه قرآن به صورت انسان درآید، پیامبر است و اگر پیامبر به صورت کتاب ظاهر شود، قرآن خواهد بود؛ ازاینرو اخلاق و سیره آن حضرت چیزی جز عینیتبخشی به قرآن نیست.
کسب حلال بدون یادگیری فقه معاملات ممکن نیست
استاد حوزه گفت: قرآن کریم بر مال حلال تأکید ویژه دارد، زیرا مال حرام ضررهای متعدد آخرتی، برزخی، روحی و حتی ضرر در عبادت دارد.
علم بدون ولایت، دزدی است نه دانایی
«لا إله إلا الله» و «ولایت علی بنابیطالب» یک حقیقتاند؛ دژی که نگهبانش خدا و دربانش علی و فرزندان اویند. علمی که از مسیر ولایت به دست نیاید، بیبرکت است و نه به درد انسان میخورد و نه به درد جهان.
گناهی که با استغفار پیامبر هم بخشیده نمیشود
گناهی که حتی پیامبر اگر هفتاد بار برای آن دعا کند بخشیده نمیشود، تحقیر و خوار کردن دیگران است. همانگونه که حضرت زینب (سلاماللهعلیها) فرمودند «شام از کربلا بدتر بود»؛ یعنی خون ریخته شد، اما تحقیر و خوار کردن روح و کرامت انسانها، گناهی است که بخشایش آن دشوار است.
گرامیداشت سالروز شهادت حضرت زهرا (س) به اشک ریختن و سینه زدن نیست
آیت الله جوادی آملی تاکید کردند: اگر گفتند سالگشت شهادت این بانو را گرامی بدارید، تنها برای این سینه زدن و مرثیه خواندن و اشك ریختن نیست، این در صف نعال وظیفه است؛ این جزء آن ده درصد است، آن نود درصد وظیفهٴ ما پیروی اندیشهٴ عالمانهٴ آن حضرت، پیروی انگیزه مخلصانهٴ آن حضرت است، آن ده درصدش گریه كردن است.
معرفت الهی راه شک را میبندد / جهان ظلم را برنمیتابد و سنت الهی بر نابودی ستمکاران است
آیتاللهالعظمی جوادی آملی در ادامه شرح نهجالبلاغه و در تفسیر کلام قصار ۱۸۴ امیرالمؤمنین(ع) «مَا شَكَكْتُ فِي الْحَقِّ مُذْ أُرِيتُهُ» بیان داشتند: معرفت حقیقی، هنگامی که از سوی خداوند به بنده ارائه شود، هرگز با تردید همراه نیست و راه شک در آن بسته میشود.
توبه در حقالناس تنها با استغفار زبانی کافی نیست / باید حق مردم ادا شود
حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی با اشاره به رحمانیّت فراگیر ذات اقدس الهی، اظهار داشتند: کارهای خداوند سراسر رحمت و برکت است و هیچ امری از او صادر نمیشود مگر آنکه مایهی رحمت و خیر باشد، تأخیر در بارش باران نیز از جلوههای امتحان الهی و رحمت است. دستور به برپایی نماز استسقاء نیز خود نشانهی دیگری از رحمت خداوند است، زیرا نظام عالم بر مدار رحمت او میچرخد.
نصایح علامه حسنزاده به کاربران شبکههایاجتماعی
استفاده از شبکههای پیامرسان موبایلی و اجتماعی به اندازهای رواج پیدا کرده که در واقع میتوان گفت به امر بیبدیل ارتباطات در جهان حاضر تبدیل شده است.
آیت الله جوادی آملی: «ظلم در دستگاه قضا» و «گرفتن زیرمیزی و رومیزی»، سبب نزول بلا و بازداشتن رحمت الهی میشود
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه تاخیر در نزول باران از جلوه های امتحان الهی و رحمت است، گفتند: گسترش برخی گناهان همچون ظلم در دستگاه قضا و ستم در نظام اقتصادی و گرفتن زیر میزی و رومیزی، سبب نزول بلا و بازداشتن رحمت الهی میشود.
استاد فاطمینیا خطرناکترین بیماری باطن را چه دانستند؟
مرحوم استاد عبدالله فاطمی نیا که در اخلاق و عرفان از اساتید برجسته بودند، قساوت قلب را خطرناک ترین بیماری باطن عنوان کردند.
استاد انصاریان: برخی دینداران خیال میکنند دین فقط نماز و روزه است
استاد اخلاق حوزه علمیه گفت: بسیاری از مردم کمتر به پای منبر و جلسات دینی میروند و تنها بخشی از بدنه مذهبی در این مجالس حضور دارند. در حالی که برخی دینداران خیال میکنند دین فقط نماز و روزه است، دین حقیقتی کامل است.
رازداری شرط عقلانیت/امام زمان (عج) جاهلیت را ریشهکن میکند
آیتالله العظمی جوادی آملی در جلسه درس اخلاق خود با اشاره به جایگاه اهلبیت علیهمالسلام و نقش نظام اسلامی در استمرار معارف الهی، بر لزوم حفظ اسرار، رعایت حسن خلق، و مقابله با بدیها از طریق نیکی تأکید کردند.
درس اخلاق | وظیفهی ما نسبت به دوست خوب چیست؟
در برابر دوست خوب، وظیفه داریم در غیابش از آبرو و حیثیتش دفاع کنیم و در صورت نیاز، به یاریاش بشتابیم. دوستی واقعی بر پایهی صداقت، حمایت و خیرخواهی است و آنچه برای خود میپسندیم، باید برای او نیز بخواهیم.
