درس اخلاق
هر اقدام یا سخنی که به نظام آسیب بزند، مصداق جهل است
حضرت آیتالله جوادیآملی با تأکید بر این که در نظام امامت و امت برای حفظ سلامت اجتماعی و دینی باید جهل را شناسایی و ریشهکن کرد، تصریح کردند: هر اقدام یا سخنی که به نظام آسیب بزند، مصداق جهل است و باید شناخته و اصلاح شود.
تقرب به خدا با مستحبات و مراقبت از اعمال، راه رسیدن به جمع صالحین است
آیت الله جاودان با اشاره به اهمیت اعمال مستحب، بیان کرد: نمازهای نافله، صدقه، کمک به برادر مسلمان، خدمت به فقرا، امر به معروف و نهی از منکر و هر کار خیر که واجب نیست، اما انسان با نیت قربت انجام میدهد، موجب محبوبیت بنده نزد خدا میشود. این اعمال موجب میشود که خداوند شخص را دوست داشته باشد و دست، چشم، گوش، و زبان او در مسیر حق و پاکی عمل کنند.
دعوت خداوند به دیدن ملکوت، نهایت تکریم انسان است
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه قرآن کتاب ادب است و سراسر احترام به انسان را نشان میدهد، گفتند: این دعوت به دیدن ملکوت، نهایت تکریم الهی نسبت به انسان است.
درس اخلاق | آیا به خاطر لغزشها و خطورات ذهنی نیز باید استغفار کرد؟
خطورات و تصورات ذهنی ممکن است زمینهی گناه را فراهم کنند. ذهن با تکرار این افکار آمادهی عمل میشود، بنابراین لازم است از همان مرحلهی تصورات استغفار کرد تا دل و ذهن پاک بماند و آمادهی انجام اعمال صالح گردد.
رسیدن به حقیقت نیازمند علم و شهود باطنی است
آیتالله العظمی جوادی آملی در سلسله جلسات درس اخلاق، با تأکید بر اهمیت ترکیب علم ظاهری و شهود باطنی، مسیر رسیدن انسان به حقیقت و قرب الهی را تشریح کرد و نماز، سحر و تزکیه نفس را راهنمای رسیدن به باطن عالم دانست.
تو مقصری که سهوا چشمت به نامحرم افتاد!
آیتالله نخودکی اصفهانی(ره) در روزهای آخر عمر، به نکتهای مهم درباره مراقبت از نگاه اشاره کردند.
درس اخلاق | چطور بفهمیم این رفیق به دردمان میخورد؟
دوست واقعی باید هم عاقل باشد و هم با تقوا؛ زیرا بیتقوایی انسان را به گناه میکشاند و بیعقلی با نیت خیر نیز زیان میآفریند. تنها در پرتو عقل میتوان راه درست را شناخت و با تقوا آن را بهدرستی پیمود.
بهشت را با دو رکعت نمازِ درست، بخرید
کسی که به راحتی دروغ میگوید، به راحتی حسادت او را میکشد، یا اینکه بخل نمیگذارد نفس بکشد؛ چنین افرادی طبق این آیه یک «الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ» است.
جوانی، سلامت و نشاط از بزرگترین سرمایههای الهی است
دبیر شورایعالی حوزههای علمیه گفت: خدای متعال به انسان سرمایههای گرانبهایی چون عمر، سلامت، جوانی و نشاط عطا کرده است و عقل حکم میکند این سرمایهها در مسیر بندگی و آبادانی آخرت صرف شود.
کسی که آبرو و اقتصاد کشور را پاس میدارد، جهاد کرده است
جلسه هفتگی درس اخلاق حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی، در مسجد اعظم قم با حضور اقشار مختلف مردم برگزار شد و معظمله در آن تأکید کرد: جهاد تنها در سنگر نظامی نیست؛ در جبهه داخلی نیز میتوان مجاهد بود. کسی که نظام را حفظ میکند، آبرو و اقتصاد کشور را پاس میدارد، گرانی را کاهش میدهد و مشکلات مردم را برطرف میسازد، او نیز مجاهد فیسبیلالله است و در صف شهدا مأجور خواهد بود.
آینه اخلاق امیرالمومنین در ماجرای کنیز گریان و خرمافروش بی انصاف
استاد حسین انصاریان با بیان داستان دختری نیازمند و خرمافروشی بیانصاف، جلوهای از اخلاق علوی را ترسیم کرد تا جایی که حضرت علی (ع) با حلم و عطوفت، تلخی بیعدالتی را به شیرینی بخشش و آزادی بدل ساخت.
اهل علم چه زمانی عمرشان تلف می شود؟!
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: اگر کسی درس بخواند و نتواند مدرّس خوب باشد یقین بداند عمرش را تلف کرده، برای اینکه این دروس امانتهای الهی است.
انسان حازم، ترکیب عقل و تصمیم درست است
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه جهل با علم برطرف میشود و جهالت با اخلاق، دین و ادب، اظهار کرد: حضرت در نهجالبلاغه فرمود: کم من علم قد قتله جهله؛ بسیاری از علما کشته جهالت خود هستند؛ از نظر علمی خوب میفهمد اما از جهت تصمیمگیری سست است. لذا فرمود: انسان باید طوری زندگی کند که کارگاه تصمیمسازی محکمی داشته باشد که همان حزم است و بعد تصمیم بگیرد که عزم است.
گاهی علم اخلاق انسان را به جهنم میفرستد
علم بدون تزکیه، حتی در توحید، عرفان، فقه و اخلاق، انسان را به خطا و جهنم میبرد. تزکیه مقدم بر دانش است و شرط هدایت خود و دیگران است.
تصمیم گیریهای شتاب زده به نتیجه نمیرسد و پشیمانی به همراه دارد
حضرت آیت الله جوادی آملی با اشاره به روایتی از امیرالمومنین (ع) درباره ضرورت دوراندیشی گفتند: تصمیمگیریهای علنی و شتابزده نه تنها به نتیجه نمیرسد، بلکه مایهی زیان و پشیمانی خواهد شد.
آیتالله خوشوقت: کسی حق ندارد کنار صراط مستقیم، راه دیگری بسازد
صراط مستقیم تنها یکی است و همه عبادات و وظایف زندگی، راههای گوناگون در همین مسیر واحدند؛ خدا یکی است و راه هم یکی، و هر کس بخواهد کنار آن راهی بسازد جز گمراهی و بیسرانجامی نصیبی نخواهد برد.
بکوشیم رفتار، گفتار و سکوتمان قرآنی و حقمدار باشد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: معصومین (علیهم السلام) قرآنی زندگی میکنند و حیات اینها حیات قرآنی است و تمام شئون اینها حق است، چرا ما اینچنین نباشیم؟! ما نیز باید بکوشیم تا رفتار، گفتار و سکوتمان قرآنی و حقمدار باشد.
شیعه واقعی تابع ولی خدا است
در روایت داریم «شِیعَتُنَا مَنْ یَتَّبِعُ آثَارَنَا وَ یَتَّبِعُنَا فِی جَمِیعِ أَوَامِرِنَا وَ نَوَاهِینَا» شیعه واقعی کسی است که در تمام اوامر و نواهی، مطیع محض ائمه علیهم السلام باشد.
آزادی واقعی انسان در گرو جهاد با نفس و رهایی از طمع
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه، با تأکید بر اینکه همه سخن حضرت علی(ع) آن است که خودتان را برده طمع نکنید، گفت: اگر انسان اسیر نفس شد نفس به او دستور میدهد که رشوه بگیرد، اختلاس کند و فلان گناه را انجام دهد؛ در حالی که اهل بیت(ع) از ما خواستهاند با شرافت و عزت زندگی کنیم.
لجاجت مانع فهم و پذیرش حق است
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه با بیان اینکه لجاجت مانع فهم و پذیرش حق است، گفت: در چند جا از نهجالبلاغه آمده است که مبادا لجاجت و تندروی کنی زیرا لجاجت و تندروی نظم جامعه را بهم میزند. در فرمایش دیگری هم آمده است؛ اگر دیدی مقصدی برای تو روشن نیست صبر کن و لجاجت نکن. لجاجت جلوی شنیدن رای را میگیرد و از آن بپرهیزید.
چرا با وجود قرآن و علما، فساد و گناه همچنان گسترده است؟
فساد و گناه با وجود قرآن و علما همچنان گسترده است، زیرا مشکل در نبود عمل به دستورات الهی است. قرآن و احکام خدا برای هدایت و مصونیت از وسوسههای شیطان نازل شدهاند، اما بیشتر مردم فقط میخوانند و اطاعت نمیکنند. تا زمانی که عمل به واجبات و ترک محرمات محقق نشود، آثار مثبت دین مانند رفع ظلم و گناه در جامعه ظاهر نخواهد شد.
بشنوید| پاسخ آیتالله خوشوقت به سؤال اولیای الهی چه کسانی هستند؟
اولیای الهی طبق بیان قرآن کسانیاند که ایمان به خدا دارند و در زندگی اهل تقوا و فرمانبرداری از او هستند. خداوند وعده داده است که آنان نه ترس و اندوهی خواهند داشت و هم در دنیا از برکات ایمان و تقوا بهرهمند میشوند و هم در آخرت بشارت بهشت نصیبشان میگردد.
ببینید| توصیه جالب استاد فاطمینیا به هیأتیها
مرحوم استاد فاطمینیا در سخنانی، توصیههای اخلاقی به هیأتیها و دینداران داشت.
درس اخلاق | عزیز من انسان حیوان ناطق نیست
کمال واقعی انسان زمانی آشکار میشود که خویش را نه با ظاهر و صفات جسمانی، بلکه با معیارهای الهی و عدل الهی سنجیده باشد. تنها ناطق بودن یا راه رفتن بر دو پا و سخن گفتن انسانیت را کامل نمیکند، بلکه وزن حقیقی انسانیت در محک الهی و میزان رفتار و کردار در قیامت روشن میشود.
وقتی پول داری خدا هست، بیپول شدی خدا نیست؟
ایمان واقعی آن است که انسان در فقر نیز به سراغ حرام نرود و بداند خدا همیشه حاضر است. ثروت و فقر جابهجا میشوند، اما وظیفه انسان در همه حال صبر و استقامت بر فرمان الهی است. خدا بندگان را با ترس و دشواریها میآزماید تا روشن شود چه کسی حقیقتاً به او ایمان دارد.
درس اخلاق | عالِم شدن قدم اول است نه مقصد
درس خواندن و عالِم یا أعلم شدن، تنها هجرت صغری و جهاد اصغر است؛ زیرا انسان همچنان در سطح مفاهیم و علوم کتابی سیر میکند. مرتبه بالاتر، هجرت وسطا و جهاد اوسط است؛ یعنی حرکت از علم به معلوم، از الفاظ و مفاهیم به واقعیت و حقیقت. در این مرحله، هدف دانستن بیشتر نیست، بلکه رسیدن به خارج است که علم به آن اشاره میکند.
سادهترین راه محبوبِ خدا شدن از زبان آیت الله بهجت
انسان به طور طبیعی خود و خدا را دوست دارد و هدف زندگی، آشکار کردن این محبت الهی است. کسی که در مسیر زندگی خواستار افزایش دوستی با خدا باشد، به سوی کمال حرکت میکند. سادهترین و مؤثرترین راه برای این تحقق، فرستادن صلوات بسیار با نیت عاشقانه و پایبندی به ایمان است.
صفاتی از شیعیان که باعث شادی امامان میشود
اخلاق را میتوان نظاممند کردن، دفاع و توصیه مفاهیم رفتار درست و نادرست ، تعریف کرد. در احادیث ائمه اطهار نیز توصیه های اخلاقی بسیار را میتوان یافت که از طریق آن شاکله اخلاق را مستحکم کرد.
آیتالله بهجت: دعا هرگز بیاثر نیست، حتی اگر به تأخیر بیفتد
دعا مؤثرترین و برترین ابزار ماست و حتی اگر اثر آن فوری ظاهر نشود، در زمان مناسب تحقق مییابد. تأثیر دعا هرگز از بین نمیرود و تنها ممکن است به تأخیر بیفتد. بنابراین باید با اخلاص و تضرع از خداوند بخواهیم مفسدان و طاغوت را برچیند و نابود سازد.
عظمت و معرفت عرفانی حضرت معصومه (س) از زبان علامه حسنزاده
زیارت حضرت معصومه سلاماللهعلیها دل را لبریز از شوق و ارادت میکند، چراکه شخصیت ایشان فراتر از نسبتهای خانوادگی، جلوهای ناب از نبوغ، بینش و درایت الهی است. این بانوی نوزدهساله، در کنار امام رضا علیهالسلام، از درخشانترین فرزندان امام کاظم علیهالسلام بود. عظمت مقام ایشان تا امروز دلهای بیشماری را به سوی قم کشانده است.
