درس اخلاق
نظام سهگانه صیانت، بصیرت و معاشرت در حدیث پیامبر (ص)
جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به این منطق نبوی نیازمند است؛ جامعهای که در آن عبادت بدون تقوا، علم بدون بصیرت و فعالیت اجتماعی بدون اخلاق رواج پیدا کند، دیر یا زود دچار فرسایش خواهد شد.
درس اخلاق | مؤمنان نسبت یکدیگر چه حقوقی دارند؟
در این حدیث نبوی، برای مؤمن هفت حق بر برادر مؤمن بیان شده است؛ از جمله تکریم و احترام، محبت قلبی، همدلی مالی، جلوگیری از غیبت، عیادت در بیماری، تشییع جنازه و یاد کردن نیکیهای او پس از مرگ. رهبر شهید انقلاب این حقوق را پایهای برای شکلگیری روابط اخلاقی و اجتماعی سالم میان مؤمنان دانستند.
درس اخلاق | نیاز همه افراد جامعه به موعظه؛ ممکن است ما جاهل نباشیم اما غافل باشیم
یکی از نیازهای مهم فردی و اجتماعی، تذکر و موعظه است؛ زیرا ممکن است انسان جاهل نباشد اما غافل باشد. متأسفانه در عصر ما روحیه و منابر موعظهای کمرنگ شده، در حالیکه منبر بزرگانی چون شیخ جعفر شوشتری، شیخ عباس قمی و سید مهدی قوام، دلها را متحول میکرد.
آثار مخرب تفکرِ «فقط به فکر خودت باش!»
علامه مصباح یزدی هشدار میدهد که فردگرایی افراطی انسان را به موجودی پستتر از حیوان تبدیل میکند؛ زیرا وقتی عشق و مسئولیت از دلش برود، دیگر نشانی از انسانیت ندارد.
بزرگترین حجاب میان انسان و خدا، خودِ انسان است
آیتالله جوادی آملی در درس اخلاق خود با تشریح راهکارهای کسب طهارت باطنی، بر ضرورت شناخت هدف خلقت و رهایی از خودخواهی تأکید کرد و گفت: انسان تا زمانی که در «پوسته خویشتن» گرفتار است، از مشاهده جمال و جلال الهی محروم میماند، اما با عبور از حجاب نفس، افق دید او گسترده و زمینه تعالی روحی و معنویاش فراهم میشود.
بشنوید| برشی از سخنرانی علامهجعفری درباره عظمت امیرالمومنین علی(ع)
علامه جعفری در سخنرانی مربوط به شخصیت حضرت علی (ع)، ماجرای ملاقات ضرار بن ضمره با معاویه بن ابی سفیان را برای بیان عظمت شخصیت حضرت علی (ع) به تصویر میکشد.
درس اخلاق | «سخن نیکو» در آموزههای دینی، عامل افزایش رزق و محبوبیت است
در این حدیث، سخن نیکو عاملی برای افزایش مال و رزق، طولانی شدن عمر و محبوبیت انسان در میان خانواده معرفی شده است. همچنین در بعد اخروی، «قول حسن» انسان را به بهشت رهنمون میکند.
۲۰ دستورالعمل از آیت الله فاطمی نیا
گناهکار چند نوع است. عده ای گناه می کنند، بعد ناراحت و پشیمان می شوند. سوز و گداز دارند. توبه می کنند و هرگز فکر نمی کنند که روزی این توبه را بشکنند؛ اما دوباره می شکنند.
ببینید| کار خیر را برای ارزش ذاتی آن انجام دهید
اگر به دیگران نیکی و کمک میکنید، بهتر است آن را در ذهن خود نگه ندارید و در قبال آن انتظار جبران، تشکر یا پاداش از مردم نداشته باشید.
درس اخلاق | یاد فناپذیری دنیا، انسان را از دلبستگیهای افراطی رها میکند
رهبر شهید انقلاب با اشاره به حدیث «لِدْ لِلْمَوْتِ وَاجْمَعْ لِلْفَنَاءِ وَابْنِ لِلْخَرَابِ»، تأکید کردند که همه آنچه انسان در دنیا گرد میآورد سرانجام از میان خواهد رفت. به گفته ایشان، توجه به این حقیقت موجب کاهش دلبستگیهای دنیوی و یادآوری عاقبت کار در آغاز هر اقدام میشود.
درس اخلاق | اجتناب از گناهان؛ توصیه پیامبر(ص) در بیان رهبر شهید انقلاب
رهبر شهید انقلاب در شرح وصیت پیامبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) «ورع» را به معنای پرهیز از گناه دانستند و آن را اساس مسیر معنوی انسان معرفی کردند.
برگی از سیره امام موسى کاظم (ع)
امام هفتم حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام در ميان اهل زمان خود عابدترين و فقيهترين و سخىترين و بزرگوارترين مردم بود. در مورد ویژگی های اخلاقی این امام همام، روایات زیادی رسیده است که به شمّه ای از آنها در زیر اشاره می شود.
چگونه عشق به علی (ع) انسان را از سقوط نجات میدهد؟
محبتِ امیرالمؤمنین، رشتهی اتصالی است که حتی در اوجِ غفلت و لغزش، بندهی گنهکار را از غرق شدن در «ولایتِ طاغوت» نجات میدهد و با ایجاد انقلابی درونی، او را به توبه و طلبِ طهارت وامیدارد.
ببینید| جوانی که ره صد ساله را یک شبه طی کرد
عارف فرزانه مرحوم سيدذبيح الله قوامی معروف و مشهور به «حاج آقا فخر تهرانی» از سالكين الیالله و عرفایی بود كه هنوز قدر و منزلتش پنهان باقی مانده است.
درس اخلاق | انسانِ با ایمان، کسی است که بر نفس خود غلبه کند
در این شرح اخلاقی، رهبر شهید انقلاب «فلز مستحکم» انسان را به روحی مقاوم و نفوذناپذیر تشبیه کردهاند که در برابر خواهشهای نفسانی تسلیم نمیشود. ایشان این روایت نبوی را معیاری روشن برای سنجش خود، پیش از آزمودن دیگران معرفی میکنند.
بزرگواری آیتالله نجفی بروجردی
ایشان در برابر ناسزا، با کمک و بزرگواری پاسخ میداد و صبر را نشانه بزرگی میدانست.
شاید هیچ دعایی به اندازه دعای عرفه اهمیت نداشته باشد
علامه مصباح یزدی، دعای عرفه امام حسین (ع) را بینظیر میدانست. او میفرمود: در میان همه آموزههای دینی، شاید هیچ دعایی به اندازه دعای عرفه اهمیت ندارد. این دعا، شیوه تفکر در نعمتهای خدا را به ما میآموزد. ما لیاقت دعا کردن نداریم، اما باید از این نیایش بلند بهره ببریم.
توصیه امام باقر(ع) برای اصلاح جامعه/ عمل به قرآن ملاک ارزش انسان
اگر از امام باقر(ع) سؤال کنیم جامعه ما اگر بخواهد اصلاح شود وظیفه چیست؟ امام باقر(ع) خطاب به جابر فرمودند: خودتان را بسنجید، قرآن کریم یک ترازوست و ما یک کالایی هستیم که نمیدانیم میارزیم یا نه، ...
ببینید| برای درمان سستی در زندگی چه باید کرد؟
مرحوم آقا مجتبی تهرانی(ره): گاهی پیش میآید که انسان عمیقاً مشتاق است نسبت به فرامین و دستورات الهی پایبندتر و متعهدتر باشد، اما نمیداند چرا توان و انگیزهی لازم برای عمل به آنها را در خود نمییابد در این باب مرحوم آیت الله آقا مجتبی تهرانی راهکاری ارزشمند ارائه میدهند که میتواند بسیار کارگشا و راهنما باشد.
اساس زندگی مشترک را «دوستی عاقلانه» و «گذشت عطوفانه» حفظ میكند
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: دو چیز است كه اساس زندگی مشترک را حفظ میكند؛ یكی دوستی عاقلانه نسبت به یكدیگر و دیگری مهربانی و گذشت عطوفانه از لغزشهای یكدیگر.
دعایی که باعث میشود تمام ملائکه برای انسان دعا کند!
دعایی که از خود عبور کند، در آسمان چنان آینهوار چند میلیارد برابر میشود که گویی تمام فرشتگان برای تو دست به دعا برداشتهاند.
تا حالا از این زاویه به نعمتهای اطرافمان نگاه کردیم؟
فرزند آیتالله حائری شیرازی از نگاه عرفانی ایشان به نعمتهای الهی روایتی نقل کرده است که در آن، خریدن انارهای بهظاهر بیارزش، دریچهای تازه به معنای رزق و شکرگزاری میگشاید.
درس اخلاق | چرا خداوند دوستانش را بیشتر امتحان میکند؟
امتحانات الهی نشان محبت خداوند به بندگان خاص اوست، همانطور که طلا برای خالص شدن حرارت میبیند، مؤمن نیز برای رسیدن به کمال از کوره امتحانات میگذرد. این آزمایشها نه برای آگاهی خداوند، بلکه برای رشد و خودشناسی بندگان است.
بزرگترین خطر خاموشی در دینداری چیست؟
عدهای از اطرافیان مرحوم آقای بروجردی در مرض فوت گفتند حالت غمناکی داشت و گفت رفتیم و عملی انجام ندادیم دست خالی رفتیم پاسخ داد خلص العمل فان الناقد بصیر بصیر و هشدار داد توهم بینیازی از مغفرت احمقانهترین حرف در رابطه با پروردگار است.
خاطرات علما | شما میخواهید حیثیت ما غربیها را نابود کنید؟
یکی از مأمورین عالیرتبه سفارت انگلیس میخواست چکی تقدیم شهید مدرس کند. شهید گفتند، باید تبدیل به طلا و بار شتر کند و ظهر روز جمعه و هنگام نماز به مدرسه سپهسالار بیاورد، تا آن وقت من قبول کنم، مرد فرنگی گفت: شما میخواهید حیثیت ما را نابود کنید. مدرس خندید و گفت: «از نابودی چیزی که ندارید، نترسید».
درس اخلاق | اخلاق نیکو؛ دشمن بدخواه را به دوست صمیمی تبدیل میکند
قرآن کریم میفرماید: کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، خداوند رحمان دوستی آنان را در دلهای مردم قرار میدهد (سوره مریم، آیه ۹۶).
چگونه در دنیا و آخرت همراه با اهلبیت علیهمالسلام باشیم
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: به مقام امام رسیدن ممکن نیست،اما به مقام شاگردان آنها رسیدن میسور است. آنها هم افراد عادی بودند که به اینجا رسیدند.
وقتی حقتان ضایع میشود، نفرین میکنید یا دعا؟
نفرین، شمشیر دو لبهای است که تنها در صورت استحقاق ظالم، جایز شمرده میشود؛ در غیر این صورت، گریبان خودِ نفرینکننده را می گیرد در فضای ایمانی، اصل بر نفرین نکردن و جایگزینی آن با دعا برای هدایت است، چرا که دعا هم پرثوابتر است و هم اثرگذارتر.
نگاههای کنایه آمیزی که موجب گناه انسان میشوند
نگاه های کنایه آمیز بـا گوشه چشم نیز همین گونه اند و مراد از آن نگاههایی است که برای عیب جویی یا تحقیر یا تمسخر یا برای تکبر و تبختر و مانند آن باشد. البته اشاره گناه آلود، تنها به چشم اختصاص ندارد و اشاره های ابرو، لب، دهان، دست یا زبان نیز می توانند رمزی باشند و موجب گناه انسان شوند.
چگونه انسان با «اشاره» به گناه آلوده میشود
حضرت آیت الله جوادی آملی تصریح کردند: گاهی انسان بی آنکه سخنی بگوید و تنها با اشاره و رمز به گناه آلوده می شود.
