قرآن
خداشناسی کودکان | خدا چه رنگی است؟
یکی از پرسشهای رایج کودکان درباره «رنگ خدا» است و این متن با زبانی ساده نشان میدهد که خدا رنگ ظاهری ندارد و آنچه به خدا نسبت داده میشود، رفتارها و صفات خوب انسانی است.
خدا چرا انسان را آفرید، وقتی هیچ نیازی نداشت؟
وقتی خدایی را فرض میکنیم که هیچ نیازی ندارد، آفرینش انسان دیگر یک سؤال ساده نیست؛ بلکه دریچهای است به فهم کمال، اختیار و معنای بودن.
از دامن مادر تا سرنوشت جامعه؛ نقش بیبدیل زن در تربیت انسان
اسلام برای بهبود اجتماع و اصلاح شئون حیاتی جامعه، کوشش به اصلاح زن کرده و ملاک مدنیت را به او وابسته دانسته است و نیز برای داشتن فرزندان صالح که کارگردانان جامعه فردایند، توجه به مادر خوب داشته و در انتخاب او توصیههای بسیار کرده است.
کینهتوزی چگونه ایمان، سلامت روان و روابط انسانی را تخریب میکند؟
قرآن از «بیماری دل» سخن میگوید و اهلبیت(ع) کینهتوزی را «سرآمد همه عیبها» میدانند. صفتی که هم ایمان را تهدید میکند و هم آرامش روح و پیوندهای انسانی را از میان میبرد. در این نوشتار، با استناد به آیات، روایات و یافتههای روانشناسی، آثار سوء کینهورزی و راههای عملی پاکسازی دل از این رذیله اخلاقی بررسی میشود.
تشویق یا تحذیر؟ راهنمای عملی تربیت کودک و نوجوان در خانواده
واژه تربیت کودک به معنای تعلیم و تربیت و پرورش دادن کودک با استفاده از بسیاری از اصولها و قواعد آموزشی و تربیتی میباشد. زمانی که والدین کودکان خود را تربیت میکنند در واقع در حال آموزش دادن به آنان هستند و کودکان به خصوص در سنین پایینتر بهتر میتوانند از والدین خود تاثیر پذیرند.
صلحی که فتح شد؛ راز پیروزی در سوره فتح
سورهٔ فتح با تأکید بر پیروزی و تحقق وعدهٔ الهی پس از صلح حدیبیه، مایهٔ آرامش و امید مسلمانان و الهامبخش پایداری در برابر دشمنان است.
سورهها و دعاها برای میت در حالت احتضار
در فرهنگ اسلامی، مرگ مرحله ای از انتقال روح از دنیای مادی به عالم آخرت است. احتضار، لحظه ای حساس و معنوی است که فرد در آستانه مرگ قرار دارد. در این زمان، همراهی معنوی با فرد محتضر از طریق قرائت سوره های قرآن، دعاها و انجام اعمال مستحبی، نه تنها برای آرامش روح او مفید است، بلکه برای کسب ثواب و جلب رحمت الهی برای همراهان نیز توصیه شده است.
معنای توحید و جایگاه آن در زندگی انسانها
توحید یکی از مباحث ریشهای و اصلی در علوم دینی و عقاید قرآنی است. اهمیت این علم از آن جهت است که به خالق هستی میپردازد و بینظیر بودن خداوند را از جهات مختلف بیان میکند. توحید پایه و اساس دیگر علوم عقایدی است.
اهمیت کنترل زبان و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی
امیرالمومنین علی (ع) در کلام گهر بارشان می فرماید: «اللسان سَبُعٌ، إن خُلّی عنه عقر»؛ زبان درندهایست که اگر رها شود، گاز میگیرد و زخمهای عمیق بر پیکره فرد و جامعه وارد میآورد. این حدیث گهربار، هشداریست برای مراقبت از این موهبت الهی که میتواند هم بستر خیر و سازندگی باشد و هم عامل تفرقه و ویرانی. پس با تدبیر و تفکر در کلام، این درنده را رام کنیم تا از آسیبهای آن در امان باشیم.
چرا با پیشرفت علم، انسان همچنان به دین نیاز دارد؟
حتی در عصری که علم توانسته اسرار ژنها، کهکشانها و رازهای عمیق ذهن انسان را کشف کند، باز هم پرسشی پایدار باقی است: چرا با همه این دانش و تکنولوژی، دل انسان همچنان به چیزی فراتر از علم محتاج است؟
آفتی که فرهنگ جامعه را میبلعد
اصلاح فرهنگی جامعه از بستر عفت بطن آغاز میشود؛ یعنی تا زمانی که سلامت اقتصادی، صداقت در کسبوکار، پرهیز از ربا، رشوه، کمفروشی و تضییع حقوق دیگران در جامعه نهادینه نشود، سایر لایههای فرهنگ نیز بهطور کامل سامان نخواهند یافت.
زنان گمنامی که در عرفان جاودان شدند
کنار زنان شناختهشده، بانوان زیادی در سکوت تاریخ، ستونهای اصلی عرفان بودند. مادرانی که با شیر معنوی، عارفانی چون رابعه و بایزید را پرورش دادند؛ همسرانی که صبورانه در کنار زاهدان فقیر ماندند؛ خواهرانی که همانند خواهر بشر حافی درسهای زهد را آموختند.
آخرین پیامبر قبل از نبوت پیامبر اکرم (ص)
خداوند هرگز بشر را بدون راهنما رها نکرده و در تمام دوران، اوصیای پیامبران پیشین هدایت مردم را بر عهده داشتهاند.
نتیجه مسیرهای غلط و تکرار خطاها
آیه «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَیٰ شَاکِلَتِهِ» تأکید میکند که شاکله انسان، ساختار درونی اوست که بر اثر اعمال شکل میگیرد. هر رفتار نیک یا بد، شخصیت و تصمیمهای بعدی را میسازد. مسیر رشد نتیجه مداومت در اعمال است، اما در نهایت، خداوند بهترین داور هدایت است.
زکات در آیینه قرآن و حدیث
زکات از مصادیق بارز صدقات است که به عنوان پشتوانه مالی برنامه های اجتماعی، در اصلاح ساختار جامعه و تطهیر زندگی، تزکیه نفوس و تألیف قلوب مردم، نقش به سزایی دارد. کثرت وجود تعابیر بلند و عبرت آموز از قبیل بلا گردان فرد و جامعه، زمینه ساز نزول رحمت و برکت، عامل توسعه عمر و گسترش زندگی، تجارت مستقیم با خداوند، ذکر عملی و… که در لسان آیات و روایات، عمق باور مؤمنان و عرف جامعه، در شأن این واجب الهی، جاری و ساری است از جایگاه ویژه این عبادت اجتماعی و ضرورت اهتمام به آن خبر می دهد.
مؤمنین نسبت به یکدیگر چه حقوقی دارند؟
مؤمنان در یک جامعه اسلامی نسبت به یکدیگر هفت حق واجب دارند که خدای متعال برای آنها مقرر کرده است.
چگونه از آسیبهای دینگریزی در جوانان جلوگیری کنیم؟
به نظر مىرسد بهترین روش براى آموزش آموزههاى دینى به جوانان، استفاده از الگوى «مشاوره» است؛ در این روش به مسایلى توجه شده است که با روحیات نوجوان و جوان با مؤلفههاى روان شناختى شخصیت آنها سازگارترند.
تربیت دینی کودکان را از چه زمانی باید آغاز کرد؟
تربیت دینی کودکان در خانواده یکی از موضوعات اساسی و حیاتی است که در سیره اهل بیت (ع) بسیار اهمیت دارد. با توجه به تربیت دینی از همان طفولیت، ارزشهای دینی در کودکان، نوجوانان و جوانان حفظ و تثبیت میشود.
چشم زخم در آیات و روایات و راهکارهای دفع آن
یکی از باورهای عامه، اعتقاد به چشم شوری و داشتن چشم زخم در بعضی از افراد است. برخی نسبت به این موضوع به دید انکار نگاه می کنند و به طور کلی چشم زخم را جزو خرافات می پندارند. در مقابل عده ای دیگر به چشم زخم بهای زیادی داده و آن را امری غیر قابل دفع و ناگزیر می دانند.هر دو گروه به خطا رفته اند.
اثرات شگفتانگیز صدقه بر سلامت معنوی انسان
صدقه نه تنها در زندگی اجتماعی انسانها نقش مهمی دارد، بلکه تأثیرات عمیق و شگرفی بر پاکی روح و تقرب به خداوند میگذارد. این عمل نیکو، پلی است برای رسیدن به آرامش درونی و تقویت ارتباط با خالق.
پنج موهبت الهی به حضرت سلیمان(ع)
تسخیر بادها، به عنوان یک مرکب راهوار، چنان که می فرماید: (ما باد را مسخر او ساختیم تا مطابق فرمانش، به نرمی حرکت کند، و به هر جا او اراده نماید برود)؛ «فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّیحَ تَجْرِی بِأَمْرِهِ رُخاءً حَیْثُ أَصابَ».
جلد دوم «راه سعادت و خوشبختی» با تمرکز بر حضور قلب و معنای زیستن منتشر شد
دومین مجلد کتاب «راه سعادت و خوشبختی» با ارائه تمرینهای حضور قلب، فهم دینی و مهارتهای نهادینهسازی ارزشها، راهکاری عملی برای ساختن زندگی مؤمنانه، هدفمند و سرشار از معنویت پیش روی خواننده میگذارد.
جایگاه فقهی و حقوقی مهریه از منظر قرآن
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) گفت: مهریه هدیهای است که در قرآن کریم با عنوان «نحله» از آن یاد شده است، به این معنا که زن در زندگی زناشویی دارای حقوق مالی از جمله مهریه و نفقه است که مرد موظف بوده برای تأمین این دو حق مالی تلاش کند.
رزق و روزی واقعاً در دستان کیست؟
از نگاه توحید، همهچیز به دست خداست؛ اما در زندگی روزمره، انگار این انسانها هستند که روزی یکدیگر را تعیین میکنند: کارگر به کارفرما وابسته است، کارمند به دولت و فرزند به والدین. پس حقیقت ماجرا چیست؟ نگاه درست و عمیق به این موضوع کدام است؟
نواندیشی دینی یا انحراف فکری؟
عنوان «نواندیشی دینی» عنوان زیبایی است ولیکن آبروی آن در معرض خطر است! این روزها گاهی می بینم از کسی که دچار انحرافات عمیق فکری است و اصلاً به مبانی تشیع پشت پا زده است، می گویند نواندیش است! واقعاً اگر نواندیش دینی این است که معتقدات شیعه را، علم و عصمت امام معصوم را و مسلمات تاریخی را منکر شوید، این دیگر نواندیشی نیست، تحجرگرایی و بازگشت به عصر جاهلیت است که هیچ ایمان و عقیده محکمی نداشتند و بر طبق برداشتهای خود عمل میکردند.
مباحثه دینی یک ضرورت تاریخی است/ورود به چالش های فکری معاصر
یک کارشناس مذهبی معتقد است: بازخوانی و بازتبیین روش گفتوگویی پیامبران و اهلبیت(ع) نه تنها یک ضرورت تاریخی، بلکه یک نیاز راهبردی برای مواجهه سازنده با چالشهای فکری معاصر به شمار میرود.
خواص برخی آیات و اذکار از نگاه آیت الله قاضی
در میان تعلیمات مرحوم آیت الله العظمی سید علی قاضی به مواردی برمی خوریم که گویای احاطه بسیار ایشان بر آیات و روایات و نیز تعبد آن حکیم فرزانه و تمسک شدید آن عارف یگانه به ریسمان محکم قرآن و عترت می باشد.
آیا نیکوکارِ بیدین، عاقبت به خیر میشود؟
گاهی انسان کارهای خیری انجام میدهد و خود را بینیاز از پیامبر و دین میبیند؛ اما پرسش اساسی این است که نیکیِ بدون تکیه بر وحی و هدایت، تا چه اندازه میتواند مسیر حقیقت را برای او روشن کند؟
نقش همسالان و گروههای اجتماعی در دینگریزی جوانان
همسالان و گروههای اجتماعی نقش بسیار مهمی در شکلدهی رفتار و باورهای دینی جوانان دارند. این مقاله با تحلیل جامعهشناختی و روانشناختی، اثر فشار همسالان، گروههای دوستانه و اجتماعی و رفتار جمعی را بر دینگریزی جوانان بررسی کرده و راهکارهای عملی برای تقویت هویت دینی ارائه میدهد.
حقیقت استغفار و نقش آن در تهذیب نفس بر اساس معارف قرآن و اهلبیت(ع)
استغفار در آموزههای اسلامی تنها یک واژه یا ذکر ساده نیست؛ بلکه یکی از بنیادیترین مفاهیم تربیتی، اخلاقی و معرفتی است که نقش تعیینکنندهای در سلامت روح، آرامش روان، پاکی رفتار و حتی سامان یافتن امور مادی زندگی انسان دارد. قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، استغفار را راهی برای بازگشت به فطرت الهی، زدودن آثار گناه و گشایش در امور دنیا معرفی کردهاند.
