شاید برای بسیاری این سؤال پیش آمده باشد که چرا بعضی ماههای قمری ۲۹ روزهاند و بعضی ۳۰ روزه؛ آیا ماهها همیشه باید یکی در میان ۳۰ و ۲۹ روز باشند؟ پاسخ این است که ماجرا به تفاوت میان «ماه حسابی» و «ماه هلالی» برمیگردد؛ جایی که رؤیت هلال میتواند نظم ظاهراً ثابت تقویم را تغییر دهد.
سیره پیامبر اکرم(ص) تنها روایت زندگی یک پیامبر در صدر اسلام نیست؛ الگویی جامع برای ساختن جامعهای است که در آن عدالت بر ظلم، آگاهی بر جهل، شایستهسالاری بر رابطهگرایی و رحمت بر خشونت غلبه دارد. پیامبر(ص) در کنار اقتدار در برابر دشمنان، با مردم مهربان بود، در تصمیمگیری مشورت میکرد، به عهد وفادار میماند و حتی در اوج قدرت، سادهزیستی و کرامت انسانی را فراموش نمیکرد.
در روزگاری که لایکها و دنبالکنندهها معیار محبوبیت شدهاند، بررسی میکنیم چرا سیره اخلاقی پیامبر رحمت، فراتر از ابزارهای رسانهای، همچنان قویترین راه برای نفوذ در دلهای انسانهاست.
یکی از مباحث قابل تأمل در بررسی دیدگاههای انجمن حجتیه، نحوه مواجهه با سیره و نهضت امام حسین علیهالسلام و مسئله الگوگیری از رفتار آن حضرت است؛ بهویژه آنجا که به دلیل جایگاه عصمت امام، استخراج دستورالعملهای عملی و کلی از حرکت سیدالشهدا علیهالسلام برای انسانهای عادی مورد مناقشه قرار میدهد!
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «استعمال طلا برای مرد» پاسخ گفتهاند.
«تاریخ قرآن» بخشی از علوم قرآنی است که به بررسی سرگذشت متن وحی از لوح محفوظ تا امروز میپردازد و با الهی بودن قرآن یا دوران پس از پیامبر (ص) منافاتی ندارد.
پیش از طرح تشکیل دولت یهود، بازگشت یهودیان به فلسطین یکی از نشانههای تحقق پیشگوییهای آخرالزمانی تلقی شد.
قرآن کریم هدف بعثت پیامبران را تنها دعوت زبانی نمیداند؛ بلکه آن را آغاز تحولی بزرگ برای ساختن انسان و جامعهای بر مدار ایمان معرفی میکند. جامعهای که در نگاه قرآن، پیش از هر چیز با باور به خدا و پایبندی به راه الهی هویت پیدا میکند.
در زمانی که هر متن برای دیده شدن، لایک گرفتن و ترند شدن رقابت میکند، اخلاص در نوشتن به یک پرسش جدی تبدیل شده است. آیا میتوان در میان هیاهوی سوشال مدیا، قلمی داشت که برای خدا حرکت کند و نه برای خودنمایی؟
پژوهش اخلاقی تنها به گردآوری اطلاعات و ارائه نتایج علمی محدود نمیشود، بلکه به فضایل اخلاقی پژوهشگر مانند دقت، انصاف، تواضع علمی، بردباری و سعهصدر نیز وابسته است. در مقابل، رذایلی همچون شتابزدگی، بیدقتی، حسادت و تکبر میتوانند مسیر تحقیق را منحرف کنند و اعتبار نتایج آن را کاهش دهند.
در گفتار اخلاقی پیشرو از آیتالله آقا مجتبی تهرانی (ره)، نقش سازنده و هویتبخش نامهای مقدس در حیات فردی و اجتماعی مؤمنان بررسی شده و چرایی عظمت بیپایان نام سیدالشهدا (ع) در جهان هستی واکاوی شده است.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «مسحِ سر» پاسخ گفتهاند.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره «ادای نمازهای قضا » پاسخ گفتند.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت به تبیین ده ویژگی پیامبر اکرم(ص) در آیه ۱۵۷ سوره اعراف اشاره کرد و گفت: رسول خدا(ص) فرستادهٔ خداوند، خاتم پیامبران، اُمّی، دارای پیشینه در تورات و انجیل، آمر به معروف، ناهی از منکر، حلالکنندهٔ پاکیزهها، حرامکنندهٔ ناپاکیها، بردارندهٔ زنجیرهای اسارت و رفعکنندهٔ غُلها و سختیهای تحمیلی بر بشر است.
آیتالله محسن مجتهد شبستری با تشریح بخشی از دعای کمیل، سه عامل اصلی نزول بلا را از نگاه امام سجاد(ع) برشمرد و گفت: معصیت آگاهانه، تجاوز به حقوق دیگران و تمسخر مردم از گناهانی هستند که آثار و پیامدهای آن در زندگی فردی و اجتماعی آشکار میشود و میتواند زمینهساز نزول بلا و سلب برکات الهی باشد.
مهدویت تنها در روایات پیامبر(ص) و ائمه(ع) تبیین نشده، بلکه بخشی از مهمترین آموزههای آن در توقیعات و سخنان خود امام مهدی(عج) بازتاب یافته است؛ جایی که حضرت با استناد به آیات قرآن، از جایگاه قیام الهی، لشکر حق و موضوع رجعت سخن میگویند.
گریه بر مصائب امام حسین (ع) در حال نماز، موضوعی است که مراجع تقلید درباره حکم آن نظرات قابل توجهی دارند.
امام رضا(ع) نسخهای ساده اما عمیق برای رساندن پیام دین ارائه میکنند؛ کافی است زیباییهای سخن اهلبیت(ع) بیپرده به مردم گفته شود، زیرا فطرت انسان با این حقیقت بیگانه نیست.
ذوالقرنین شخصیتی مؤمن، مقتدر و عدالتطلب است که بر اساس دیدگاه مشهور قرآنپژوهان، اگرچه پیامبر نبود، اما حکومتی گسترده و صالح داشت.
سیدالشهدا علیهالسلام قلهٔ «اِباء» و نماد انتخاب آگاهانهٔ عزت بر زندگیِ آمیخته با ذلت است؛ انتخابی که در کربلا به آشکارترین شکل جلوه کرد و عاشورا حادثهای ناگهانی نبود، بلکه فوران جراحتها و عفونتهای اجتماعیِ چند دههای بود؛ فرایندی که در دامنهٔ آن، صبر و صلح امام حسن مجتبی(ع)نیز بهعنوان جلوهای دیگر از جهاد و عزت معنا مییابد.
نقش بیبدیل دستگاه نورانی سیدالشهدا(ع) در تربیت انسان، آن را یکی از مهمترین «شاهکلیدهای» مکتب اهلبیت(ع) برای رشد معنوی و رسیدن به قرب الهی است و اگر انسان بتواند بهدرستی از این دستگاه نورانی بهره بگیرد، مسیر تعالی اخلاقی، محبت اهلبیت(ع) و تقرب به خداوند برای او هموار خواهد شد.
در روزگاری که نگرانی و ناامیدی، بسیاری از انسانها را درگیر کرده است، قرآن کریم راهکاری ساده اما عمیق برای رسیدن به آرامش معرفی میکند؛ «توکل به خدا». این آموزه الهی، نه به معنای دست کشیدن از تلاش، بلکه اعتماد به قدرت بیپایان پروردگار در کنار کوشش انسان است. اما چرا توکل تا این اندازه در آیات و روایات مورد تأکید قرار گرفته و چه عواملی مانع تحقق آن در زندگی میشود؟
پذیرایی از زائران اربعین تنها یک رسم دیرینه نیست؛ ریشه آن، بنا بر روایتی که آیتالله محمدتقی بهجت(ره) نقل میکند، به تدبیر و سفارش خود امام حسین(ع) بازمیگردد. این عارف وارسته از ماجرایی شگفت سخن میگوید که بر اساس آن، حضرت سیدالشهدا(ع) زمینهای اطراف کربلا را با پرداخت نقدی خریدند و از صاحبان آن تعهد گرفتند تا سه روز از زائران ایشان میزبانی کنند؛ روایتی که جلوهای کمنظیر از کرامت و جایگاه زائران حسینی را به تصویر میکشد.
امام حسن عسکری (ع) با نشانه شمردن زیارت اربعین، نقشه راهِ مسیر حق را ترسیم کرد.
چه کسی پیکر مطهر امام حسین(ع) را به خاک سپرد؛ امام سجاد(ع) یا قبیله بنیاسد؟ این پرسش از دیرباز یکی از مباحث مهم تاریخ عاشورا بوده است. با دقت در روایات اهلبیت(ع) و گزارشهای تاریخی روشن میشود که نهتنها میان این دو روایت تعارضی وجود ندارد، بلکه هر یک بخشی از حقیقت این واقعه را بازگو میکنند؛ حقیقتی که جلوهای از جایگاه ویژه امامت و کرامت الهی را به نمایش میگذارد.
آیت الله العظمی شبیری زنجانی به پرسشی درباره «بیاستفاده ماندن نذورات حسینیه» پاسخ داده است.
اگر انسان نتواند خشم خود را مهار کند، صرفِ حضور در مناسک بزرگ و حتی پیادهروی اربعین نیز او را به مقصد سلوکی نمیرساند. از نگاه ایشان، سلوک فقط با کثرتِ اعمال ظاهری محقق نمیشود، بلکه نیازمند دگرگونی واقعی در خلق و خوست.
ابلیس سالها خدا را عبادت کرد، اما تنها یک نافرمانی، همه آن عبادتها را بر باد داد. چرا عبادت طولانی شیطان نتوانست او را نجات دهد؟ پاسخ قرآن روشن است: ارزش عبادت تنها به رکوع و سجود نیست؛ آنچه انسان را به سعادت میرساند، اطاعت بیچونوچرای فرمان خدا و دوری از تکبر است؛ درسی که سرنوشت ابلیس برای همیشه پیش روی انسان قرار داده است.
اگر در مسیر زیارت یا موکب، پول یا وسایلی پیدا شود و یافتن صاحب آن ممکن نباشد، در حکم «مجهولالمالک» است. چنین اموالی فقط با رعایت احکام شرعی و برای فقیر شیعه قابل مصرف است و هزینهکرد مستقیم آنها در موکب جایز نیست.
شوخی و مزاح در ظاهر ابزاری برای تلطیف فضا و ایجاد صمیمیت در روابط روزمره است، اما عبور بیضابطه از مرزهای اخلاقی در این مسیر، میتواند شوخی را به سلاحی برای تخریب شخصیت و فرسایش اعتماد عمومی تبدیل کند. واکاوی ریشههای روانشناختی و تحلیل روایات دینی نشان میدهد که حفظ حیا در کلام، نهتنها مانع شادابی نیست، بلکه تنها تضمینکننده امنیت روانی در جامعه است.