• تاریخ : یکشنبه, ۲۶ مهر , ۱۴۰۵
  • معارف

    درس اخلاق | امام صادق(ع) درباره دین‌فروشان چه هشداری داده‌اند؟
    27 آگوست 2026

    درس اخلاق | امام صادق(ع) درباره دین‌فروشان چه هشداری داده‌اند؟

    امام صادق(ع) در روایتی که در کتاب «وسائل الشیعه» نقل شده است، به هشداری الهی خطاب به یکی از پیامبران گذشته اشاره می‌کنند؛ هشداری درباره ظهور گروهی که برای دستیابی به دنیا، مال، جاه و ریاست، دین را به ابزاری برای فریب مردم تبدیل می‌کنند.

    فرهنگ؛ رکن اصالت‌بخش جامعه از منظر اسلام

    فرهنگ؛ رکن اصالت‌بخش جامعه از منظر اسلام

    علامه مصباح‌یزدی در گفتاری، با تشبیه جامعه به پیکر انسان و تبیین دیدگاه‌های رقیب، بر اصالت نهاد فرهنگی در اسلام تأکید می‌کند و هشدار می‌دهد که خطرناک‌ترین نفوذ دشمن، نفوذ در باور‌ها و ارزش‌های جامعه است.

    آیا بلایای طبیعی با عدل الهی منافات دارند؟

    آیا بلایای طبیعی با عدل الهی منافات دارند؟

    یکی از پرسش‌هایی که در بحث «عدل الهی» مطرح می‌شود، این است که اگر خداوند همه چیز را بر اساس حکمت و در بهترین نظام آفریده است، پس وقوع حوادثی مانند زلزله، سیل، طوفان و شیوع بیماری‌ها که گاهی به مرگ انسان‌ها، ویرانی خانه‌ها و بی‌خانمانی بازماندگان منجر می‌شود، چگونه قابل توجیه است؟

    وقتی سیاست جای اخلاق را می‌گیرد
    26 آگوست 2026
    چگونه سیاست‌زدگی معیار خوب و بد را تغییر می‌دهد؟

    وقتی سیاست جای اخلاق را می‌گیرد

    گاهی برای سنجش یک رفتار، دیگر از خود رفتار نمی‌پرسیم که درست بوده یا نادرست؛ ابتدا به سراغ این سؤال می‌رویم که چه کسی آن را انجام داده است.

     از اختلاف تا همدلی؛ روایت تاریخی تلاش مسلمانان برای وحدت

     از اختلاف تا همدلی؛ روایت تاریخی تلاش مسلمانان برای وحدت

     اختلافات مذهبی میان شیعه و اهل سنت ریشه‌هایی تاریخی دارد، اما در کنار این تفاوت‌ها، اشتراکات بنیادینی نیز وجود دارد که همواره زمینه‌ساز تلاش برای تقریب و همگرایی بوده است؛ از تجربه‌های تاریخی در ایران و جهان اسلام تا شکل‌گیری اندیشه وحدت اسلامی در دوران معاصر، همه نشان می‌دهد که کاهش شکاف‌های مذهبی و تقویت همبستگی مسلمانان، دغدغه‌ای دیرینه و همچنان ضروری است.

    حق‌الناس مهم‌تر است یا حق‌الله؟ پاسخ به یک پرسش مهم دینی

    حق‌الناس مهم‌تر است یا حق‌الله؟ پاسخ به یک پرسش مهم دینی

    حق‌الناس و حق‌الله هر دو در آموزه‌های دینی جایگاهی مهم دارند، اما وقتی سخن از مسئولیت انسان در برابر خداوند و بندگان او به میان می‌آید، این پرسش مطرح می‌شود که کدام‌یک اولویت دارد و تضییع حقوق دیگران چه پیامدی خواهد داشت؟

    شبهات معاد | «آکل و مأکول»؛ وقتی بدن یک انسان وارد بدن دیگری می‌شود، تکلیف معاد چیست؟

    شبهات معاد | «آکل و مأکول»؛ وقتی بدن یک انسان وارد بدن دیگری می‌شود، تکلیف معاد چیست؟

    «شبهه آکل و مأکول» یکی از پرسش‌هایی است که در بحث معاد و حشر انسان مطرح می‌شود. پرسش اصلی این است: اگر انسانی پس از مرگ، در چرخه طبیعت قرار گیرد و بخشی از مواد بدن او از طریق تغذیه وارد بدن انسان دیگری شود، در روز قیامت چه اتفاقی برای این مواد خواهد افتاد؟ بدن کدام‌یک از این دو انسان محشور می‌شود؟

    اگر رحمت خدا بی‌انتهاست، چرا باید از گناه بترسیم؟

    اگر رحمت خدا بی‌انتهاست، چرا باید از گناه بترسیم؟

    امید به رحمت الهی و شفاعت، مجوزی برای گناه نیست؛ چراکه گناه می‌تواند روح انسان را آلوده کند و زمینه توفیق توبه را از بین ببرد. در مکتب اهل‌بیت(ع)، اوج بندگی، پرستش عاشقانه خداوند است؛ نه معامله‌ای برای رسیدن به بهشت یا فرار از جهنم.

    احکام شرعی | حکم مسح سر با وجود تافت و مواد حالت‌دهنده مو

    احکام شرعی | حکم مسح سر با وجود تافت و مواد حالت‌دهنده مو

    حضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به استفتائی درباره «مسح سر با وجود تافت (حالت‌دهنده مو)»، حکم استفاده از مواد حالت‌دهنده مو هنگام وضو و غسل را بیان کرده‌اند.

    اهل سنت درباره امام صادق(ع) چه گفتند؟

    اهل سنت درباره امام صادق(ع) چه گفتند؟

    سخنان شماری از دانشمندان اهل سنت درباره امام صادق(ع) نشان می‌دهد که جایگاه علمی و فضایل اخلاقی آن حضرت، فراتر از مرزهای مذهبی مورد توجه قرار گرفته است؛ از تعبیر «داناترین فرد زمان خود» تا تأکید بر گستردگی دانش امام ششم شیعیان.

    حتی اگر حق با توست، اینجا باید بحث را تمام کنی! / درس مهم اصحاب کهف

    حتی اگر حق با توست، اینجا باید بحث را تمام کنی! / درس مهم اصحاب کهف

    آیت‌الله حائری شیرازی با اشاره به ماجرای اصحاب کهف، یک توصیه مهم برای زندگی روزمره دارد: گاهی درست در لحظه‌ای که احساس می‌کنیم برنده بحث هستیم، باید گفت‌وگو را متوقف کنیم؛ چرا که ادامه جدال می‌تواند یک اختلاف ساده را به کینه و فروپاشی رابطه تبدیل کند.

    چه کنم تا نمازم از ترس جهنم نباشد؟
    25 آگوست 2026

    چه کنم تا نمازم از ترس جهنم نباشد؟

    پیامبر اکرم(ص) در پاسخ به پرسشی درباره گریه‌های فراوان خود فرمود: «آیا بنده‌ای شکرگزار نباشم؟»؛ سخنی که به تعبیر مرحوم علامه مصباح یزدی، نشان می‌دهد توجه به نعمت‌های الهی می‌تواند فطرت شکرگزاری و عشق به خدا را در انسان بیدار کند.

    توبه؛ از زنجیره اضطراب تا مسیر بازسازی اعتمادبه‌نفس| روان‌شناسی معنوی چگونه گناه را به فرصتی برای رشد تبدیل می‌کند؟

    توبه؛ از زنجیره اضطراب تا مسیر بازسازی اعتمادبه‌نفس| روان‌شناسی معنوی چگونه گناه را به فرصتی برای رشد تبدیل می‌کند؟

    پژوهشگر قرآنی با تأکید بر تفاوت «احساس گناهِ مسموم» و «توبه سازنده» می‌گوید: توبه در روان‌شناسی معنوی نه ابزاری برای تحقیر انسان، بلکه فرآیندی برای پذیرش مسئولیت، بازسازی اعتمادبه‌نفس و آغاز دوباره است؛ به‌گونه‌ای که اگر گناه به رشد اخلاقی منجر شود، به‌جای آسیب روانی می‌تواند نقش «سم‌زدایی» داشته باشد. به گفته زهرا عاصمی، فهم رابطه دین و روان نیز زمانی دقیق‌تر خواهد بود که باورهای معنوی بدون تقلیل‌دادن آنها به صرفاً پدیده‌های روان‌شناختی، در بستر فرهنگی و دینی هر جامعه بررسی شوند.

    راه نجات از فریب، پناه بردن به قرآن و عترت است

    راه نجات از فریب، پناه بردن به قرآن و عترت است

    مرحوم آیت‌الله محمدتقی بهجت در توصیه‌ای اخلاقی، با هشدار نسبت به فریب و دروغ، بر ضرورت حفظ پیوند با قرآن و عترت تأکید کرد و گفت: نباید دروغ را از مردم دنیا خرید و پذیرفت.

    احکام شرعی | حیله برای فرار از ربا

    احکام شرعی | حیله برای فرار از ربا

    حضرت آیت‌الله نوری همدانی به استفتائی پیرامون «حیله برای فرار از ربا» پاسخ گفتند.

    روایت کمتر دیده‌شده از جامعه نبوی؛ از مشارکت زنان و جوانان تا کرامت انسانی

    روایت کمتر دیده‌شده از جامعه نبوی؛ از مشارکت زنان و جوانان تا کرامت انسانی

     رئیس پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: در دوره پیامبر(ص) زنان در امور سیاسی و اجتماعی و فرهنگی دخالت می کنند حتی در امور اقتصادی و نظامی هم فعالیت می کنند. در غزوه حنین برخی زنان در کنار مداوای مجروحان، سلاح به دست گرفتند و از جان پیامبر (ص) دفاع کردند.

    برای شاداب‌تر شدن چه کنیم؟ توصیه‌های جالب پیامبر(ص) و امام صادق(ع)

    برای شاداب‌تر شدن چه کنیم؟ توصیه‌های جالب پیامبر(ص) و امام صادق(ع)

    شادابی و نشاط را فقط در نسخه‌های امروزی جست‌وجو نکنید؛ در برخی روایات اسلامی، توصیه‌هایی برای تقویت روحیه و سرزندگی آمده که از پیاده‌روی و تماشای سبزه و آب جاری تا معاشرت با دوستان و توجه به پاکیزگی را دربرمی‌گیرد. امام صادق(ع) در روایتی از مجموعه‌ای از عوامل شادابی و شکوفایی سخن گفته است؛ توصیه‌هایی که نشان می‌دهد توجه به نشاط جسم و روان، در آموزه‌های اسلامی نیز جایگاه ویژه‌ای داشته است.

    حکم شرعی| آیا جنین سقط شده، غسل و کفن دارد؟
    24 آگوست 2026

    حکم شرعی| آیا جنین سقط شده، غسل و کفن دارد؟

    دفتر رهبر شهید انقلاب اسلامی به استفتائی درباره حکم شرعی غسل و کفن جنین سقط شده پاسخ داد.

    تفاوت نگاه مسیحیت و اسلام به نسبت ایمان و عقل

    تفاوت نگاه مسیحیت و اسلام به نسبت ایمان و عقل

    ایمان‌گرایی یکی از رویکردهای مهم در الهیات مسیحی است که در برخی قرائت‌ها، ایمان را مقدم بر عقل یا حتی در تقابل با آن می‌داند؛ رویکردی که در سنت اسلامی، به دلیل اعتبار عقل در شناخت اصول دین، پذیرفته نیست.

    پاسخ به یک شبهه روایی؛ آیا بیماری فرزند کفاره گناهان والدین است؟

    پاسخ به یک شبهه روایی؛ آیا بیماری فرزند کفاره گناهان والدین است؟

    برخی از آیات و روایات ممکن است در نگاه نخست، معنایی چالش‌برانگیز به ذهن متبادر کنند؛ اما با دقت بیشتر در مفهوم و مقصود آن‌ها، می‌توان به معنایی دقیق‌تر رسید و از برداشت‌های نادرست فاصله گرفت.

    روایت آیت‌الله نجابت از روش تربیتی آیت الله قاضی

    روایت آیت‌الله نجابت از روش تربیتی آیت الله قاضی

    آیت الله سید علی قاضی در رفتار با دیگران، توجه ویژه‌ای به شاد کردن دل‌ها داشت؛ چنان‌که به نوجوانی که در حمام کفش او را جفت می‌کرد، بیش از دستمزد معمول می‌پرداخت و هدفش را شادی دل او و بهره معنوی از این کار می‌دانست.

    اینفوگرافیک|همسر، یاور و یکی از بزرگ‌ترین حامیان پیامبر(ص)

    اینفوگرافیک|همسر، یاور و یکی از بزرگ‌ترین حامیان پیامبر(ص)

    انتخاب حضرت خدیجه (س) برای ازدواج، بیش از آن‌که انتخاب یک موقعیت اجتماعی باشد، انتخاب یک شخصیت والا بود.

    استوری‌موشن | وقتی دل، بی‌واسطه با خدا حرف می‌زند

    استوری‌موشن | وقتی دل، بی‌واسطه با خدا حرف می‌زند

    در میان شتاب و هیاهوی زندگی، گاهی فقط چند لحظه خلوت کافی است تا دوباره خودمان را پیدا کنیم؛ جایی که دعا، از مرز واژه‌ها می‌گذرد و به نجواهای عمیق دل با خدا می‌رسد.

    مسلمان بودن بدون «ظاهر مذهبی» شدنی است؟ / معممی مقدم: اسلام هم باطن را می‌خواهد و هم ظاهر را / مذهبی بودن را نباید صرفاً با ظاهر و حضور در مراسم سنجید
    رضا معممی مقدم در گفتگو با مبلغ: اگر کسی به دلیل غفلت نماز نمی‌خواند، نباید از اسلام اخراجش کنیم!

    مسلمان بودن بدون «ظاهر مذهبی» شدنی است؟ / معممی مقدم: اسلام هم باطن را می‌خواهد و هم ظاهر را / مذهبی بودن را نباید صرفاً با ظاهر و حضور در مراسم سنجید

    رضا معممی مقدم، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: اگر کسی اسلام را قبول دارد، خدا و پیامبر(ص) را قبول دارد و وجوب نماز و روزه را نیز انکار نمی‌کند، اما به دلیل ضعف، غفلت، سستی یا گناه آنها را انجام نمی‌دهد، نباید به‌سادگی حکم به خروج او از اسلام کرد.

    طبیب حکیم و حکیم طبیب؛ بازخوانی میراث اخلاقی ابن سینا در دنیای امروز
    23 آگوست 2026
    امروز که نظام سلامت با چالش‌های اقتصادی و اخلاقی روبه‌رو است، بازخوانی این نگرش می‌تواند مسیر تازه‌ای بگشاید.

    طبیب حکیم و حکیم طبیب؛ بازخوانی میراث اخلاقی ابن سینا در دنیای امروز

    ابن سینا به ما یادآوری می‌کند که پزشکی فراتر از دانش فنی و تجویز دارو است. او در مکتب خود همواره بر اخلاق و نگاه معنوی به انسان تأکید داشت؛ رویکردی که برای پزشکان و کادر درمان عصر حاضر، نقشه راهی ارزشمند است.

    احکام شرعی | همراه داشتن گردنبند «چهار قل»، بدون وضو

    احکام شرعی | همراه داشتن گردنبند «چهار قل»، بدون وضو

    حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنه‌ای به استفتائی پیرامون «همراه داشتن گردنبندِ چهار قل، بدون وضو» پاسخ گفته‌اند.

    رد مظالم؛ راهکار جبران حق‌الناس

    رد مظالم؛ راهکار جبران حق‌الناس

    کارشناس دینی گفت: بسیاری از افراد در طول زندگی خود ممکن است حق‌الناسی بر ذمه داشته باشند؛ اما شرایطی پیش می‌آید که فرد، صاحب حق را نمی‌شناسد، به او دسترسی ندارد و یا در صورت شناخت، تلاش برای حلالیت‌طلبی مستقیم، موجب ایجاد مفسده یا آشوب می‌شود. در چنین مواردی، حکم شرعی این است که فرد باید از طریق «رد مظالم»، دین خود را ادا کند.

    قله‌ی صبر؛ روایتی از بردباری آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی

    قله‌ی صبر؛ روایتی از بردباری آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی

    بخشیدنِ قاتل، آن هم کسی که عزیزترین فردِ زندگی‌ات را به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن کشته است، دشوارترین آزمونِ انسانی است. آیت‌الله ابوالحسن اصفهانی در آن لحظه‌ی جانکاه، نه تنها نماز را با استقامت به پایان برد، بلکه کینه‌توزی را نیز با بخشش معاوضه کرد.

    معنای پاک کردن حضرت عیسی از یهودیان یعنی چه؟؛ رمزگشایی از یک تعبیر بحث‌برانگیز قرآن

    معنای پاک کردن حضرت عیسی از یهودیان یعنی چه؟؛ رمزگشایی از یک تعبیر بحث‌برانگیز قرآن

    تطهیر حضرت عیسی (ع) در آیه ۵۵ سوره آل‌عمران به معنای مجازی و به معنای نجات جان ایشان از توطئه یهودیان برای قتل است.

    تقویم خدا در آسمان؛ ماه چگونه روزهای زندگی ما را می‌شمارد؟

    تقویم خدا در آسمان؛ ماه چگونه روزهای زندگی ما را می‌شمارد؟

    اگر تقویم از زندگی بشر حذف شود، نظم بسیاری از امور اقتصادی، اجتماعی و حتی کشاورزی و زندگی روزمره از بین می‌رود؛ اما آیا برای فهمیدن زمان همیشه به تقویم‌های چاپی و محاسبات پیچیده نیاز داریم؟ شکل‌های گوناگون ماه در آسمان، خود یک «تقویم طبیعی» است؛ تقویمی که با نگاهی دقیق به هلال و تغییرات آن، می‌توان گذر روزهای ماه را از روی آسمان تشخیص داد.

    برو بالا