• تاریخ : یکشنبه, ۲۶ مهر , ۱۴۰۵
  • معارف

    پرسش‌های قرآن درباره وجود خدا؛ پاسخ به شبهه‌ای درباره آیه ۳۰ سوره انبیاء
    1 سپتامبر 2026

    پرسش‌های قرآن درباره وجود خدا؛ پاسخ به شبهه‌ای درباره آیه ۳۰ سوره انبیاء

    یکی از ویژگی‌های برجسته قرآن کریم، تنوع شگفت‌انگیز در شیوه بیان است. خداوند حکیم برای انتقال مفاهیم و تبیین آموزه‌های خود، از روش‌های گوناگونی بهره گرفته است؛ از بیم و بشارت گرفته تا استدلال عقلی و فطری، موعظه، جدال به احسن، قصه‌گویی، تهدید، تشویق، تنبیه، تحریک و تلطیف.

    آیا حذف ربا به معنای تحقق بانکداری اسلامی است؟ تفاوتی مهم که باید بدانیم

    آیا حذف ربا به معنای تحقق بانکداری اسلامی است؟ تفاوتی مهم که باید بدانیم

    بانکداری اسلامی تنها به حذف ربا از معاملات بانکی خلاصه نمی‌شود؛ این نظام مالی، عدالت اقتصادی، شفافیت، اخلاق در معاملات، مشارکت در سود و زیان و پرهیز از فعالیت‌های نامشروع را نیز دنبال می‌کند. اما «بانکداری بدون ربا» دقیقاً چه تفاوتی با بانکداری اسلامی دارد و تجربه ایران در اجرای این الگو چه چالش‌هایی را نشان می‌دهد؟

    رازی که پیامبر(ص) با آن دل دشمنان را هم به دست آورد
    31 آگوست 2026

    رازی که پیامبر(ص) با آن دل دشمنان را هم به دست آورد

    پیامبر(ص) فقط با سخن و معجزه دل‌ها را فتح نکرد؛ اخلاق و رفتارش چنان بود که حتی در برابر دشمنان نیز راه انتقام را کنار می‌گذاشت. قرآن راز این اثرگذاری را در یک تعبیر تکان‌دهنده خلاصه کرده است: «إِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ».

    استوری‌موشن | امیرالمؤمنین(ع)؛ بلندمرتبه در پیشگاه خدا

    استوری‌موشن | امیرالمؤمنین(ع)؛ بلندمرتبه در پیشگاه خدا

    در میان شخصیت‌های بزرگ تاریخ اسلام، نام امیرالمؤمنین امام علی(ع) همواره با فضیلت، ایمان، عدالت و وفاداری به عهد الهی همراه بوده است؛ شخصیتی که عظمت او تنها در یک بُعد خلاصه نمی‌شود و در روایت‌های گوناگون، ابعاد مختلفی از جایگاه والای ایشان بیان شده است.

    پیامبر اسلام(ص) از نگاه اندیشمندان جهان؛ از «مصلح بزرگ» تا «بنیان‌گذار تمدن»

    پیامبر اسلام(ص) از نگاه اندیشمندان جهان؛ از «مصلح بزرگ» تا «بنیان‌گذار تمدن»

    چه چیزی باعث شده است شخصیت پیامبر اسلام(ص) چهارده قرن پس از ظهور اسلام همچنان مورد توجه مورخان، فیلسوفان، نویسندگان و دین‌پژوهان غیرمسلمان باشد؟ نگاهی به دیدگاه چهره‌هایی چون ویل دورانت، تولستوی، کارلایل، گاندی، گوته و کارن آرمسترانگ نشان می‌دهد که هر یک از زاویه‌ای متفاوت، بر مؤلفه‌هایی همچون توحید، اخلاق، صلح، عدالت، وحدت اجتماعی و نقش تمدنی پیامبر اسلام(ص) تأکید کرده‌اند.

    احکام شرعی | خمس به پول رهن خانه تعلق می‌گیرد؟

    احکام شرعی | خمس به پول رهن خانه تعلق می‌گیرد؟

    حضرت آیت‌الله سیستانی در پاسخ به استفتائی درباره حکم خمسِ پولی که برای رهن خانه اختصاص داده می‌شود، پاسخ گفتند.

    امام صادق(ع) برای آشتی مردم چه کرد؟ / ماجرای صندوقی که برای پایان دادن به اختلاف‌ها راه افتاد

    امام صادق(ع) برای آشتی مردم چه کرد؟ / ماجرای صندوقی که برای پایان دادن به اختلاف‌ها راه افتاد

    آیت‌الله العظمی جوادی آملی: گفتار حکیمانه و رفتار صادقانه امام جعفر صادق(ع)، تنها به زمانه آن حضرت محدود نمی‌شود و همچنان می‌تواند برای مسلمانان در عرصه‌های فردی و اجتماعی راهگشا باشد. سیره آن امام بزرگوار نشان می‌دهد که تربیت انسان و اصلاح جامعه، در کنار یکدیگر قرار دارند و برای رسیدن به جامعه‌ای متحد، باید هم اخلاق فردی و هم روابط اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

    چرا شیعه و اهل‌سنت درباره تاریخ میلاد پیامبر(ص) اختلاف دارند؟
    30 آگوست 2026

    چرا شیعه و اهل‌سنت درباره تاریخ میلاد پیامبر(ص) اختلاف دارند؟

    اختلاف درباره روز ولادت پیامبر اکرم(ص) در حالی میان شیعه و اهل‌سنت وجود دارد که اصل تولد آن حضرت در ماه ربیع‌الاول و در سال عام‌الفیل مورد اتفاق است؛ اما بررسی منابع تاریخی نشان می‌دهد که تفاوت در نقل روز ولادت، با شرایط فرهنگی و تاریخی جامعه عرب در آن دوران ارتباط دارد.

    امام صادق(ع) چه میراث مکتوبی برای مسلمانان به جا گذاشت؟

    امام صادق(ع) چه میراث مکتوبی برای مسلمانان به جا گذاشت؟

    میراث علمی امام صادق(ع) تنها به روایات نقل‌شده از آن حضرت محدود نمی‌شود؛ از آثار منسوب به امام و املاهای ایشان برای شاگردان تا هزاران کتابی که اصحاب و دانش‌آموختگان مکتب جعفری تدوین کردند، گنجینه‌ای شکل گرفته که قرن‌هاست موضوع پژوهش و بازخوانی قرار دارد.

    پیامبر(ص) فرمودند: این ۳ گروه در قیامت از دیدار من محروم‌اند

    پیامبر(ص) فرمودند: این ۳ گروه در قیامت از دیدار من محروم‌اند

    دیدار پیامبر اعظم(ص) در قیامت آرزوی مؤمنان است؛ اما بر اساس روایتی که حجت‌الاسلام فرحزاد نقل کرده، سه گروه به دلیل برخی رفتارها از این دیدار محروم می‌شوند؛ از دائم‌الخمرها و عاق والدین تا کسانی که با شنیدن نام پیامبر(ص) صلوات نمی‌فرستند.

    احکام شرعی | آیا سقط جنین در هفته‌های نخست بارداری جایز است؟

    احکام شرعی | آیا سقط جنین در هفته‌های نخست بارداری جایز است؟

    حجت‌الاسلام علیان‌نژاد، کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی سقط جنین در مراحل مختلف بارداری، با استناد به فتوای آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی تأکید کرد که سقط جنین به‌طور کلی حرام است و حتی در هفته‌های ابتدایی بارداری نیز مجوز شرعی ندارد؛ مگر در موارد استثنایی و بسیار محدود.

    پاسخ امام صادق(ع) به پرسشی که هنوز ذهن انسان را درگیر می‌کند: جهان از چه آفریده شد؟

    پاسخ امام صادق(ع) به پرسشی که هنوز ذهن انسان را درگیر می‌کند: جهان از چه آفریده شد؟

    خداوند خالق جهان است، جهان را از چه چیزی آفریده است؟ این پرسش را یک زندیق در مناظره‌ای با امام صادق(ع) مطرح کرد؛ اما پاسخ امام(ع) نه‌تنها پیش‌فرض او درباره «ماده اولیه آفرینش» را به چالش کشید، بلکه استدلالی تأمل‌برانگیز درباره آغاز جهان و نیازمندی مخلوقات به خالق ارائه کرد.

    اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهل‌سنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!
    مهدی احمدی در گفتگو با مبلغ: هفته وحدت از ابتکارات امام خمینی است

    اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهل‌سنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!

    حجت الاسلام مهدی احمدی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: ملت مسلمان، شیعه و سنی، با هم مشکلی ندارند. اینها سال‌های سال کنار هم زندگی کردند. این اختلافات خلق شده، آفریده شده و روی آن تمرکز شده است که خوب این شکاف را ایجاد کرد. انقلاب اسلامی سال‌هاست که بر علیه این شکاف فعالیت می‌کند و کار می‌کند.

    ببینید| وقتی یک عالم فهمید برای پول، دینش را فروخته است
    29 آگوست 2026

    ببینید| وقتی یک عالم فهمید برای پول، دینش را فروخته است

    روایتی تأمل‌برانگیز از عالمی که ابتدا دعوت متوکل عباسی را برای آموزش فرزندانش نپذیرفت، اما در ادامه با وسوسه اطرافیان وارد این مسیر شد و سرانجام در برابر افزایش حقوق، اعترافی تلخ بر زبان آورد: «من دینم را فروخته‌ام.»

    راز محبوبیت اهل‌بیت(ع) میان مسلمانان چه بود؟

    راز محبوبیت اهل‌بیت(ع) میان مسلمانان چه بود؟

    سیره اهل‌بیت(ع) نشان می‌دهد که مسیر جذب مردم به مکتب آنان از اختلاف‌افکنی نمی‌گذشت؛ علم، اخلاق، گفت‌وگوی منطقی و رفتار نیک، ابزار اصلی ائمه(ع) برای جلب محبت مسلمانان و حفظ وحدت جامعه اسلامی بود.

    «صراط مستقیم» بدون قافله‌سالار معنا ندارد؛ امام زمان(عج) راهبر این مسیر است

    «صراط مستقیم» بدون قافله‌سالار معنا ندارد؛ امام زمان(عج) راهبر این مسیر است

    آیت‌الله جوادی آملی با تکیه بر آیه «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ» توضیح می‌دهد که عقیده، اخلاق و عمل صالح برای پیمودن صراط مستقیم، نیازمند هدایت و پیشوایی معصوم است و حضرت ولی‌عصر(عج) قافله‌سالار این مسیر نورانی به شمار می‌آید.

     احکام صلوات از نگاه آیت‌الله سیستانی؛ چه زمانی صلوات فرستادن مستحب است؟

     احکام صلوات از نگاه آیت‌الله سیستانی؛ چه زمانی صلوات فرستادن مستحب است؟

    آیت‌الله سیستانی در بیان احکام صلوات، مواردی مانند تکرار صلوات با تکرار نام پیامبر(ص)، فاصله نینداختن میان نام حضرت و صلوات و لزوم توجه به صلوات بر آل پیامبر(ص) را توضیح داده‌اند.

    چرا همه شیفته پیامبر(ص) می‌شدند؟ روایت استاد مطهری از اخلاقی که دل‌ها را تسخیر کرد

    چرا همه شیفته پیامبر(ص) می‌شدند؟ روایت استاد مطهری از اخلاقی که دل‌ها را تسخیر کرد

    استاد مطهری در توصیف شخصیت پیامبر اکرم(ص)، از مجموعه‌ای شگفت‌انگیز از ویژگی‌ها سخن می‌گوید؛ پیامبری که هم متواضع و مهربان بود و هم در برابر اصول و دشمنان صلابت داشت، هم با فرودستان می‌نشست و هم فرماندهی مقتدر بود؛ «جمع اضدادی» که شاید راز ماندگاری سیره او و تسخیر دل‌ها باشد.

    چگونه اخلاق نبوی حضرت محمد(ص) دل‌های مخالفان را به اسلام نزدیک می‌کرد؟

    چگونه اخلاق نبوی حضرت محمد(ص) دل‌های مخالفان را به اسلام نزدیک می‌کرد؟

    پیامبر اکرم(ص) همه انسان‌ها را بدون هیچ استثنایی همچون فرزندان عزیز و پاره‌ای از وجود خویش می‌دانست و خیر، سعادت و هدایت همه آنان را می‌خواست. هنگامی که مشاهده می‌کرد انسانی در مسیر گمراهی و هلاکت قدم برمی‌دارد، به شدت اندوهگین می‌شد؛ درست مانند پدری دلسوز که از گرفتار شدن فرزندانش در تباهی و نابودی رنج می‌برد.

     تمثیل شنیدنی استاد قرائتی از «اخلاص»؛ چرا عمرمان را ارزان به دیگران می‌فروشیم؟

     تمثیل شنیدنی استاد قرائتی از «اخلاص»؛ چرا عمرمان را ارزان به دیگران می‌فروشیم؟

    استاد قرائتی با تمثیل ساده «پدر و فرزند» توضیح می‌دهد چرا انسان نباید سرمایه عمر و توان خود را ارزان در اختیار دیگران بگذارد؛ وقتی خداوند همه سرمایه وجودی ما را بخشیده و برای کار نیک پاداشی چندبرابر وعده داده است.

    مهدویت در سخنان امام صادق(ع)؛ روایت قرآن از ظهور، غیبت و شناخت امام زمان(عج)

    مهدویت در سخنان امام صادق(ع)؛ روایت قرآن از ظهور، غیبت و شناخت امام زمان(عج)

    مهدویت در آموزه‌های امام صادق(ع) جایگاهی ویژه دارد و بخش قابل توجهی از روایات آن حضرت به این موضوع اختصاص یافته است. در میان روایات مربوط به مهدویت، بیشترین احادیث به امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان بازمی‌گردد. همچنین بر اساس روایات تفسیری موجود از امام صادق(ع)، ۲۰۴ آیه از قرآن کریم درباره موضوعات مرتبط با مهدویت مورد توجه قرار گرفته است.

    ببینید| با ناقضان وحدت مبارزه کنید
    28 آگوست 2026

    ببینید| با ناقضان وحدت مبارزه کنید

    آیت الله جوادی آملی گفت: حضرت امیر یک بیان نورانی دارد که بالاخره ما جامعه را متحد کردیم، و تمام کوشش دشمن این است که این جامعه را ارباً اربا بکند. شما مواظب باشید این جامعه متحد، مختلف نشود، پراکنده نشود.

    چهره واقعی انسان‌ها در برزخ چگونه آشکار می‌شود؟ پاسخ تأمل‌برانگیز علامه حسن‌زاده آملی

    چهره واقعی انسان‌ها در برزخ چگونه آشکار می‌شود؟ پاسخ تأمل‌برانگیز علامه حسن‌زاده آملی

    علامه حسن‌زاده آملی با تکیه بر آموزه‌های فلسفه اسلامی، از حقیقتی تأمل‌برانگیز درباره انسان در برزخ و قیامت سخن گفته‌اند؛ اینکه ملکات و صفات درونی انسان می‌توانند صورت واقعی او را در جهان آخرت آشکار کنند.

    حکم شرعی مقابله با نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانگان چیست؟

    حکم شرعی مقابله با نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانگان چیست؟

    حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «دفاع در برابر توسعه نفوذ سیاسی، اقتصادی و تجاری بیگانگان در کشورهای اسلامی» پاسخ گفتند.

    راز غیبت امام زمان(عج) چیست؟

    راز غیبت امام زمان(عج) چیست؟

    چرا امام زمان(عج) تاکنون در غیبت به سر می‌برند؟ روایات، دلایل مختلفی را برای این غیبت بیان کرده‌اند؛ از حفظ جان حضرت و آزمون مردم تا آشکار شدن «ودیعه‌های الهی»، اما بخشی از این حکمت همچنان فراتر از فهم انسان دانسته شده است.

    اول زمین آفریده شد یا آسمان؟ معنای یک واژه قرآنی همه‌چیز را روشن می‌کند

    اول زمین آفریده شد یا آسمان؟ معنای یک واژه قرآنی همه‌چیز را روشن می‌کند

    آیا قرآن درباره زمان آفرینش زمین و آسمان دچار تناقض شده است؟ بررسی دقیق واژه‌های آیات سوره‌های بقره و نازعات نشان می‌دهد ماجرا چیز دیگری است و یک ترجمه نادرست می‌تواند منشأ این شبهه باشد.

    توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید؛ اگر امام شیعیان را فراموش می‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد؟

    توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید؛ اگر امام شیعیان را فراموش می‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد؟

    در اندیشه شیعه، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های ارتباط امام زمان(عج) با مؤمنان در دوران غیبت، توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان و حمایت معنوی از آنان است. بر اساس این باور، وجود مقدس امام عصر(عج) در تمام دوران غیبت، نسبت به وضعیت شیعیان بی‌تفاوت نیست و در مسیر هدایت و حمایت از آنان نقش دارد.

    بهشت بر این سه گروه حرام است؛ وقتی گناه به عادت تبدیل می‌شود
    27 آگوست 2026

    بهشت بر این سه گروه حرام است؛ وقتی گناه به عادت تبدیل می‌شود

    گناهان همیشه با یک لغزش بزرگ آغاز نمی‌شوند؛ گاهی رفتاری تکرارشونده، آرام‌آرام به عادت و سپس به بخشی از شخصیت انسان تبدیل می‌شود. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره سه گروه هشدار داده شده است: کسانی که پیوسته منت می‌گذارند، بسیار غیبت می‌کنند و میگساری را به عادت تبدیل کرده‌اند؛ سه رفتاری که هر کدام به‌گونه‌ای عزت، آبرو و عقل انسان را هدف می‌گیرد.

    امام صادق(ع) راز «خُلق عظیم» پیامبر(ص) را فاش کرد؛ فقط خوش‌اخلاقی نیست!

    امام صادق(ع) راز «خُلق عظیم» پیامبر(ص) را فاش کرد؛ فقط خوش‌اخلاقی نیست!

    وقتی از امام صادق(ع) درباره «خُلق عظیم» پیامبر اکرم(ص) سؤال شد، ایشان در پاسخی کوتاه فرمودند: «هُوَ الْقُرْآنُ»؛ یعنی «خُلق عظیم» همان قرآن است.

    احکام شرعی | پول‌هایی که والدین برای آینده فرزندان پس‌انداز می‌کنند؛ خمس دارد؟

    احکام شرعی | پول‌هایی که والدین برای آینده فرزندان پس‌انداز می‌کنند؛ خمس دارد؟

    والدینی که برای تأمین آینده فرزندان خود، از جمله خرید مسکن یا انجام حج، مبلغی را برای چند سال پس‌انداز می‌کنند، درباره تعلق خمس به این پول‌ها پرسش دارند؛ آیت‌الله شبیری زنجانی در پاسخ به این استفتاء، حکم این نوع پس‌انداز را تشریح کرده‌اند.

    برو بالا