آیات ۲۶ تا ۳۳ سوره غافر در حالی که از تهدیدهای فرعون علیه حضرت موسی(ع) سخن می‌گوید، با یادآوری سرنوشت ستمگران گذشته، این پیام را می‌دهد که مقاومت راه نجات است و دشمنان حق، هرچند قدرتمند به نظر برسند، سرانجامی جز نابودی نخواهند داشت.
در آیات ۱۷ تا ۲۵ سوره غافر، قرآن با یادآوری سرنوشت فرعون، هامان و قارون هشدار می‌دهد که قدرت و سلطه ظالمان پایدار نیست. این آیات تأکید میکند همان خدایی که روزی فرعون مدعی قدرت را نابود کرد، امروز نیز میان جبهه حق و باطل عادلانه داوری میکند و پایان ظلم را سقوط قرار داده است.
نماز شب، سرمایه‌گذاری است که سود آن هم در دنیا و هم در آخرت نصیب انسان می‌شود.
برخی آیات سوره بقره، در نگاه تفسیری شیعه، فراتر از معنای ظاهری خود، به مقام و ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) اشاره دارند. کتاب «اللوامع النورانیة فی أسماء علی و أهل بیته القرآنیة» این اشارات را بر پایه روایات اهل‌بیت(ع) گردآوری کرده است.
قدرت‌های ظاهری گاهی چنان بزرگ و تعیین‌کننده به نظر می‌رسند که دشمن خود را صاحب اختیار سرنوشت انسان‌ها می‌پندارد، اما آیات سوره فاطر، به‌ویژه آیه دوم، این تصور را درهم می‌شکند و یادآور می‌شود که هیچ قدرتی بیرون از اراده الهی عمل نمی‌کند و آنچه خدا نخواهد، پایدار نخواهد ماند.
در روزگاری که حقیقت بیش از هر زمان دیگری در دسترس است، گمراهی نه از نشنیدن، بلکه از نخواستن آغاز می‌شود، آیات ۵۱ تا ۵۹ سوره قصص نشان می‌دهد هدایت، نتیجه انتخاب آگاهانه دل‌هاست، نه حاصل وفور پیام‌ها و انسان معاصر بیش از همیشه میان دانستن و رفتن، متوقف مانده است.
کتاب «اللوامع النورانیة فی أسماء علی و أهل بیته القرآنیة» اثر علامه سیدهاشم بحرانی، با رویکردی تأویلی و استناد به میراث روایی اهل بیت(ع)، پرده از حقیقتِ مستوری برمی‌دارد که در تار و پود آیات الهی تنیده شده است. این گزارش با تمرکز بر سوره مبارکه بقره، به بازخوانی جایگاه، نام‌ها و نشانه‌های امیرالمؤمنین علی(ع) در این سوره می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه از منظر روایات، ولایت ایشان، محورِ تفسیر بسیاری از آیات کلیدی این سوره است.
سامری در فرهنگ قرآن، نه‌تنها یک صنعتگر ماهر و دارای موقعیت معتبر اجتماعی، بلکه فتنه‌گری است که با سوارشدن بر بستر جهل و سطحی‌نگری جامعه و با بهره‌گیری از سرمایه اعتماد عمومی، حقایق را وارونه‌سازی میکند.
«یوم‌الدین» همان روز حساب است و مالکیت و داوری در آن روز فقط در اختیار خداوند است.
در روزگاری که فشار دشمن و سختی‌های مسیر حق، بسیاری را خسته و ناامید میکند، آیات ۲۷ تا ۴۲ سوره «ص» یادآوری میکند که پیروزی، بی‌صبر و استقامت به دست نمی‌آید. قرآن با روایت زندگی داوود، سلیمان و ایوب(ع) نشان می‌دهد راه نصرت الهی، از دل آزمون‌ها و رنج‌ها می‌گذرد.
آیات ۱۵ و ۱۶ سوره زمر تصویری متفاوت از مفهوم پیروزی و شکست ارائه می‌کنند. جایی که قرآن می‌فرماید که «إِنَّ الْخَاسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِیهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ...». معیار قدرت در منطق الهی، سلطه ظاهری و هیاهوی مقطعی نیست و چه‌بسا جریانی که در ظاهر دست بالا را دارد، اما در نهایت بازنده و زیانکار باشد.
در برخی تفاسیر آمده است که شیطان از این جهت «خناس» خوانده شده است که به طور مداوم آدمی را وسوسه میکند، و به محض اینکه انسان به یاد خدا می‌افتد پنهان می‌شود و عقب می‌رود؛ اما باز هم همین‌که انسان از یاد خدا غافل می‌شود، جلو می‌آید و به وسوسه می‌پردازد.
هر انسانی که به مالش فخرفروشی کند و خود را از دیگران برتر بداند، پیش از آنکه به آتش دوزخ گرفتار شود و آتش خداوند او را درهم بشکند و قلبش را بسوزاند و همه درها به رویش بسته باشد و به ستون‌های بلند بسته شده باشد، اینجا و در همین دنیا در نتیجه احتکار و مباهات به مال و تحقیر مردم گرفتار می‌شود.
در سوره قصص می‌فرماید که اراده الهی آرام، تدریجی و گاه از دل ضعیف‌ترین موقعیت‌ها مسیر تاریخ را عوض میکند و این آیات نشان می‌دهند که وعده الهی نه یک شعار انتزاعی، بلکه برنامه‌ای دقیق برای تغییر معادلات قدرت است.
پایان این جنگ، بر مدار وعده‌های قطعی الهی پیش می‌رود، نه خیالات دشمن، همان وعده‌ای که در آیات ۲۴ و ۲۵ سوره لقمان به آن اشاره شده، جایی که خداوند از «بهره‌ای اندک» برای منکران سخن می‌گوید و سپس از بازگشت حتمی آنان به سوی عذابی سخت پرده برمی‌دارد.
دو عنوان از مجموعه تفسیری رهبر شهید انقلاب بر قرآن کریم از سوی انتشارات دارتمکین در عراق ترجمه و منتشر شد.
استاد و مفسر قرآن کریم با بیان اینکه آیه ۴ سوره فتح در تجمعات مردم محقق شده است، گفت: گویا دست خدای متعال بر سر این ملت قرار گرفته و خدا دست امام زمان(عج) را بر سر ملت قرار داده است و دل‌ها به آرامش رفته و خوف و ترس از این مردم برداشته شده است.
استخاره با قرآن دارای ظرایف و نکاتی است که آگاهی به آن می‌تواند در سرنوشت انسان بسیار مؤثر باشد.
در آیات ۵۲ تا ۵۷ سوره صافات، قرآن از روابطی پرده برمی‌دارد که آرام‌آرام بذر تردید را در دل می‌کارد و انسان را تا مرز انکار و سقوط پیش می‌برد؛ دشمن هم چنین است، در مسیری تدریجی و پنهان کار میکند که اگر لطف الهی نباشد، به هلاکتی همانند سرنوشت دوزخیان ختم می‌شود.
رهبر شهید ما فرمودند: «هرکسی ضربه‌ای به اسرائیل بزند به بشریت خدمت کرده است.» این بیانات ریشه قرآنی داشته است.
خدا در سوره احزاب به هشت شرط مهم برای غلبه بر دشمن مطرح میکند، از دشمن نترس، تقوای الهی داشته باش، فریب جریان‌های سست‌کننده را نخور، به هدایت الهی تکیه کن، بدان که خدا ناظر همه چیز است، با توکل آرامش پیدا کن، یک‌دل در مسیر حق بایست، وحدت و پیوند اجتماعی را حفظ کن.
در قرآن «نور» به‌صورت مفرد و «ظلمات» به‌صورت جمع آمده تا نشان دهد حق و هدایت واحد است، اما باطل و گمراهی متکثر و پراکنده‌اند.
در اوج تهدید دشمن، قرآن راه پیروزی را در «ذکر کثیر» می‌داند، آنجا که در آیه ۴۱ سوره احزاب می‌فرماید که «اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْرًا کَثِیرًا»؛ یاد خدا است که ترس را می‌شکند و معادله جنگ را تغییر می‌دهد.
قرآن بیان میکند که برخی عالمان یهود با تحریف و نسبت‌دادن مطالب نادرست به خدا، دو ادعای برتری نژادی و حلال‌بودن اموال غیریهودیان را مطرح کردند، نه عموم یهودیان.
وقتی قرآن در آیات آغازین سوره یس از بسته شدن راه‌های ادراک و ناتوانی دشمن در دیدن حقیقت سخن می‌گوید، در واقع از بن‌بستی پرده برمی‌دارد که نتیجه لجاجت و دشمنی با حق است، بن‌بستی که نه‌تنها قدرت تشخیص را از متجاوز می‌گیرد، بلکه او را قدم‌به‌قدم به سوی شکست نزدیک‌تر میکند.
«تفسیر سوره حمد»، ویراستهٔ شش جلسه تفسیری است که در بازه‌ی زمانیِ ۱۵ اسفند ۱۳۶۹ تا ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰ برگزار شده است.
در میانه فشارهای دشمن، قرآن با یادآوری سرنوشت تکذیب‌کنندگان پیشین در آیات ۱۹ تا ۳۰ سوره فاطر، افقی روشن پیش روی مؤمنان می‌گشاید، صبر در این مسیر. ایستادگی آگاهانه بر سنتی استوار است که هرگز تغییر نمی‌کند و سرانجام، دشمن را در همان مسیر ظلمش به مجازات خواهد رساند.
در دل آیات ۱۲ تا ۱۸ سوره فاطر، آنجا که قرآن از تفاوت نور و ظلمت و نابینا و بینا سخن می‌گوید، یک حقیقت روشن می‌شود، جبهه حق هرگز تنها نیست. سنت‌های الهی در عالم جاری است و همان‌گونه که باطل را از حق جدا میکند، مقاومت را به ثمر می‌رساند و دشمن را در مسیر حتمی حساب و مجازات قرار می‌دهد.
قرآن در آیات ۵ و ۶ سوره فاطر با هشداری صریح، میدان اصلی نبرد را نه فقط در صحنه درگیری، که در ذهن‌ها و باورها ترسیم میکند، آنجا که وعده حق الهی در برابر وسوسه‌ها و فریب‌ها قرار می‌گیرد و مقاومت، معنایی عمیق‌تر از ایستادگی نظامی پیدا میکند.
قرآن با صراحت اعلام میکند «جاء الحق و ما یبدئ الباطل و ما یعید»، این آیات تصویری روشن از سرنوشت دشمن ترسیم می‌کنند؛ جایی که توهم قدرت فرو می‌ریزد، راه‌های گریز بسته می‌شود و جبهه باطل در بن‌بستی قطعی، نتیجه ایستادگی در برابر حق را با تمام وجود لمس میکند.