در یادداشت‌های تحلیل قرآنیِ تحولات اخیر، به بررسی سنت‌های قطعی الهی در مواجهه با دشمن پرداخته شد. بر اساس آیات سوره فتح و احزاب، خدای متعال تضمین کرده است که در صورت تجاوز دشمن و پایداری جبهه حق، عقب‌نشینی و شکستِ متجاوز امری حتمی و تخلف‌ناپذیر است؛ سنتی که نه تنها بذر یأس را در دل مؤمنان می‌خشکاند، بلکه شوک ناشی از شهادت رهبران را به ایمانی مضاعف و تسلیمی آگاهانه مبدل می‌سازد.
در روزهای جنگ رهبر شهیدمان تلاوت سوره نصر را به‌عنوان یادآوری وعده قطعی یاری خدا توصیه کردند. مفسران قرآن از جمله علامه طباطبایی این سوره را بشارتی برای پایان سختی‌ها و رسیدن نصرت الهی می‌دانند، پیامی که در روزهای جنگ می‌تواند امید و آرامش را در دل‌ها زنده نگه دارد.
قرآن نسخه‌ای روشن برای عبور مؤمنان از بحران‌ها و روزهای سخت ارائه می‌دهد، از صبر در حوادث و برپایی نماز تا انفاق و توکل به خدا. در این میان، دعای حضرت یونس(ع) با ذکر معروف «لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین» به عنوان راهکاری الهی برای نجات از گرفتاری‌ها و دفع بلا معرفی شده است.
در حالی که دشمنان با تکیه بر سلاح و قدرت نظامی به میدان می‌آیند، قرآن حقیقتی دیگر را بیان می‌کند. خداوند در آیه ۱۱۱ سوره آل‌عمران می‌فرماید دشمنان نمی‌توانند ضربه‌ای سرنوشت‌ساز به مؤمنان بزنند و اگر بجنگند، سرانجام شکست خورده و عقب‌نشینی خواهند کرد.
یک پژوهشگر علوم قرآنی با تبیین مفاهیم آیات ۵۹ و ۶۰ سوره یاسین، قیامت را صحنه جداسازی نیکان و بدان و زمان توبیخ گناهکاران دانست و گفت: نقش اختیار انسان در برابر وسوسه‌های شیطان، به ضرورت بهره‌گیری از عقل، وحی و عبرت از سرنوشت گمراهان برای دستیابی به صراط مستقیم و اصلاح سبک زندگی فردی و اجتماعی بستگی دارد.
قرآن ریشه ناامنی را تنها در بیرون جامعه جست‌وجو نمی‌کند. در آیه ۱۱۲ سوره سوره نحل از شهری می‌گوید که در امنیت و رفاه بود، اما با کفران نعمت، به «گرسنگی و ناامنی» گرفتار شد، هشداری روشن که امنیت، با شکر و عدالت پایدار می‌ماند، نه صرفاً با ظواهر قدرت.
چرا با وجود ظلم‌های آشکار، مجازات الهی فوراً نازل نمی‌شود؟ قرآن در آیه ۴۲ سوره سوره ابراهیم روشن می‌کند که این تأخیر، نشانه غفلت نیست، بلکه جلوه‌ای از حکمت الهی، مهلت برای بازگشت و مقدمه تحقق عدالت قطعی است.
در سوره حمد، بخشایش به رحیم بیشتر تناسب دارد، پس ما رحمن را می‌توانیم با کلمه بخشنده یا بخشا ترجمه کنیم، رحیم را به معنای بخشایشگر یا بخشاینده، لذا می‌توانیم بگوئیم به نام خداوند بخشنده بخشایشگر یا بخشای بخشایشگر.
اندیشه قرآنی رهبر شهید انقلاب شامل استخراج مدل حکمرانی، عدالت اجتماعی، و الگوی سبک زندگی اسلامی است.
آیت‌الله جوادی آملی گفت: شیطان به ترتیب دو چیز از انسان می‌خواهد؛ اول دین، بعد آبرو.
خداوند ابابیل و خداوند طبس، خدای امروز هم هست و دست خدا ما را یاری می‌کند، همانگونه فرمود: هنگامی که به سوی دشمنان تیر پرتاب کردی، تو پرتاب نکردی، بلکه خدا پرتاب کرد تا آنان را هلاک کند.
در قرآن کریم پایان سوره اعراف و آغاز سوره انفال است. سوره انفال که در مدینه نازل شده، به تبیین وظایف مؤمنان در نبرد، به‌ویژه جنگ بدر، و احکام انفال، جهاد، صلح و وفای به عهد می‌پردازد. این سوره با دعوت به تقوا، وعده «فرقان» و مغفرت الهی می‌دهد و انسان را به تأمل در ناسپاسی در برابر نعمت‌ها فرا می‌خواند.
جامعه‌ای امن و مهربان با چند اصل روشن ساخته می‌شود. قرآن با ۹ فرمان کلیدی، از گذشت و وفای به عهد تا نجات جان انسان‌ها و سبقت در نیکی‌ها، نقشه راهی برای بازگشت آرامش و اعتماد به زندگی اجتماعی ارائه می‌دهد.
کتاب «پاسخ‌های امام رضا(ع) به چهل پرسش قرآنی» از جمله کتاب‌های خوش‌خوان و کاربردی برای نسل جوان است.
امروز جامعه بیش از هر زمان دیگر به بازگشت به فرهنگ صبر نیاز دارد. ماه رمضان، فرصت بازسازی این روحیه است.
قرآن از معامله‌ای سخن می‌گوید که در آن بخشیدن، کم‌کردن نیست؛ تکثیر است. در منطق وحی، یک دانه می‌تواند هفتصد برابر شود و انفاق، سرمایه را در چرخه‌ای الهی چندبرابر کند.
اولین آیه‌ی قرآن به تصریح روایات، «بسم الله الرحمن الرحیم» است که سرآغاز هر عمل مباح و ثوابی به شمار می‌رود.
کرسی علمی «تحلیل انتقادی نظریه اری روبین درباره آیه نخست سوره مسد» شامگاه ۲۶ بهمن‌ماه برگزار شد؛ در این جلسه دیدگاه جنجالی مستشرق اسرائیلی که محوریت سوره را درباره اهانت ابولهب به پیامبر نمی‌داند، با نقدهای دقیق پژوهشگران ایرانی بررسی شد و از تفسیر تاریخی «تبت یدا» تا ماجرای زمزم و بت‌دزدی ابولهب مورد واکاوی قرار گرفت.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مقدس با بیان اینکه پایان جهان بر استقرار توحید و تمامیت حق‌محوری و حق‌مداری خواهد بود، گفت: براساس برخی آیات و روایات پایان جنگ میان اسلام و کفر، وقتی است که شرک و بت‌پرستی از جهان رخت بربندد و تا زمانی که فتنه و ظلم و تجاوز در جهان هست و پیکار بار خود را زمین ننهاده، نبرد اسلام و کفر ادامه دارد.
سوره بقره، بزرگ‌ترین سوره قرآن، فقط یک متن مقدس نیست؛ این سوره ۲۸۶ آیه‌ای می‌تواند شیطان را دور کند، برکت زندگی را افزایش دهد، روزی را زیاد کند و حتی کارهای بسته را گشایش دهد. با قرائت و تدبر در آیات آن، آرامش، موفقیت و تحقق حاجت‌ها وارد زندگی روزمره شما می‌شود.
آیات ۳۱ تا ۳۸ سوره عنکبوت با یادآوری سرگذشت پیامبران و اقوام گذشته نشان می‌دهد که تاریخ، صحنه تحقق وعده الهی است، جایی که مؤمنان نجات می‌یابند و ستمگران، با همه قدرت و ثروتشان، به سرانجام اعمال خود می‌رسند.
یک معلم تفسیر قرآن کریم با اشاره به سی آیه از قرآن کریم منسوب به حضرت حجت(عج) گفت: هرچند نام حضرت مهدی(عج) به‌صراحت در قرآن نیامده، اما آیاتی درباره حاکمیت صالحان و پیروزی مستضعفان وجود دارد که در روایات بر عصر ظهور تطبیق داده شده‌اند.
قرآن کریم با دعوت صریح «سیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبة الذین من قبل»، انسان را به تأمل در زندگی و فرجام گذشتگان فرا می‌خواند تا روشن شود که تاریخ، صرفاً روایت اتفاقات گذشته نیست، بلکه هشداری زنده برای ستمگران امروز و معیاری برای سنجش راه و سرنوشت انسان‌هاست.
احساس استقلال و خودباوری ملی در دوران انقلاب اسلامی و پس از آن، برگرفته از درس‌های قرآن است.
ثروت می‌تواند انسان را فریب دهد و او را دچار توهم بی‌نیازی از خدا کند، چرا که احساس قدرت و کنترل بر زندگی، رابطه با خالق را کمرنگ می‌کند. قرآن در آیات ۷۸ تا ۸۴ سوره قصص، داستان قارون را نقل می‌کند؛ مردی که ثروتش را محصول علم خود می‌دانست و غرور او سرانجام به فرو رفتن در زمین و نابودی انجامید.
آیه ۸ سوره عنکبوت با زبانی روشن می‌گوید احترام و نیکی به پدر و مادر همیشگی است، اما و اگر هم ندارد، مگر آنجا که انسان به شرک و انحراف از ایمان دعوت شود.
خدا در آیات آغازین سوره عنکبوت به سنجش ایمان افراد اشاره می‌کند و می‌فرماید که آیا مردم گمان کرده‌اند که صرف گفتن «ایمان آوردیم» رها می‌شوند و آزمایش نمی‌شوند؟
قارون با وجود ثروتی عظیم، به خوشبختی نرسید، زیرا آن را مایه غرور و طغیان ساخت. قرآن در آیات ۷۶ و ۷۷ سوره قصص نشان می‌دهد که بی‌اعتنایی او به نصیحت‌ها، ثروتش را از نعمت به عامل نابودی تبدیل کرد.
خداوند در آیه «ارسل رسول» وعده داده است که دین حق را بر همه ادیان غالب کند. امام صادق(ع) و مفسران بزرگ اسلام تأکید کرده‌اند که این وعده الهی تنها در عصر ظهور امام زمان(عج) به طور کامل محقق خواهد شد.
سوره زلزال مانند سوره‌های تکاثر، قارعه و عادیات درباره زندگی پس از این دنیا و محاسبه پس از مرگ به انسان هشدار می‌دهد، چندان که اسلام یا قرآن بتواند توجه انسان‌هایی را جلب کند که غافل‌اند و غرق در زندگی مادی خویش و یا سرگرم امور معمولی زندگی هستند.