دین، انسان را از بهره‌مندی‌های مشروع منع نکرده است؛ خوردن، نوشیدن، دیدن و حرکت در چارچوب حلال آزاد است. تنها یک قید اساسی وجود دارد و آن، پرهیز از حرام است: لقمه حرام نخوردن، نگاه حرام نکردن، قدم نگذاشتن در مسیر حرام و دست بلند نکردن بر مظلوم. همین یک قید، محور همه تکالیف است. اگر انسان به این اصل پایبند باشد و حرمت الهی را حفظ کند، برکات آن را در همین دنیا خواهد دید؛ و افزون بر آن، عزت در عالم برزخ و نتایج شگفت‌انگیز در روز قیامت در انتظار او خواهد بود.
دشمن شاید امروز جنایت کند و هزینه ندهد، اما قرآن می‌فرماید که این پایان ماجرا نیست، در آیات ۳۰ و ۳۱ سوره سبأ، آنجا که منکران با تمسخر می‌پرسند که وعده الهی چه زمانی است؟ پاسخ می‌شنوند که برای شما موعدی قطعی است که نه ساعتی از آن پس می‌افتید و نه پیش.
در میانه هجوم دشمن، قرآن خطر نفوذ و جنگ روانی در درون را هم جدی می‌گیرد. در آیه ۶۰ سوره احزاب هشدار می‌دهد که «لَئِن لَمْ يَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ... لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ» راهبرد روشن است، با دشمن بیرون بجنگ، نفوذی را هم در درون مهار کن.
یکی از خصوصیات منفی بی‌شمار بنی‌اسرائیل کشتن پیامبران الهی است، این خصوصیت در تاریخ به نام آنها ثبت شده است تا جایی که در روایتی آمده که آنها در یک روز ۷۰ پیامبر را شهید کردند.
در روزگاری که دشمن با انکار، تمسخر و فشار می‌کوشد جبهه حق را به عقب براند، خدا در سوره سبأ یک حقیقت را یادآور می‌شود، اینکه ایستادگی، مقدمه نصرت الهی است. خدا با فراهم کردن ابزار، قدرت و امدادهای پنهان، مسیر پیروزی را هموار می‌سازد.
قرآن کریم تنها کتابی برای قرائت نیست، بلکه نقشه‌ای برای هدایت در بزنگاه‌های تاریخی و شخصی است. یکی از مفاهیم پرتکرار در این مصحف شریف، داستان پیامبرانی است که در اوج ایمان، با سخت‌ترین آزمون‌ها روبه‌رو شده‌اند.
آیات آغازین سوره سبأ یادآور یک حقیقت اطمینان‌بخش‌اند، اینکه هیچ تلاشی در مسیر ایمان و ایستادگی بی‌پاسخ نمی‌ماند. خداوند که بر همه هستی احاطه دارد و در دل سخت‌ترین میدان‌ها، نصرت الهی به سوی جبهه حق در حرکت است.
در پی حملات اخیر، پرسش مشروعیت حمله نظامی متقابل بر اساس آیه ۱۹۴ سوره بقره مطرح شده است. مصاحبه پیش رو به بررسی این موضوع و محدودیت‌های شرعی آن می‌پردازد.
سوره عادیات یا والعادیات صدمین سوره و از سوره های کوچک قرآن است که یازده آیه دارد و با قسم آغاز می شود. نام سوره از آیه اول آن گرفته شده است و به معنای دوندگان و تیزتک ها است. درباره مکی یا مدنی بودن عادیات اختلاف است. این سوره در جزء سی ام قرآن قرار دارد.
در میانه هجوم دشمن و تنگنای میدان، قرآن وعده‌ای متفاوت می‌دهد که هرجا فشار بیشتر شود، امداد الهی نیز افزون‌تر خواهد بود. چنان‌که در سوره احزاب، با تأکید بر پاداش مضاعف صبر و اطاعت، نشان می‌دهد خدا در دل بحران، جبهه مؤمنان را تقویت می‌کند.
خدا در سوره احزاب نشان می‌دهد که هجوم دشمن نه نشانه پیروزی، بلکه آغاز شکستش و رسوایی اهل نفاق و خیانت و همچنین نزدیک شدن به وعده الهی است، همان وعده‌ای که سرانجام، شکست دشمن و سربلندی مؤمنان را رقم می‌زند.
رهبر شهید انقلاب در مجموع سخنرانی‌ها و دیدارها در سال ۱۴۰۴ به ۲۳ سوره و ۴۸ آیه برای تبیین بیانات‌شان استناد کردند که در این میان سوره «مدثر» با ۵ مرتبه و آیه ۱۳۹ سوره «آل عمران» با ۲ مرتبه پراستنادترین سوره و آیه بودند.
یک پژوهشگر مذهبی گفت: تفسیرهای قرآنی رهبر شهید انقلاب به دلیل تسلط بر علوم روز و ارتباط با مسائل جهان اسلام از دیگر تفاسیر متمایز است.
قرآن در سوره سجده، از روزی می‌گوید که دشمنان با حسرت می‌گویند «رَبَّنَا أَبْصَرْنَا وَ سَمِعْنَا»، اما دیگر راه بازگشتی نیست زیرا آتشی که افروختند، دامان خودشان را گرفته است این وعده قطعی خداست.
حروف مقطعه از اسرارآمیزترین آیات قرآن است که مفسران دیدگاه‌های گوناگونی درباره آن مطرح کرده‌اند. در این گفتگو با پژوهشگر و کارشناس علوم قرآنی به بررسی مهمترین این دیدگاه‌ها پرداخته‌ایم.
در آیه ۴۴ سوره «فرقان» می خوانیم: «آنها که معبودشان هوای نفسشان است، همچون چهارپایانند، بعد از آن ترقی کرده و اضافه می کند: «بلکه از آنها گمراه ترند!». شبیه این تعبیر در آیه ۱۷۹ سوره «اعراف» نیز آمده است که درباره دوزخیانی که به حکم استفاده نکردن از گوش و چشم و عقل خود، به چنان سرنوشتی گرفتار می شوند، می فرماید: «آنها همچون چهارپایانند بلکه گمراه تر».
دارندگان اخلاق الهی خصوصیات مهم و متفاوتی دارند که وفای به عهد و نقض نکردن آنچه وعده کرده و قول داده اند، یکی از مهمترین این خصوصیات به شمار می‌آید.
خدا در سوره لقمان عاقبت جنگ حق و باطل را ترسیم می‌کند و می‌فرماید آنان که با «لهو الحدیث» راه خدا را می‌بندند، به «عذاب خوارکننده» گرفتار می‌شوند و مؤمنان استوار به «جنات نعیم» وعده داده شده‌اند. این وعده الهی یعنی نتیجه جنگ از همین حالا روشن است، عزت برای جبهه ایمان و ذلت برای دشمن.
یک استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه نگاه رهبر شهید به قرآن تک‌بعدی نبود و قرآن را به‌صورت مجموعه‌ای نظام‌مند می‌دیدند، گفت: موضع‌گیری‌های ایشان در باب مسائل داخلی، منطقه‌ای و جهانی و نیز حوادث و تحلیل آنها و به‌طور کلی آنچه ایشان ارائه داد و جهان را مبهوت خود کرد، همه برگرفته از قرآن و عترت(ع) بود.
علامه طباطبایی: پس بسم الله در سوره حمد راجع به غرضى است كه در خصوص اين سوره هست و آن معنائى كه از خصوص اين سوره بدست مى آيد، و از ريخت اين سوره برمى آيد حمد خدا است ، اما نه تنها بزبان ، بلكه باظهار عبوديت ، و نشان دادن عبادت و كمك خواهى و در خواست هدايت است ، پس كلامى است كه خدا به نيابت از طرف بندگان خود گفته ، تا ادب در مقام اظهار عبوديت را به بندگان خود بياموزد.
خداوند در سوره صف وعده‌ای روشن می‌دهد، «نصرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتحٌ قَریب» پیروزی از جانب اوست و نزدیک‌تر از آنچه می‌پندارید. در روزگار تجاوز دشمن این آیه فریاد امید است برای دل‌هایی که هنوز بر ایمان خود ایستاده‌اند. فتح قریب ثمره صبر، مقاومت و توکل بر خدای یگانه است.
وعده قرآنیِ غلبه دین حق، در نگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام افقی فراتر از پیروزی‌های تاریخی اولیه اسلام دارد.
خداوند در سوره طلاق می‌فرماید که رای مؤمن هیچ بن بستی وجود ندارد و خدا از جایی که فکرش را نمی‌کند او را یاری می‌کند، فقط باید تقوا پیشه کند.
آرامش انسان‌ها اغلب به داشته‌ها و نداشته‌هایشان گره خورده است،با نعمتی سرمست و با ازدست‌دادنش مأیوس می‌شوند. چگونه می‌توان به آرامشی که این آیه ۲۳ سوره حدید تصویر می‌کند رسید؟
آیاتى از قرآن در جزء بیست و پنجم نشان می‌دهد مؤمنان در برابر تجاوز دشمن نباید دچار ترس و انفعال شوند؛ قرآن در سوره شوری تأکید می‌کند وقتی به آنان ستم می‌شود، باید از خود دفاع کنند و تسلیم نشوند.
یک پژوهشگر قرآنی گفت: باطن سوره یاسین با ولایت اهل بیت(ع) پیوند خورده و صراط مستقیم نه‌تنها مسیر هدایت است، بلکه با شناخت و پیروی از امام معصوم، انسان می‌تواند راهی روشن به‌سوی قرب الهی و از آتش قیامت نجات یابد.
پیمودن صراط، مستلزم شناخت و تبعیت از ائمه است تا از خشم خدا و گمراهی در امان باشیم.
خداوند در قرآن به مؤمنان یادآوری می‌کند که در برابر تهدید و هجوم دشمنان، نباید دچار ترس و ناامیدی شوند زیرا تکیه‌گاه اصلی آنان قدرت الهی است. قرآن با تأکید بر این حقیقت که «آیا خدا برای بنده‌اش کافی نیست» و نیز وعده پیروزی سپاه حق، به جامعه مؤمنان اطمینان می‌دهد که اگر به خدا اعتماد کنند و در مسیر حق بایستند، نصرت الهی سرانجام آنان را به پیروزی خواهد رساند.
ابن‌سینا، فیلسوف و پزشک بزرگ جهان اسلام، هرگاه در مسئله‌ای علمی یا فلسفی به بن‌بست می‌رسید و ذهنش قفل می‌شد، وضو می‌گرفت، به مسجد می‌رفت و دو رکعت نماز می‌خواند.
یک پژوهشگر قرآنی گفت: قرآن کریم در آیات ۷۱ تا ۷۳ سوره یاسین، انسان را به تأمل در آفرینش چهارپایان و بهره‌مندی از آنها فرامی‌خواند و یادآور می‌شود که تمام این نعمت‌ها با اختیار و قدرت الهی در دسترس انسان قرار گرفته، اما پذیرش و شکرگزاری انسان نسبت به این نعمت‌ها، معیار درک و شناخت واقعی اوست.