راز بهشتی شدن در یک کلمه؛ «مشفق بودن» در خانواده

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ،در سوره مبارکه طور تنها یک صفت را برای متقین برجسته است و آن «مشفق بودن» است؛ صفتی که در آیه ۲۶ به زیبایی بیان شده است. وتفسیر این آیه به شرح ذیر است:

﴿قالُوا إِنَّا کُنَّا قَبْلُ فِی أَهْلِنَا مُشْفِقِینَ﴾

(آنان (اهل بهشت) می‌گویند: ما در دنیا در میان خانواده خود مشفق و دلسوز بودیم.)

معنای «مُشفِق» در این آیه

واژه «مشفق» از ریشه «شَفَق» به معنای محبت همراه با نگرانی سازنده است.مشفق کسی است که نسبت به خانواده خود: با محبت رفتار می‌کند،اما در برابر آینده و سرنوشت معنوی آنها بی‌تفاوت نیست،برای ایمان، اخلاق و سلامت روحی آنان «دل‌تپش» دارد،و از روی محبت، هدایت، مراقبت و همراهی می‌کند.از آیه بعد نیز مشخص می‌شود که این نگرانی درباره عاقبت و نجات اخروی اهل خانه بوده است:(فَمَنَّ اللَّهُ عَلَیْنَا وَوَقَانَا عَذَابَ السَّمُومِ)پس مشفق بودن، تنها یک احساس نیست؛ یک مسئولیت الهی و یک سبک زندگی مؤمنانه است.

شفقت؛ معیار عمق تقوای انسان

تقوا تنها عبادات فردی نیست.قرآن نشان می‌دهد که میزان مهربانی، سعه‌صدر، دلسوزی و مراقبت انسان از دیگران، بخش مهمی از حقیقت تقواست.

درجات شفقت انسان‌ها

۱. شفقت نسبت به خانواده (حداقلِ تقوا):این اولین و ضروری‌ترین مرحله است.کسی که حتی برای خانواده خود مشفق نیست، نمی‌تواند مدعی تقوای عمیق باشد.قرآن از همین نقطه شروع می‌کند:(فِی أَهْلِنَا مُشْفِقِینَ)

۲. شفقت اجتماعی:مرحله‌ای بالاتر آن است که انسان:رنج مردم، مشکلات جامعه، فقر، نادانی و آسیب‌های دیگران را رنج خود بداند.فرد باتقوا دیگر فقط برای خانه‌اش نمی‌تپد؛ برای جامعه‌اش نیز دلسوز است.

۳. شفقت جهانی (اوج تقوا):در بالاترین مرحله، انسان به مرتبه‌ای می‌رسد که نسبت به تمام انسان‌ها—صرف‌نظر از نژاد، زبان یا مرز جغرافیایی—مشفق و دل‌نگران است.این همان مرحله‌ای است که قرآن از آن به «تخلق به اخلاق الهی» تعبیر می‌کند.

نمونه‌هایی از شفقت فراتر از خانواده:

اهل‌بیت علیهم‌السلام

اهل‌بیت پیامبر، تجسم زیباترین شکل شفقت الهی بودند.محبت و دلسوزی آنان از خانواده و قوم فراتر می‌رفت و همه انسان‌ها را در برمی‌گرفت.رنج مردم، دغدغه لحظه‌ای آنان بود و همین شفقت، عمق تقوای ایشان را نشان می‌دهد.

شهدا

شهدا از جمله کسانی هستند که شفقت را با عمل ثابت کردند.آنان جان خود را برای آرامش، امنیت و عزت مردم فدا کردند؛این یعنی شفقتی که از حدّ خانواده گذشته و جامعه را دربر گرفته است.بطورمثال شهید حاج قاسم سلیمانی در بُعد انسانی و اخلاقی شخصیت او، نمونه‌ای روشن از شفقت اجتماعی و انسانی دیده می‌شود.بخش زیادی از زندگی‌اش را صرف حفظ امنیت مردم و دفاع از جان انسان‌های بی‌گناه کرد.این رفتار نشان می‌دهد که تقوای عمیق، قلب انسان را به محبت و دلسوزی برای همه بندگان خدا گسترش می‌دهد.

جمع‌بندی

آیه ۲۶ سوره طور حقیقتی عمیق را آشکار می‌کند:۱.راه بهشت از دل خانواده می‌گذرد.۲.متقین کسانی هستند که در دنیا نسبت به خانواده‌شان مشفق بودند؛ اما شفقت واقعی به همین‌جا محدود نمی‌ماند و انسان باتقوا به‌تدریج محبت و دلسوزی خود را به جامعه و حتی همه انسان‌ها گسترش می‌دهد.۳.هرچه شعاع شفقت انسان وسیع‌تر شود، نشان‌دهنده تقوای عمیق‌تر اوست.