مسجدی که پدر زن برای دامادش ساخت/ زمان محمد شاه آغاز و زمان ناصرالدین شاه تمام شد

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ،مسجد و مدرسه آقا بزرگ در دوران پادشاهی محمد شاه قاجار ساخته شده و از آثار برجسته مربوط به آن دوران است.

همشهری نوشت: این مسجد و مدرسه که در حال حاضر به عنوان حوزه علمیه طلاب استفاده می‌شود در خیابانی به همین نام قرار دارد. خرید آنلاین بلیط هواپیما اصفهان و سفر به این شهر بهترین راه برای بازدید از مسجد آقا بزرگ است.

چرا بازدید از مسجد آقا بزرگ کاشان پیشنهاد می‌شود؟

مسجد آقا بزرگ کاشان یکی از باشکوه‌ترین آثار مربوط به دوران قاجار است.
مسجد آقا بزرگ کاشان تنها مسجد ۵ طبقه جهان است.
در نزدیکی مسجد آقا بزرگ جاذبه های گردشگری دیگری قرار دارند که می‌توانید از آنها بازدید کنید.

تاریخچه مسجد آقا بزرگ کاشان

ملا محمد مهدی نراقی از مجتهدان بزرگ شهر کاشان بوده است که همزمان با تولد فرزندش از دنیا می‌رود. طبق سنت آن دوران نام پدر را بر روی پسر می‌گذارند. برای اینکه پدر و پسر اشتباه گرفته نشوند، از پدر با عنوان «آقا بزرگ» یاد شده و پسر را «آقا کوچک» صدا می‌کرده‌اند. آقا کوچک هم مانند پدرش وارد حوزه شده و به درجه اجتهاد رسید. نقل شده است که محمد شاه قاجار در آن دوران با علمای کاشان ملاقات می‌کند و به درجه علمی آقا کوچک پی برده و دستور می‌دهد او را نیز آقا بزرگ صدا کنند. پس از این ملاقات حاج محمد تقی خانبان که حاکم و پدر زن ملا محمد مهدی نراقی بوده است مسجد و مدرسه‌ای می‌سازد تا دامادش در آن تدریس کند. ساخت مسجد در دوران سلطنت ناصرالدین شاه به پایان رسیده است.

معماری مسجد آقا بزرگ کاشان

مسجد و مدرسه آقا بزرگ کاشان یکی از زیباترین جاهای دیدنی کاشان است که شکوه و عظمت معماری ایرانی در آن به خوبی مشاهده می‌شود. مجموعه آقا بزرگ کاشان تلفیقی از مسجد و مدرسه است و به دلیل کوچک بودن زمین در چند طبقه ساخته شده است. در ساخت این بنا از اصول اربعه معماری اسلامی پیروی شده است. یکی از ویژگی های جذاب معماری مسجد آقا بزرگ، بناگذاری گنبدخانه بر روی ۸ ستون عظیم است که خنکی هوا در تمام فصول سال را به ارمغان می‌آورد. تزئینات گچ‌بری، نقاشی، مقرنس ‌کاری و کاشی کاری جلوه زیبایی به مسجد داده‌ است؛ ولی به دلیل نوع مجموعه در استفاده از آنها زیاده‌روی نشده است.

بخش های مختلف مسجد آقا بزرگ کاشان

پیر نشین: اولین قسمت مسجد و مدرسه آقا بزرگ، پیر نشین است. پیر نشین به سکوهایی که جلوی در قرار دارند، گفته می‌شود. کاربرد پیر نشین، استراحت میانسالان و رهگذرانی بوده است که از آنجا عبور می‌کرده‌اند.
ورودی و سردر: استفاده از سردر در مساجد رایج نبوده ولی در مسجد آقا بزرگ کاشان استفاده شده و یکی از مهم‌ترین قسمت های بنا است. در بالای در کتیبه‌ای قرار دارد که قصیده‌ای بر روی آن حک شده است. در ورودی اصلی با کنده کاری، گره چینی و گل میخ تزئین شده است. ۶۶۶۶ میخ به نشان تعداد آیات قرآن، بر روی در زده شده است.
هشتی: هشتی فضای سرپوشیده‌ای است که پس از ورودی مسجد قرار دارد. در دو سمت هشتی اتاق خادم قرار دارد. پس از هشتی، دو دالان مسقف قرار دارند که دسترسی به صحن و سرای مسجد و مدرسه آقا بزرگ را ممکن می‌سازند.
مهتابی یا زمستانه نشین: اولین قسمت ورودی مسجد، مهتابی است. مهتابی یا زمستانه نشین محوطه‌ای باز است و در زمستان استفاده می‌شود. سنگ هایی از جنس مرمر در وسط زمستانه نشین قرار دارند که نور را از خود عبور می‌دهند و به این طریق نور طبقه پایینی را تامین می‌کنند.

صحن مرکزی: صحن مرکزی مسجد آقا بزرگ از دو قسمت حیاط گودال باغچه و حیاط همکف تشکیل شده است.
حیاط گودال باغچه، حیاط طبقه پایینی است و به مدرسه اختصاص دارد. این حیاط از حوضی در مرکز و ۴ باغچه در ۴ طرف آن تشکیل شده است. دورتادور این حیاط، حجره ها، شبستان و سرداب قرار دارند.
حیاط همکف یا حیاط طبقه بالایی هم سطح معابر مسجد و مدرسه آقا بزرگ است. در ۴ گوشه این حیاط پله هایی برای رفت و آمد به طبقه پایین وجود دارد. این حیاط بیشتر شبیه یک مهتابی است.
شبستان: مسجد آقا بزرگ دارای ۳ شبستان است. شبستان جبهه غربی، بعدا به بنا اضافه شده است و دارای ۲۰ ستون آزاد و ۳۰ چشمه طاق آجری است. شبستان زمستانی، در جبهه شمالی حیاط قرار دارد. این شبستان ستون هایی از آجر و سنگ دارد. روزنه هایی که در پوشش سنگی بنا وجود دارند، نور شبستان را تامین می‌کنند. شبستان سوم در جبهه جنوبی قرار دارد و به صورت نیم طبقه‌ای است. این شبستان به عنوان مسجد استفاده می‌شود و شکستگی های سقفش نور شبستان را تامین می‌کنند.