تحلیلی بر فرضیهٔ روانشناختی پل ویتز دربارهٔ رابطهٔ پدرانگی و باور دینی
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیا خداباوری ریشه در تجربیات ما از پدر دارد؟ این پرسش جسورانه، محور کتابی مهم از پل ویتز (Paul C. Vitz)، استاد روانشناسی دانشگاه نیویورک است که با عنوان ایمان بیپدران (Faith of the Fatherless) منتشر شده. او در این اثر بحثبرانگیز، زندگی شخصی شماری از مشهورترین خداباوران […]
وقتی عدالت نام علی را صدا میزند
مقامات وجودی امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب(علیه السلام) فراتر از آن است که همه ابعاد آن در زبان و بیان عادی قابل طرح باشد نشانههای ولایت و حقیقت امیرالمؤمنین(علیه السلام) حتی پیش از ولادت ایشان در تاریخ بشریت قابل مشاهده است و برخی روایات، از ظهور این حقیقت در قصه حضرت آدم ابوالبشر حکایت دارد؛ اموری که فهم کامل آنها از دایره عقل محدود بشری فراتر است.
براندازان ایران ستیز و خواب های آشفته
براندازان ایران ستیز خواب های آشفته زیاد می بینند. یکی اینکه گمان می کنند اسلام و تشیع آینده ای در ایران ندارد. یکیشان را دیدم به تازگی نوشته ایران هیچ آینده ای در اسلام ندارد. خیلی مضحک است. دست کم اگر ۲۵۰۰ سال تاریخ ایران از دوران هخامنشی را در نظر بگیریم حدود ۱۴۰۰ سال […]
چطور حجاب را برای دخترانمان دوستداشتنی کنیم؟
امام سجاد (ع) در دعای اول صحیفه سجادیه با لحنی لطیف میفرمایند: «آفریدگان را به قدرت خود آفرید و به خواست خویش بر آنان جامه هستی پوشانید؛ آنگاه ایشان را به راهی که میخواست رهنمون کرد و به جاده محبت خود روان گردانید.»
جایگاه واقعی ایران در شادکامی جهانی کجاست؟
گزارش جهانی شادکامی اساساً یک رتبهبندی تکبعدی نیست. این گزارش با اتکا به دادههای نظرسنجیهای بینالمللی، شادی را بهمثابه تجربهای ذهنی و اجتماعی تحلیل میکند و آن را به مؤلفههایی مانند حمایت اجتماعی، آزادی انتخاب، ادراک از فساد، سخاوت و شرایط اقتصادی تفکیک میکند.
دست فاطمه؛ نمادی که از حرزِ ضد چشمزخم تا مُد جهانی سفر کرد
یکی از خطاهای پرتکرار در روایتهای رسانهای، نسبت دادن منشأ قطعی این نماد به یک دین است. واقعیت این است که خَمسه در سنتهای مختلف منطقهای زندگی کرده است و در فرهنگهای متفاوت، نامهای متنوع گرفته است.
اولین دانشگاه جهان، ساخته دست یک زن مسلمان
این مجموعه، که ابتدا به عنوان مسجد ساخته شد، به سرعت به یکی از بزرگترین مراکز علمی جهان اسلام تبدیل گردید و رشتههایی چون ریاضیات، نجوم، فلسفه، پزشکی و علوم دینی را تدریس میکرد.
امانتداری؛ جایی که تقوی، عقل و اخلاق همدست میشوند
امانتداری فقط یک عمل بیرونی نیست؛ ریشه در رشد عقلی دارد. هم کسی که مالش را میسپارد و هم کسی که آن را میپذیرد، باید «رشید» باشند؛ یعنی دارای عقل و توانایی تشخیص مسئولیت باشند.
درسی که آخوند خراسانی به طلبه ضدمشروطه داد
در تاریخ اندیشه دینیِ ایران، روایتهایی هست که نه برای قضاوت شتابزده، بلکه برای فهم «اخلاق اختلاف» اهمیت دارند؛ حکایتهایی که نسبت فقیه با قدرت، با پول، و با رأی مخالف را روشن میکنند. یکی از این روایتها، حکایتی است از آخوند خراسانی در اوج منازعات فکری پیرامون مشروطه؛ روایتی که نه در منابع جدلی، بلکه در کتابی خاطرهنگارانه از زبان حاج سید موسی شبیری زنجانی نقل شده است.
آراستگی برای همسر؛ عامل تقویت زندگی مشترک
آراستگی از نگاه دین صرفاً یک رفتار ظاهری نیست، بلکه روشی برای ابراز محبت، حفظ جذابیت متقابل و ایجاد نشاط در محیط خانه است. وقتی همسران زیبایی خود را برای یکدیگر به نمایش میگذارند، پیوند عاطفیشان تقویت میشود و وابستگی سالم بین آنان افزایش مییابد.
تقاطع هوش مصنوعی و ایمان؛ از عیسای مجازی تا رباتهای دینی
در دو سال اخیر، از کلیسای کاتولیک در قلب سوییس تا نهادهای فقهی جهان اسلام، یک پرسش مشترک در حال جدی شدن است: هوش مصنوعی تا کجا میتواند وارد قلمرو ایمان، عبادت و فتوا شود، بیآنکه جای انسانِ دیندار و عالم دینی را بگیرد؟
گزارش یک مطالعه تازه و جدلهای پیرامون آن؛ جنگ غزه و موج تازه گرایش به اسلام در بریتانیا
در دو سال گذشته، میلیونها ویدئو از غزه – از قرائت قرآن میان آوار تا دعاهای مادران در کنار پیکر فرزندان – در پلتفرمهایی مانند تیکتاک و اینستاگرام دستبهدست شده است. بسیاری از تازهمسلمانان در مصاحبههای رسانهای خود گفتهاند که نخستین مواجهه جدیشان با اسلام، نه از طریق مسجد محلی، بلکه از طریق همین ویدئوها بوده است.
مشورت: گنجینهای که عقل را به بالاترین قلهها میرساند
عقل هر انسانی، هر قدر هم که شایسته و تیزبین باشد، ظرفیتی محدود دارد؛ همانطور که کوزهای هرچقدر هم زیبا، تنها تا اندازهای آب جا میدهد. اما وقتی این کوزه را در کنار کوزههای دیگر قرار دهیم، آب دانش و تجربه جمعی، ظرفی را میسازد که میتواند میلیونها ذهن را سیراب کند.
شک: موریانهای که زندگی را از درون میخورد
اگر به جای سپاسگزاری، بهانههایی برای بدگمانی پیدا شود، نه تنها رابطه دچار تنش میشود، بلکه فاصله روحی میان دو طرف، روز به روز عمیقتر میگردد. هرگاه شک راهی به خانه دوستی باز کند، خانواده دیگر خانه ایمنی برای عشق نیست، بلکه زمینی برای درگیری و تنهایی.
چهار ستون آداب غذایی در اسلام: سلامت جسم، روح و اخلاق در یک لقمه
در این یادداشت سعی داریم با استناد به منابع دینی معتبر، به ویژه روایات شیعه، چهار اصل کلیدی از آداب غذایی را بررسی کنیم که هر یک، هم از دیدگاه پزشکی و هم از منظر دینی، اهمیتی استثنایی دارند.
صدای حق و حقیقت در تاریکی قرنها
حضرت فاطمه زهرا(س) نماد همین حقیقت است: صدای حقی که قرنهاست تاریکیها را میشکافد و دلهای بیدار را به روشنایی میرساند.
چگونه رفتارهای ما، سرنوشت ابدی را رقم میزنند؟
معنای وزنکردن اعمال، نمایش نسبت عمل انسان با حقیقت است؛ نه وزن فیزیکی و نه ارزش ظاهری. این وزنکردن نوعی آشکارسازی است که نشان میدهد رفتارهای ما در مسیر حق بوده یا آمیخته به هوا و خطا صورت گرفته است.
آیت الله حاج سید محمدعلی حائری طبسی؛ وارث دودمان علم و دیانت
مراسم بزرگداشت سالگرد ارتحال عالم ربانی حضرت آیت الله حاج سید محمدعلی حائری طبسی(قدسسرهالشریف)شامگاه جمعه ۱۴ آذرماه مطابق با ۱۴ جمادی الثانی در شهر مقدس قم حسینیه کربلاء المقدسة برگزار خواهد شد.
دینداری بدون اجبار/ ایمان در عصر هیاهو؛ تربیت دینی از گفتن تا نشاندن در دل
در روزگاری که رسانهها، شبکههای اجتماعی و فرهنگهای وارداتی هر لحظه روی ذهن و رفتار کودکان اثر میگذارند، والدین با پرسشی اساسی روبهرو شدهاند: چطور میتوان فرزندی بزرگ کرد که هم دیندار باشد و هم مستقل و توانمند؟ آیا آموزش دین، او را مطیع و وابسته میکند یا میتواند زمینهی رشد نسلی خلاق، مسئول و پیشرو را فراهم آورد؟
پشت پرده یک شبهه رایج؛ آیا امام جماعت از نظر شرعی حق دریافت حقوق دارد؟
در فقه گرفتن پول برای خودِ نماز جایز نیست؛ یعنی امام جماعت حق ندارد بابت «نمازی که میخواند» پول دریافت کند، زیرا عبادت قابل خرید و فروش نیست و نماز ارزش مادی ندارد.
شیخ مفید؛ نماد تلفیق درایت و روایت در مکتب کلامی بغداد
شیخ مفید نه تنها فقیهی ممتاز، بلکه عالمی جامع، معلمی فرزانه و شخصیتی الهامبخش برای همه عصرها بوده است. مطالعه زندگی و آثار او، الگویی بینظیر از تلفیق علم، تقوی، اجتهاد و معنویت در مسیر خدمت به دین و جامعه اسلامی ارائه میدهد.
نبرد بدر در آینه سیزده قرن روایت؛ گزارش کنفرانس بینالمللی استراسبورگ
کنفرانس بینالمللی «بدر؛ نگارش و به یادآوری نبرد بدر (قرن هفتم تا بیست و یکم)» روزهای پنجشنبه و جمعه ۲۲ و ۲۳ آبان ( ۱۳ و ۱۴ نوامبر ۲۰۲۵ ) در دانشگاه استراسبورگ فرانسه برگزار شد. رویدادی که تلاش کرد یکی از مهمترین نبردهای صدر اسلام را نه فقط بهعنوان یک واقعه نظامی، بلکه بهعنوان یک میراث روایی و حافظه تاریخی در گسترهای از خاورمیانه تا آفریقا، هند و چین بازخوانی کند.
دخالت نکنیم؛ مگر برای این کار!
زندگی در شهرها و حتی روستاها آنقدر بههمتنیده شده که مردم ناچارند هر روز در رفتوآمدها، صفها، شلوغیها و فشارهای مختلف اجتماعی با یکدیگر برخورد کنند.
بازسازی جامعه شیعیان هند/ جنبشی که یک نسل را دوباره ساخت
اواسط قرن بیستم، جامعهٔ شیعهٔ هند با پدیدهای روبهرو بود که بسیاری از پژوهشگران آن را گسست نسلی از معرفت دینی توصیف کردهاند.
سندی از قرن دوم درباره شهادت حضرت زهرا(س)
در اثر مهم کتاب الردود تأليف عبد الله بن یزيد الفزاري، از متکلمان برجسته و تأثير گذار اباضی مذهب کوفه (و یغداد) در نيمه قرن دوم قمری قسمتی به موضوع اعتقادات شيعيان در خصوص مسائل مرتبط با امامت پرداخته شده. اطلاعاتی که در اين بند آمده از نقطه نظر اثبات قدمت و اعتبار عقايد شيعيان و گروه های مختلف آنان در اين موضوعات حائز اهميت بسيار زيادی است و از اسناد بسيار قابل اعتنا از نقطه نظر بحث ها و پژوهش های تاريخی به شمار می رود.
انتشار اثر جدید حسن روحالامین درباره شهادت حضرت زهرا
حسن روحالامین، هنرمند سرشناس، نقاشی جدیدی با موضوع حضرت زهرا (س) و امیرالمؤمنین علی (ع) منتشر کرد.
فرهنگ فاطمی/ از تولد حضرت فاطمه(س) و مختصات زمانی تا شهادت و جاودانگی
از شگفتی های این مولود آسمانی اینکه همه ی زنانی که به یاری من آمده بودند را می شناخت و آنها را به نام می خواند و به آنها سلام می کرد- حوریان بهشتی به یکدیگر تبریک می گفتند و آنها به من خبر دادند که در آسمان نوری جدید ظاهر شده و نام این مولود مبارک در آسمان ها «زهرا» گذارده شده است.
چگونه سؤالکردن، اندیشهٔ کودک را میسازد؟
کودک تنها شنوندهٔ منفعل نیست، بلکه شریک فعال فرایند فهم و کشف است و همین مشارکت، بنای اعتمادبهنفس، قدرت تحلیل و سلامت فکری او را در سالهای آینده شکل میدهد.
مناظره درباره شهادت حضرت زهرا(س) بین آقایان حامد کاشانی و سلیمانی اردستانی
رسانه «آزاد» در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که مناظرهای میان آقایان حامد کاشانی و عبدالرحیم سلیمانی اردستانی با محوریت «مظلومیت و شهادت حضرت زهرا(س)» برگزار خواهد شد
اعمال ماه جمادیالثانی
ماه جمادیالثانی، ماه هشتم از ماههای قمری است و در کتابهای ادعیه برای آن اعمالی نقل شده است.
