میدانستید هرچه شناخت شما از تیپ شخصیتی خودتان و همسرتان بیشتر باشد، میتوانید بهصورت درستتری مخارج و در حقیقت پول را در زندگیتان مدیریت کنید؟ به زبان سادهتر تیپهای شخصیتی وجود دارند که رفتارهای مالی ما را توضیح میدهند و آگاهی از آنها یک گام مؤثر به سمت زندگی درست در شرایط تورم است.
اگرچه ما در زندگی روزمره با ابعاد گوناگونی ازجمله معاشرتهای فرهنگی، روابط سیاسی و دوستیهای اجتماعی سروکار داریم، باید دقت کنیم که همین رویکرد اقتصادی و نحوه کسب درآمد ماست که پایه و اساس سبک زندگی، جهتگیری فرهنگی، تصمیمات سیاسی و حتی سرنوشت معنوی ما را رقم میزند.
ممکن است برخی افراد با توجیه «تأمین آتیه خانواده» به ذخیره این داراییها بپردازند. اما آیا این کار حلال است؟
کارشناسان میگویند توسعه اقتصادی بدون امید اجتماعی پایدار نمیماند. نوسانات اقتصادی، فرسایش اعتماد عمومی و نبود چشمانداز ملی، جامعه ایران را در مسیر حالگرایی افراطی قرار داده و سرمایههای انسانی را به مهاجرت سوق میدهد. بازسازی امید، کلید توسعه پایدار عنوان میشود.
حجت الاسلام ناصر رفیعی گفت:اگر جامعه به سمت قرآن بیاید، اقتصاد اسلامی ربا و رشوه در او نیست، همین اقتصاد قرآنی می گوید در جامعه پارتی بازی نباید باشد.
بالا و پایین کردن اخبار، گفتگوهای سیاسی و اقتصادی، حرف از اجاره و قسط و سبدکالا، جای آرامش خانواده این وسط کجاست؟!
در حالی که بیش از چهار دهه از اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا در ایران میگذرد، این پرسش همچنان محل بحث است که آیا حذف بهره بهتنهایی میتواند به تحقق بانکداری اسلامی بینجامد؟ بررسی مبانی فقهی، اهداف اخلاقی و تجربه عملی نظام بانکی نشان میدهد بانکداری اسلامی مفهومی فراتر از ربازدایی است و با چالشها و الزامات عمیقتری روبهروست.
کار مفید و مؤثر، دو اصل بنیادین سبک زندگی اسلامی هستند که نه تنها فرد را به رشد و کمال میرسانند، بلکه به آبادانی جامعه و رضایت الهی نیز کمک میکنند. آموزههای قرآن و سیره امام علی (ع) نشان میدهند هر فعالیتی زمانی ارزش واقعی دارد که سودمند باشد و با کیفیت و هدفمندی انجام شود.
از نگاه اسلام، الگوی مصرف مطلوب که باعث مقاوم شدن اقتصاد جامعه اسلامی میشود، باید سه ویژگی عمده، عدم حرام خوری ، عدم اسراف و زیاده روی ومصرف کالای داخلی داشته باشد.
صدقه در ماه رجب، نه یک بخشش ساده، که سرمایهگذاری در بانک رحمت الهی است. روایات تأکید میکنند انفاق در این ماه، برکتی چندبرابری دارد و مانند بذری در زمینی حاصلخیز میماند.
محاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابیطالب، یکی از سختترین و در عین حال درسآموزترین مقاطع تاریخ صدر اسلام است؛ دورانی که قریش با تحریم همهجانبه، کوشید نور ایمان را خاموش کند، اما صبر، توکل و استقامت پیامبر اکرم(ص) و یارانش، این توطئه را به شکست کشاند.
احتکار و گرانفروشی از جمله چالشهای مزمن اقتصادی در جوامع انسانی به شمار میآیند که همواره موجب فشار بر معیشت مردم شدهاند. بررسی آیات قرآن کریم نشان میدهد که اگرچه این مفاهیم بهصورت مستقیم مطرح نشدهاند، اما آموزههای قرآنی با نکوهش مالاندوزی، کمفروشی و اخلال در عدالت اقتصادی، چارچوبی روشن برای مقابله با این آسیبها ارائه کردهاند.
صدقه بهعنوان یکی از اعمال برجسته در آموزههای اسلامی، نقشی فراتر از کمکهای مادی ایفا میکند و آثار عمیقی در تزکیه نفس، آرامش روح و تقرب انسان به خداوند دارد؛ موضوعی که قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع) بارها بر آن تأکید کردهاند.
هرچند تلاش و پسانداز برای رزق ضروری است، اما سنتهای الهی گاهی مسیرهای غیرمنتظرهای برای گشایش مالی باز میکنند. صدقه دادن، حتی با کمترین دارایی، میتواند کلید برکت و روزی چندین برابر باشد.
حدیث امیرالمومنین علی (ع)، صدقه دارویی شفابخش است و اعمال بندگان در دنیا، در آخرت پیش روی آنان جلوهگر خواهد شد، به بررسی نقش صدقه در درمان بیماریهای روحی و جسمی و اجتماعی میپردازد. سپس، با استناد به آیات قرآن کریم، مفهوم تجسم اعمال را تبیین کرده و نشان میدهد که چگونه تمام کارهای نیک و بد انسان در روز قیامت برای او آشکار میشوند.
اصلاح فرهنگی جامعه از بستر عفت بطن آغاز میشود؛ یعنی تا زمانی که سلامت اقتصادی، صداقت در کسبوکار، پرهیز از ربا، رشوه، کمفروشی و تضییع حقوق دیگران در جامعه نهادینه نشود، سایر لایههای فرهنگ نیز بهطور کامل سامان نخواهند یافت.
روز مادر فرصتی برای قدردانی از زنانی است که ستونهای اصلی خانوادهاند، زنانی که علاوه بر نقش عاطفی و تربیتی، امروز بار سنگین مدیریت اقتصادی خانه نیز بر دوش آنهاست.
زکات از مصادیق بارز صدقات است که به عنوان پشتوانه مالی برنامه های اجتماعی، در اصلاح ساختار جامعه و تطهیر زندگی، تزکیه نفوس و تألیف قلوب مردم، نقش به سزایی دارد. کثرت وجود تعابیر بلند و عبرت آموز از قبیل بلا گردان فرد و جامعه، زمینه ساز نزول رحمت و برکت، عامل توسعه عمر و گسترش زندگی، تجارت مستقیم با خداوند، ذکر عملی و… که در لسان آیات و روایات، عمق باور مؤمنان و عرف جامعه، در شأن این واجب الهی، جاری و ساری است از جایگاه ویژه این عبادت اجتماعی و ضرورت اهتمام به آن خبر می دهد.
صدقه نه تنها در زندگی اجتماعی انسانها نقش مهمی دارد، بلکه تأثیرات عمیق و شگرفی بر پاکی روح و تقرب به خداوند میگذارد. این عمل نیکو، پلی است برای رسیدن به آرامش درونی و تقویت ارتباط با خالق.
از نگاه توحید، همهچیز به دست خداست؛ اما در زندگی روزمره، انگار این انسانها هستند که روزی یکدیگر را تعیین میکنند: کارگر به کارفرما وابسته است، کارمند به دولت و فرزند به والدین. پس حقیقت ماجرا چیست؟ نگاه درست و عمیق به این موضوع کدام است؟
میانهروی و اعتدال در هر امری پسندیده است؛ بهویژه در موضوعات اقتصادی که تفریط در آن، شخص را به خساست کشانده و افراط در آن، انسان را فقیر میکند. امام علی(ع) در حکمت سی و سوم نهجالبلاغه تاکید بر رعایت اعتدال در مصارف اقتصادی، مرز اعتدال را بیان میکنند.
بر اساس روایات اسلامی، صدقه دادن در شب و روز جمعه دارای پاداش هزار برابری است و فضیلت خاصی دارد.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله به بلال فرمودند: «انفق یا بلال»؛ یعنی هرچه داری ببخش و از فقر نترس. امیرالمؤمنین علی علیهالسلام نیز تأکید کردند: دنیا فانی است، پس با بخشش دنیا، آخرت باقی و ماندنی را به دست آورید. بخشش راه رسیدن به پاداش الهی است.
قرآن مجید تعبیر لطیف و بزرگوارانه ای در مورد انفاق در راه خدا دارد و از آن به عنوان وام دادن به خدا تعبیر می کند؛ وامی که سود کلانی از سوی خدا به آن پرداخته می شود. جالب این است که از آن تعبیر به «قرض الحسنه» می کند؛ این تعبیر، اشاره ای به این حقیقت دارد که وام دادن انواع و اقسامی دارد که بعضی را «وام نیکو» و بعضی را وام کم ارزش و یا حتّی بی ارزش می توان شمرد!
قرآن برای اینکه اقتصاد عبادتمحور شکل گیرد، چارچوبهای اخلاقی ویژهای تعیین کرده است.
قرض الحسنه و صدقه هردو از سنتهای اسلامی هستند که در آموزههای دینی فراوان به آنها توصیه شده است، اما قرض الحسنه دادن ثواب بیشتری دارد.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: بعضی از حیوانات بیابانی نظیر شتر در حجاز تیغ میخورَد ولی سیر میشود اما حالا این محتکر یا گرانفروش مگر سیر میشود؟
امروزه بیش از پیش به لزوم توجه به اینگونه مسائل از دوران کودکی تاکید میشود. مقوله تربیت اقتصادی از این جهت ضرورت زیادی دارد که چه پسران و چه دختران نیازبه اموزش، تحلیل، کنترل و... تا بتوانند درزمینهی مسائل اقتصادی و مالی در مسیر درست و موفقی قدم بردارند.
موفقیت در اقتصاد خانواده نیاز به همکاری همه اعضای خانواده و افزایش آگاهی و برنامه ریزی برای دخل و خرج زندگی دارد.