یاد
آیه الکرسی چند آیه است؟ / یک آیه یا سه آیه؟!
آیا میدانید «آیةالکرسی» دقیقاً تا کجای سوره بقره ادامه دارد؟ بررسیها نشان میدهد نظر مشهور، پایان آن را آیه «هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ» میداند.
حدیث روز | وقتی مصیبت، عبادت را خاموش نکرد
امام سجاد علیهالسلام با نقل روایتی، از روح بلند و بندگی خالص حضرت زینب سلاماللهعلیها پرده برمیدارند؛ بانویی که حتی در شب یازدهم محرم، نماز شبش ترک نشد.
نهج حیات| عواملی که هر سرزمینی را دچار ویرانی میکند
امام علی (ع) به مالک تأکید میکنند نگاه او به آبادانی باید عمیقتر و جدیتر از نگاهش به دریافت مالیات باشد.
آیات زندگی | داوری اختلافها با خداست؛ هشدار قرآن به اهل جدال
قرآن کریم با تأکید بر بازگشت همگان به سوی پروردگار، یادآور میشود که حقیقت اختلافها، نیتها و اعمال انسانها در روز قیامت آشکار خواهد شد و هیچ نزاعی بیداوری نخواهد ماند.
نگران نباشید، هیمنه دشمن در چند ثانیه فرو میریزد
در آیات ۴۶ تا ۴۸ سوره شعرا، درست همانجایی که عصای موسی(ع) همه سحرها را میبلعد و ساحران بیدرنگ به سجده میافتند، قرآن لحظهای را روایت میکند که هیمنه پرهیاهوی فرعون ناگهان فرو میریزد، صحنهای که نشان میدهد دشمن هرچقدر هم بزرگ به نظر برسد، شکستش میتواند در چند ثانیه رقم بخورد.
سبع سنابل؛ تمثیل قرآن از برکت انفاق
آیه ۲۶۱ سوره بقره مؤمنان را به انفاق در راه خدا تشویق میکند و با تمثیل دانهای که هفت خوشه و در هر خوشه صد دانه میروید، عظمت برکت الهی را نشان میدهد. این مثال تمثیلی است و قصد بیان واقعیت گیاهشناختی ندارد.
ایامالبیض، سه روز نورانی ماه قمری؛ روزه بگیر و پاداش بیپایان را تجربه کن!
ایامالبیض که شامل روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه قمری است، به دلیل روشنایی کامل ماه و فضیلت ویژه روزه در این روزها، مورد تأکید پیامبر اکرم (ص) قرار گرفته است. روایتها حاکی است که روزه این سه روز، پاداشی معادل عبادت طولانیمدت دارد و به عنوان فرصتی مغتنم برای پاکسازی روح و نزدیکی به خداوند شناخته میشود.
آسمانها در هم میپیچند؛ نگاه قرآن به پایان جهان و قیامت
قرآن در آیه ۱۰۴ سوره انبیاء، تصویری از روز قیامت ارائه میدهد که در آن «آسمانها مانند طومار در هم پیچیده میشوند». مفسران این آیه را نشانه پایان نظم فعلی جهان و آغاز قیامت میدانند و برخی آن را با نظریه علمی «انقباض جهان» مقایسه کردهاند، هرچند علم امروز بیشتر بر انبساط پایدار کیهان تأکید دارد.
حدیث روز | نیکی به والدین؛ راهی به نیکی نسلهای آینده
امام صادق علیهالسلام در روایتی کوتاه و عمیق، به پیوند نیکی به والدین و رفتار فرزندان اشاره میکنند.
مولودی که حتی نزد علمای اهل سنت، نفس پیامبر شناخته می شود
همزمان با ولادت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، سخنی در خانه ابوطالب علیهالسلام گفته شد که سالها بعد، معنای عمیق آن روشن شد.
چه مقدار از علوم اهلبیت (ع) بر ما آشکار شده است؟
در سه روایت مستند از امام صادق(ع) تأکید شده است که پیامبر اکرم(ص) هزار باب علم به امام علی(ع) آموخت که از هر یک، هزار باب دیگر گشوده میشود. این احادیث ضمن ردّ نقل نادرست مشهور، عمق و گستره بیپایان علوم اهلبیت(ع) را نشان میدهد.
فرصت در کلام اهلبیت(ع)؛ نعمتی زودگذر که غفلت از آن حسرت میآفریند
احادیث پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) فرصت را سرمایهای الهی و زودگذر معرفی میکنند که بهرهگیری بهموقع از آن، نشانه عقلانیت و ایمان است و از دست دادن آن، اندوه و پشیمانی بهدنبال دارد.
اخذ مالیات نباید به فقر تولیدکننده بینجامد؛ نظارت مستقیم امام بر بازار
امام علی(ع) شخصاً به بازارها میرفت و بر قیمتها و رفتار تجار نظارت میکرد و از کارگزاران خود میخواست که گزارشهای دقیق از وضعیت مردم ارائه دهند.
پیامبر از دست این مردم، تا مرز جاندادن پیش رفت
خداوند در آیه نخست سوره شعرا، پیامبر را خطاب قرار میدهد و او را از اندوه جانفرسای بیایمانی مردم بازمیدارد؛ اندوهی که نشان میدهد مشکل امت، نبود آیه و نشانه نیست، بلکه رویگردانی آگاهانه از حقیقت است.
درس اخلاق | خداگونه زیستن یعنی هیچ انسانی را طرد نکنیم
آیتالله مجتبی تهرانی در درس اخلاق خود تاکید کردند که خداگونه زیستن یعنی هیچ انسانی را طرد نکردن و همواره دستگیری و عفو کردن حتی در برابر خطا و آزار دیگران. ایشان رفتار پیامبر(ص) را الگوی مؤمنان دانستند که با وجود اذیتهای فراوان، هرگز نفرین نکرد و همواره برای هدایت دیگران دعا میکرد.
حدیث امام علی(ع) درباره احترام به پدر و معلم؛ تواضع حتی در اوج قدرت
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در روایتی کوتاه اما ژرف، مرزهای واقعی بزرگی را ترسیم میکنند؛ جایی که قدرت و مقام در برابر احترام به پدر، معلم و کرامت انسانها رنگ میبازد.
دنیاگریزی یا دنیاشناسی؟ بررسی یک شبهه درباره نهجالبلاغه
در پاسخ به شبهه رهبانیت در نهجالبلاغه، این متن نشان میدهد که مذمت دنیا در کلام امیرالمؤمنین(ع) نه دعوت به گوشهنشینی، بلکه هشدار نسبت به دلبستگی کور به متاع فانی است. نهجالبلاغه با تکیه بر قرآن و سنت نبوی، دنیا را ابزار تعالی انسان میداند نه هدف نهایی زندگی.
آزادی بیان در اسلام؛ حق مقدس یا آزادی مشروط؟
اسلام از نخستین مکاتب فکری است که آزادی اندیشه و بیان را بر پایه کرامت انسان به رسمیت شناخته؛ اما این آزادی تا کجا امتداد دارد؟ بررسی مبانی قرآنی، سیره معصومان و دیدگاه اندیشمندان اسلامی نشان میدهد که آزادی بیان در اسلام، هم گسترده است و هم دارای مرزهایی دقیق و هدفمند.
تحلیل یک شبهه درباره ختم نبوت
آیه ۳۵ سوره اعراف گاه بهاشتباه بهعنوان دلیلی بر «بازبودن باب نبوت» پس از پیامبر اسلام معرفی میشود؛ حال آنکه با دقت در سیاق آیات، نوع خطاب «یا بنیآدم» و کارکرد افعال و جملات شرطی در زبان عربی، روشن میشود این آیه ناظر به آینده رسالت نیست و هیچ تعارضی با اصل قرآنی خاتمیت ندارد.
علم تا ثریا؛ پیشگویی پیامبر و نقش برجسته ایرانیان در دانش
پیامبر اکرم (ص) سالها پیش فرمودند: «اگر علم حتی در ثریا باشد، مردانی از سرزمین فارس به آن دست خواهند یافت.» این حدیث نه تنها ارزش والای علم را نشان میدهد، بلکه نقش برجسته ایرانیان در پیشرفت علمی و دستیابی به دانش را پیشگویی کرده است. از دانشمندان بزرگ تاریخی گرفته تا پیشرفتهای علمی مدرن ایران، مسیر تحقق این سخن پیامبر روشن و الهامبخش است.
سه گناه بزرگ که ریشه مفاسد اخلاقی و اجتماعیاند
در آیه ۶۸ سوره فرقان، قرآن سه گناه بزرگ یعنی شرک، قتل ناحق و زنا را بهعنوان مرزهای اصلی فساد معرفی میکند و عبادالرحمن را کسانی میداند که با پرهیز از این گناهان، سلامت ایمان و جامعه را حفظ میکنند.
این عبادتها به درد نمیخورند و ما را نجات نمیدهند
خداوند در آیات ۵۶ تا ۶۷ سوره فرقان معیار عبادت نجاتبخش را روشن میکند، عبادتی که به تواضع، اخلاق و تغییر رفتار نرسد، فقط ظاهر دینی دارد. چنین عبادتهایی، به تصریح قرآن، نه انسان را به خدا نزدیک میکند و نه راه نجات را نشان میدهد.
حدیث روز | ۳ رفتار ارزشمند که مایه عزت انسان است
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در روایتی، سه رفتار انسانی را معرفی کردهاند که نباید از انجام آنها شرم کرد و انجامشان نشانه بزرگی و عزت انسان است.
از خطبه تا روایت؛ مقایسه نقش حدیثی حضرت زینب و حضرت معصومه با جایگاه قرآنی حضرت مریم
حضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالیکه حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته میشود.
از حمد الهی تا حقیقت بندگی؛ رازهای خطبه اول نهجالبلاغه
خطبه اول نهجالبلاغه، به تعبیر حجتالاسلام والمسلمین صبرآمیز، همان «فاتحةالکتاب» حکمت علوی است؛ خطبهای که با حمد خداوند آغاز میشود و انسان را از شناخت نعمتها تا فهم جایگاه خود در هستی و مسیر بندگی رهنمون میسازد.
داستانی از امام صادق(ع) که نژادپرستی را به چالش کشید
در روزگاری که ارزش و شرافت افراد با نسب و قبیله سنجیده میشد، امام صادق علیهالسلام با یک جمله کوتاه، معیار واقعی برتری انسانها را آشکار کرد: شرافت نه با تبار، بلکه با ولایت و ایمان است. داستانی که هنوز امروز هم پیامهای قدرتمند عدالت و برابری را به ما منتقل میکند.
آیا دینداریِ هیجانی ارزشی دارد؟
واعظی نقل میکند که گریه و تأثر شدید صاحب مجلس باعث انفاق ناگهانی و زیاد شد، اما چنین کارهای دفعی ارزشی ندارد. نه عبادت طولانیِ احساسی و نه انفاق لحظهای؛ ارزش در مداومتِ آگاهانه است که از عمق روح برمیخیزد و اثر تربیتی پایدار دارد.
آیا میدانستید اضطراب هم میتواند کفاره گناه باشد؟
مصیبتهای زندگی تنها حوادث تلخ نیستند؛ روایات نشان میدهند آنها درمانگر پنهان گناهانند. امام علی(ع) هشدار میدهند برخی مشکلات، زمینهساز پاکشدن از گناهان قبل از ملاقات با خداست.
قرآن نسل پاک را برآمده از بستر پاکی میداند
یک کارشناس علوم قرآنی با تأکید بر جایگاه پاکدامنی حضرت مریم(س) در قرآن کریم گفت: قرآن به صراحت اعلام میکند که نسل پاک، از بستر پاکی شکل میگیرد و این اصل، محدود به یک واقعه تاریخی نیست، بلکه یک قانون همیشگی در نظام آفرینش به شمار میرود.
فرزندان مراقب باشند: نفرین پدر میتواند سهمگینتر از شمشیر باشد
در روایتی از رسول خدا صلیاللهعلیهوآله، فرزندان بهشدت از دعای خشمآلود والدین برحذر داشته شدهاند؛ نکتهای که قدرت معنوی والدین را بالاتر از هر خطر مادی نشان میدهد و اهمیت احترام و رفتار نیک با پدر و مادر را یادآوری میکند.
