در آیات پایانی سوره مؤمنون، خداوند پرده از پایان کار کسانی برمیدارد که عمرشان را با تکبر، استهزا و ستم گذراندند، آنها اعتراف میکنند اشتباه کردهاند، اما پشیمانی در آن روز نه دردی را درمان میکند و نه دری را میگشاید، زیرا فرصت بازگشت تمام شده است.
هر دلی که در این ایام سخت با بخشش ما به نرمی گراید و کانون هر خانهای که با اندک انفاق ما به گرمایی دوباره دست یابد، در حقیقت، سرمایهای ارزشمند برای فردای ما اندوخته است.
در آیات پایانی سوره مؤمنون، قرآن پرده از رفتار عجیب مستکبران برمیدارد؛ دشمنانی که هشدار الهی را جدی نمیگیرند و از سر غرور، عذاب را شوخی میگیرند. این آیات نشان میدهد همان لحظه که آنان با تکذیب و تمسخر پیش میروند، زمان مجازات آرام و بیصدا نزدیک میشود و غافلان دیر میفهمند که فرصت بازگشت مدتهاست پایان یافته است.
در برخی منابع برای ازدواج کردن و گشایش بخت و حتی افزایش مهر و محبت بین زوجین خواندن سوره قدر توصیه شده است. به این منظور نیت کرده و روزی ده مرتبه سوره قدر را پس از نماز صبح بخوانید.
آیات ۸۴ تا ۸۹ سوره مؤمنون قدرتطلبانی را به چالش میکشد که چنان دچار غرور شدهاند که گویی نقش خدا را برای خود قائلاند. قرآن با پرسشهای پیدرپی، ضعف این قدرتهای پوشالی را برملا میکند و نوید میدهد که عقوبت چنین طاغوتهایی دیر نخواهد بود.
استاد مطهری در تفسیر سوره کوثر به ازبین رفتن یک خرافه با نزول آیات این سوره پرداخته است
حکمت امیرالمؤمنین علیهالسلام گویای آن است که بسیاری از بیماریها دورانی دارد که با پایان دورانش خود به خود دفع میشود.
یکی از احادیث بحثبرانگیزی که در بین عالمان و اندیشمندان همواره از سدههای قبل تاکنون مطرح بوده است، حدیث «أقوام متعمقون» است.
بر پایه روایات، شماری از آیات قرآن با حضرت فاطمه (س) پیوند دارند؛ از جمله آیه تطهیر در شأن نزول، آیه مودت در مصداق، و آیه نور در تأویل و معناى باطنی.
خداوند در آیات ۳۵ و ۳۶ سوره بقره، از حضرت آدم(ع) و همسرش خواسته بود که «به شجره ممنوعه نزدیک نشوند» که در غیر این صورت از «ظالمین» می گردند. با این حال، آنها نافرمانی کردند. همچنین در آیه ۱۲۱ سوره طه نیز آمده است که آدم بر پروردگار خویش عصیان کرد. آیا با این وجود می توان حضرت آدم را معصوم دانست!؟
در سوره مؤمنون، قرآن پرده از الگویی برمیدارد که صاحبان قدرت برای توجیه رفتارهای خود به آن پناه میبرند، الگویی که با انکار حسابرسی و نفی پیامدهای ظلم، راه را برای جنایت هموار میکند. همین منطق توجیهگر که بنیاسرائیل را به سقوط کشاند، امروز نیز در رفتار جریانهای اشغالگر دیده میشود.
گروههای تفحص شهدا در شرق دجله پیکر مطهر شهیدی را کشف کردند که قمقمه این شهید بعد از ۴۰ سال هنوز پر از آب است.
شرح حدیثی از امیرالمومنین على عليه السلام در غرر الحکم 346 نقل شده است.
نسخ در قرآن نه نشانه تغییر در کلام الهی، بلکه جلوهای از تدبیر حکیمانه خداوند در تربیت تدریجی انسان و جامعه است؛ آیاتی که حکمشان پایان یافته، همچنان حامل نور هدایت و تاریخ تشریعاند.
دعای امام سجاد: اى خداى من اگر در پيشگاه تو بگريم تا پلکهاى چشمانم بيافتد، و به آواز بلند بنالم تا صدايم قطع گردد، و در برابر تو بايستم تا پاهايم ورم كند.... با اين رفتارها سزاوار از بين بردن گناهى از گناهانم نمیگردم.
آیتالله شاهآبادی با وجود شهرت خیابان لالهزار به فساد، مقید بود از آن مسیر عبور کند. او میفرمود: «میخواهم حضور من حجتی برای مردم باشد.
حدیث طیر، از احادیث متواتر و مشهور در جهان اسلام است که در میان محدثین شیعه و سنی اعتبار دارد. این رویداد مهم تاریخی در صدر اسلام، نه تنها بر فضیلت و منزلت والای امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) دلالت میکند، بلکه نشان دهنده محبت و عنایت خاص خداوند و پیامبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآله) به ایشان است.
آیتالله عبدالله جوادی آملی از مراجع تقلید، نهجالبلاغه را کتاب تفسیر جامع و ماندگار قرآن کریم دانست و بر ضرورت آبرومندی، وحدت و دوری از باطل در جامعه اسلامی تأکید کرد.
آیه ۱۸ سوره مؤمنون با یادآوری نزول حسابشده آب نشان میدهد که جهان زیر تدبیر الهی است، نه محصول اراده قدرتهای زمینی. همان انکاری که مشرکان داشتند، امروز نیز در رفتار قدرتهایی دیده میشود که خود را مالک طبیعت و تاریخ میپندارند، نقطه آغاز دشمنی با حقیقت، همین نادیدن نشانههای روشن است.
صداقت و امانتداری دو مفهوم بنیادین در اخلاق اسلامی هستند که در آموزههای دینی ما جایگاه ویژهای دارند. این دو فضیلت، نه تنها در زندگی فردی بلکه در روابط اجتماعی نیز نقشی کلیدی ایفا میکنند.
شیعیان، همواره صحیفۀ سجادیه را همچون یک منبع اصیل اندیشۀ اسلامی تلقی کردهاند. بهسبب همین توجه گسترده، نسخههای مختلف و شروح و ترجمههای صحیفه را میتوان در مناطق مختلف شیعهنشین مشاهده کرد.
آیت الله بهجت(ره) میفرمود: خدا میداند حفظ قرآن چقدر در استفاده از این معدن و منبع رحمت الهی مدخلیت دارد.
احکام و کفاره شکستن دل کسی در قرآن و احادیث معصومین گفته شده است که طبق آنها اگر دل کسی را شکستی حتی اگر دنیا را هم به او ببخشی گناه تو کم نمی شود.
دعای نورانی «اللهم ارزقنا توفیق الطاعة» که منسوب به حضرت ولیعصر(عج) است، تنها یک متن عبادی نیست؛ بلکه منشوری دقیق برای ترسیم انسان آرمانی و جامعهٔ عدالتمحور مهدوی بهدست میدهد؛ جامعهای که در آن، هر قشر اجتماعی با فضیلتی ویژه، در ساخت تمدن نهایی بشر نقشآفرین میشود.
در آغاز سوره مؤمنون از مهارتی حرف زده میشود که آرامش را از بیرون نمیگیرد، از درون میسازد؛ همان حضور و تمرکزی که اگر در زندگیمان جاری بود، اینهمه آشفتگی، اضطراب و گرفتاری مجال ریشه گرفتن پیدا نمیکرد.
امام رضا(ع) میفرمایند: نیکی به پدر و مادر واجب است، هر چند مشرک باشند؛ ولی در راه معصیت آفریدگار، اطاعتی از آن دو نیست.
حدیث امیرالمومنین علی (ع) "عذر برادر خود را بپذیر، و اگر او عذری نداشت برای خطای او عذری بتراش"، تأکیدی بر بخشش، گذشت و حسن ظن در روابط انسانی است. این آموزه با الهام از آیات قرآنی که به عفو، مدارا و دوری از سوءظن دعوت میکنند، به تقویت پیوندهای اجتماعی و جلوگیری از کدورتها کمک میکند. عمل به این توصیه، جامعهای مهربان، بخشنده و باثبات را رقم میزند که در آن صلح و مودت بر خصومت غلبه دارد.
مدرس تفسیر و علوم قرآنی با بیان اینکه اگر نعمت را نشانه منزلت و سختی را نشانه اهانت بدانیم، برداشتی نادرست بهدلیل دنیاگرایی است، گفت: قرآن کریم در سوره فجر با اشاره به سرنوشت اقوام عاد و ثمود و فرعون هشدار میدهد که نعمت بدون تقوا مقدمه سقوط است.
در آیات ۶۵ تا ۷۲ سوره حج، خداوند پرده از ماهیت دشمنانی برمیدارد که با جنجال، تهدید و جدال بیدانش میدانداری میکنند، اما در برابر قدرت مطلق الهی هیچ جایگاهی ندارند. این آیات یادآوری میکند که پشت تمام هیاهوی دشمن، ضعف و سردرگمی نهفته است.
در خشکسالی، بارورسازی ابرها راهحلی قطعی نیست؛ زیرا باران به فرمان خداست، چنانکه امیرالمؤمنین(ع) میفرمایند آسمان و زمین مطیع اویند. خدای متعال خشکسالی را وسیله توجه انسان به درگاهش قرار میدهد تا نیاز مادی ما را به رشد معنوی پیوند دهد.