گناه بهعنوان اسراف بر نفس، موجب دوری از رحمت خداوند میشود، اما آیه ۵۳ سوره زمر بشارت میدهد که درهای رحمت الهی هیچگاه بسته نمیشود. خداوند از بندگان گناهکار میخواهد که از رحمت او مأیوس نشوند و با توبه و استغفار، بازگشتی به سوی او داشته باشند.
خداوند در آیه چهل سوره شورا، شرط استحقاق پاداش الهی را ترکیب «عفو» و «اصلاح» قرار داده است. صرف گذشت کردن بدون تلاش برای اصلاح رابطه و رفع کدورتها، نمیتواند نتیجه مطلوب را حاصل کند. این ترکیب سازنده عفو همراه با اصلاح است که هم بخشش را در بر دارد و هم بهبود روابط را به دنبال میآورد و منجر به آن پاداش ویژهای میشود که خداوند وعده داده است.
خداوند متعال رباخواران را به افرادی تشبیه میکند که تعادل روانی ندارند و فرد رباخوار، چه در دنیا به دلیل اشتغال ذهنی مداوم با چکها و سفتهها و مالاندوزی، و چه در آخرت هنگام برخاستن از قبر، از آرامش محروم است و بر خلاف انسان متعادل، همچون انسانی غیرمتعادل و آشفتهحال رفتار میکند.
اگر خدا را نخوانیم، ارتباط با نزدیکترین و مهربانترین پاسخگو را از دست دادهایم. او که خود ما را به دعا دعوت کرده، وعده داده که هر کس او را بخواند، اجابت خواهد کرد. غفلت از این رابطه معنوی، ما را از رشد، کمال و اجابت دعاهایمان محروم میکند.