یکی از کارکردهای پنهان اعتکاف، افشای ماهیت سکولار معنویتهای جدید است، در فرآیند سکولاریزاسیون، دین حذف نمیشود، بلکه تفسیر قدسی از جهان به حاشیه می رود.
اعتکاف، یک آیین کوتاه اما اثرگذار است. این سه روز، اگر درست فهمیده شود، میتواند آغاز یک مسیر طولانی در خودسازی، آرامش، اراده و هویتیابی باشد. اعتکاف، انسان را از سطح زندگی روزمره به عمق معنا پیوند میزند؛ و این بزرگترین نیاز نوجوان و جوان امروز است.
نیمه ماه رجب از جمله ایام پرفضیلت و شریفی است که برای شب و روز آن اعمال متعددی ذکر شده است.
امسال که به گفته رئیس ستاد مرکزی اعتکاف کشور ۸۰ درصد از معتکفان را جوانان تشکیل میدادند، ۱۵۰ نوجوان در این وانفسای دنیاگرایی و غفلت، مشغول تمرین بندگی در مسجد سپسهالار قدیم تهران بودند.
ایام البیض ماه رجب در پیش است و کمکم معتکفین درحال آمادهسازی خود برای حضور در مساجد و خلوت با خداوند هستند.
اعتکاف یک عمل عبادی است که در آن فرد معتکف برای سه روز، از محیط روزمره خود جدا شده و در مسجد یا مکانی مقدس به عبادت، راز و نیاز، تفکر و نزدیکی بیشتر به خداوند میپردازد. در اعتکاف فرد خود را در پناه خانه خدا قرار میدهد تا با تمرکز کامل بر حقیقت وجود خویش، روحی تازه و ایمانی قویتر کسب کند.
وقتی این نوجوان نسل z، به عشق رفقا و دیدن سریال کرهای سر از اعتکاف درآورد؛ فکرش را نمیکرد کمی بعد بفهمد هیچ نماز شش رکعتی نداریم!
اعتکاف در منظومه فرهنگی انقلاب اسلامی امروز فراتر از یک مناسک عبادی، به یک فناوری و مولفه قدرت نرم تبدیل شده است. در دنیایی که انسان با بحران معنا و پوچگرایی دست به گریبان است، در ایران کالایی ارائه میشود که همزمان معنویت و اجتماع را به همراه دارد.
اعتکاف فرصتی برای خودسازی و تقویت معنویت است که در آن عبادت فردی و خدمت اجتماعی مکملاند، اما اولویت با حفظ برنامه عبادی و محدود کردن خدمات به امور ضروری است.
روانشناسان و مشاورانی که هر روز با اضطراب، سوگ و بحرانهای انسانی مواجهاند، کمتر فرصتی برای بازگشت به خود و مراقبت از سلامت روان خود دارند. در شیراز، برای نخستین بار، اعتکافی تخصصی با رویکرد خودمراقبتی معنوی برگزار شد تا خلأ فرسودگی پنهان در زیست حرفهای درمانگران به رسمیت شناخته شود.
رهبر معظم انقلاب به پرسشی درباره «شرایط تعداد روزهای نذر اعتکاف» پاسخ گفتند.
با نزدیکشدن ایام اعتکاف، تأکید بر سادگی، عدالت و پرهیز از تشریفات زائد، بهعنوان راهکاری برای گسترش مشارکت مردمی و حفظ روح معنوی این سنت الهی مطرح شده است. کارشناسان و فعالان فرهنگی معتقدند اعتکاف زمانی به اوج اثرگذاری میرسد که خلوت، تفکر و کرامت انسانی معتکفان بر برنامهها و هزینهها اولویت یابد.
اعتکاف فقط سه روز ماندن در مسجد نیست؛ تمرینی است برای تمرکز دل و حضور همیشگی کنار خدا. نوجوانها هم اگر با شناخت و هدف وارد اعتکاف شوند، میتوانند این خلوت معنوی را به نقطهای تعیینکننده در مسیر زندگی خود تبدیل کنند.
آئین معنوی اعتکاف در مسجد گوهرشاد حرم مطهر رضوی در حال برگزاریست.
مرجع تقلید شیعیان گفت: خداوند متعال معتکفان آستان قدس و ساحت جلال و جبروت خود را ناامید بر نمی گرداند.
احکام اعتکاف شامل نکاتی است که فرد معتکف باید در مساجد بماند، از انجام امور غیرعبادی مانند خرید و فروش و معاشرتهای بیمورد خودداری کند که بخشی از استفتائات مراجع عظام تقلید برررسی شده است.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی گفتند: هیچ کس پیشبینی نمیکرد که اعتکاف چنین وسعتی پیدا بکند. این توسعه نشان میدهد که معنویتی در اعتکاف و سبب چنین گستردگی شده است.
در ماه پرنور رجب، ۳۰ مسجد در شهرستان جهرم میزبان عاشقانی هستند که با دلهای مشتاق، به دور از هیاهوی دنیا، سه روز را به عبادت، تفکر و آرامش معنوی میگذرانند. این سنت دیرینه، امسال با برنامههای متنوع ویژه خواهران، برادران، دانشآموزان و مادران همراه با کودکان خردسال، جلوهای تازه یافته است.
مراسم اعتکاف دانش آموزان دختر با حضور اساتید و چهرههای قرآنی شهر در فرهنگسرای قرآن برگزار میشود.
مراسم اعتکاف امسال از ۲۵ تا ۲۷ دیماه همزمان با ایام البیض ماه رجب برگزار میشود و این مراسم امسال نیز با حضور نوجوانان رنگ و عطر خاصی به خود میگیرد.
به گفته حجتالاسلام میرلوحی، رجب دروازه ورود به فصل نیایش، عبادت، اعتکاف، توبه و قرب الی الله است.
آیت الله جوادی آملی در استفتائی درباره « اعتکاف در غیر مسجد » پاسخ گفتند.