در ذهنیت عموم جامعه، احکام پنجگانۀ شرعی (واجب، حرام، مستحب، مکروه، مباح) یک سلسله مراتب خطی و ساده دارند. حرام در قعر جدول و مکروه یک پله بالاتر از آن قرار دارد و گویی فاصلهای عظیم میان این دوست. گناه، گناه است و عقاب دارد؛ مکروه، صرفاً یک «ترک اولی» است و عقابی بر آن مترتب نیست.
خطر جدی شراب برای عقل انسان، از دیرباز مورد توجه بوده است. مصرف الکل میتواند منجر به اختلالات روانی، رفتارهای غیرمنطقی و خشونتآمیز، و در نهایت به ارتکاب جرایم شود. به همین دلیل، اسلام با درک این مخاطرات، قائل به حرمت شراب شده است.
برای داشتن نظام ارزشی صحیح باید از عقل بهره برد و بین خواستههای گوناگون اولویتبندی کرد، اما حقیقت این است که دستهبندی و اولویتبندی تمام خواستههای انسان کار بسیار مشکلی است.