احترام به دیگران، بهعنوان یکی از مهمترین اصول اخلاقی در آموزههای اسلامی، نقشی تعیینکننده در تحکیم روابط خانوادگی و اجتماعی دارد؛ اصلی که در کلام اهلبیت(ع) بارها بر آن تأکید شده و بیتوجهی به آن میتواند زمینهساز بروز تنشها و گسستهای انسانی در جامعه امروز باشد.
قرآن از «بیماری دل» سخن میگوید و اهلبیت(ع) کینهتوزی را «سرآمد همه عیبها» میدانند. صفتی که هم ایمان را تهدید میکند و هم آرامش روح و پیوندهای انسانی را از میان میبرد. در این نوشتار، با استناد به آیات، روایات و یافتههای روانشناسی، آثار سوء کینهورزی و راههای عملی پاکسازی دل از این رذیله اخلاقی بررسی میشود.
حدیث امیرالمومنین علی (ع) "عذر برادر خود را بپذیر، و اگر او عذری نداشت برای خطای او عذری بتراش"، تأکیدی بر بخشش، گذشت و حسن ظن در روابط انسانی است. این آموزه با الهام از آیات قرآنی که به عفو، مدارا و دوری از سوءظن دعوت میکنند، به تقویت پیوندهای اجتماعی و جلوگیری از کدورتها کمک میکند. عمل به این توصیه، جامعهای مهربان، بخشنده و باثبات را رقم میزند که در آن صلح و مودت بر خصومت غلبه دارد.
ذهنخوانی باعث قضاوتهای نادرست دربارهی دیگران میشود و روابط را آسیبپذیر میکند.
گفتوگو یکی از مهمترین عواملی است که تابآوری را در خانواده و روابط انسانی تقویت میکند. عفت حیدری فرهنگ یار تاب آوری ایران معتقد است گفتوگوی سالم به افراد یاد میدهد که هر مشکلی قابلحل است و هیچکس مجبور نیست تنهایی با سختیها بجنگد.