در دنیایی که انسان میان رفاه و فراموشی معنا سرگردان است، آیه ۸۱ سوره نحل نگاهی متفاوت به نعمت و آسایش ارائه میدهد و نهتنها از مواهب ملموس زندگی (سایهها، پناهگاهها و لباسها) سخن میگوید، بلکه هدفی والاتر را یادآور میشود: تمام این نعمتها برای آن است که انسان به درک بندگی و تسلیم در برابر خالق برسد.
خداوند در قرآن به زنبورها فرمان داده از «ثمرات» تغذیه کنند. ثمره در زبان عربی فقط به معنای میوه نیست بلکه به حاصل، فرآورده و نتیجه هر چیزی ثمره گفته میشود.
خدا در سوره نحل میفرماید که دشمنان با همه ابزارهای جنگ روانی، اقتصادی و حتی ترور شخصیتی به سراغ پیامبر آمده بودند. این نکته نشان میدهد که یکی از ابزارهای دشمن در هر زمان، فرسودهسازی از طریق فشارهای روحی و روانی است. درمان این تاکتیک، تکیه بر صبر، اتکا به خدا و خویشتنداری است.
خدا در سوره مبارکه نحل، قرآن را راهنمای کامل برای غلبه بر دشمنان معرفی میکند و در واقع قرآن سلاحی است که با آن میتوان هر دشمنی را شکست داد.
دشمن، ابزارهایی میسازد تا انسان را از خدا جدا کند؛ خواه بت سنگی باشد یا بتهای مدرن همچون قدرت، ثروت، رسانه و شهوت. اما این بتها در روز بحران هیچ سودی ندارند.
خداوند در سوره نحل میفرماید که وعدهاش درباره شکست دشمن محقق میشود و هیچکس نمیتواند آن را به تأخیر بیندازد یا با عجلهکردن جلو بیندازد. این هشدار برای مؤمنان نیز آرامشبخش است که در برابر فشار دشمن، نباید دچار اضطراب و عجله شوند.
فیض کاشانی در تفسیر صافی می گوید: اگر در قرآن همین آیه ۹۰ سوره نحل بود، کافی بود که بگوییم، قرآن، «تبیان کل شیء» است، اوامر و نواهی این آیه در همه ادیان بوده و هرگز نسخ نشده است.