تقوا، حصار نیست که انسان را محدود کند، بلکه نظامی از آگاهی و انتخاب است. فرد متّقی از روی ترس عمل نمیکند، بلکه بر پایه شناختش از خیر و شر تصمیم میگیرد.
از آنجایی که هر چیزی آفتی دارد، یکی از آفات عبادت، تنبلی است. سستی و کاهلی در امر عبادت، یکی از نشانههای کمتوفیقی از جانب خداوند متعال است؛ چرا که نشاط در عبادت، منّتی بزرگ است از جانب معبود بر بندهاش، که سعادت دنیا و آخرتِ او را در پی دارد.
اگر کسی بداند که «هر انتخاب و یا تکیهگاهی که عطر و رنگ الهی به خود نگرفته باشد، روزی به دشمنی با او خواهد پرداخت»، تمام توجه، تمایلات، احساسات و انتخابهایش را متوجه خداوند متعال میکند و هرگز تکیهگاه و پناهی غیر از خدا برنمیگزیند.
در باب «رزق و روزی»، آیات و روایات متعددی وارد شده است که بر هر فردی رجوع به آنان لازم است؛ چرا که این تعالیم، نگاه افراد به کسب و کار و تلاش برای کسب درآمد و رسیدن به داشته های دنیوی را تغییر داده و با تعادل مواجه می کنند.
توبه انسان در میان دو توبه خداوند قرار گرفته است. در ابتدا، خداوند متعال توفیق عجز، انابه و درخواست بازگشت را به بنده خود عطا می کند، سپس بنده توبه می کند و در نهایت، خداوند متعال توبه او را از سرِ رحمت خویش می پذیرد.