حجتالاسلام و المسلمین صالحی با تأکید بر اینکه دعای دوم صحیفه سجادیه، دائرة المعارفی فشرده از زندگانی و صفات رسول الله (ص) است، گفت: امام سجاد (ع) در دوران خفقان پس از عاشورا، با محوریت بخشیدن به «صلوات کامل» بر پیامبر و اهل بیت ایشان (ع)، راه نجات امت را تمسک به ثقلین تبیین میکند.
صحیفه سجادیه، به عنوان یکی از اصیلترین متون دعایی شیعه، نه تنها کتاب نیایش، بلکه رسالهای در روانشناسی معنوی است که راههای دستیابی به آرامش وجودی را با ژرفترین بیان ترسیم میکند. در این نوشتار به جنبههای آرامشبخش این دعاها توجه شده است. در بحرانها و تلاطم ایام پناهبردن به جملات شفابخش این دعاها روزنهای به آرامش است.
صحیفه سجادیه کتابی است حاوی مجموعهای از ادعیه منسوب به امام سجاد (ع) که پس از قرآن کریم و کتاب نهج البلاغه از ارزشمندترین معارف الهی محسوب میشود و به همین علت لقب “اخت القرآن” را نیز به آن داده اند. حضرت سجاد علیه السلام پس از واقعه کربلا و محدودیتهای اعمال شما برای جلوگیری از بیان حقایق، از زبان دعا برای راهنمایی انسان و پرداخت و اقدام به ارائه رهنمودهای ارزشمندی کرد که بسیاری از دانشمندان بزرگ را مورد تحیر قرار داده است.
آیتالله عبدالله جوادی آملی از مراجع تقلید در پیام تصویری به پانزدهمین کنگره بینالمللی امام سجاد(ع) بر اهمیت تعلیم و تهذیب در جامعه اسلامی تاکید کرد و گفت: صحیفه سجادیه منشور تربیت و بیداری امت اسلامی است.
چهاردهمین دعا از مجموعه دعاهای صحیفه سجادیه از امام سجاد (علیه السلام)، در ۱۶ فراز تنظیم شده که درباره دادخواهی از ستمگران و ستمی است که به حضرت وارد شده است.
تقوا، حصار نیست که انسان را محدود کند، بلکه نظامی از آگاهی و انتخاب است. فرد متّقی از روی ترس عمل نمیکند، بلکه بر پایه شناختش از خیر و شر تصمیم میگیرد.
دعای امام سجاد: اى خداى من اگر در پيشگاه تو بگريم تا پلکهاى چشمانم بيافتد، و به آواز بلند بنالم تا صدايم قطع گردد، و در برابر تو بايستم تا پاهايم ورم كند.... با اين رفتارها سزاوار از بين بردن گناهى از گناهانم نمیگردم.
شیعیان، همواره صحیفۀ سجادیه را همچون یک منبع اصیل اندیشۀ اسلامی تلقی کردهاند. بهسبب همین توجه گسترده، نسخههای مختلف و شروح و ترجمههای صحیفه را میتوان در مناطق مختلف شیعهنشین مشاهده کرد.
هر اطاعتی از شیطان، مصداق عبادت شیطان است؛ یعنی هر چه مطابق امر الهی نباشد، اطاعت و عبادت شیطان است.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آیات قرآن و روایات درباره جایگاه دعا، گفت: در منظومه معارف دینی، دعا نهتنها وسیله ارتباط انسان با خدا، بلکه ستون دین و روح عبادت به شمار میرود.
معاد مبتنی بر روح بوده و بر اساس آن روح پس ازمرگ به بدن انسان دوباره باز میگردد، وقتی میگوئیم انسان در آخرت پاداش داده میشود، چیزی باید وجود داشته باشد تا آن پاداش یا کیفر را درک کند.
از آنجایی که هر چیزی آفتی دارد، یکی از آفات عبادت، تنبلی است. سستی و کاهلی در امر عبادت، یکی از نشانههای کمتوفیقی از جانب خداوند متعال است؛ چرا که نشاط در عبادت، منّتی بزرگ است از جانب معبود بر بندهاش، که سعادت دنیا و آخرتِ او را در پی دارد.
ادعیه باران از دعاهای معروف نزد اهل بیت است که از امام حسین (ع)، امام رضا (ع) و در صحیفه سجادیه نقل شده است.
نوزدهمین دعا از کتاب شریف صحیفه سجادیه بهترین دعا در طلب نزول باران و رحمت الهی است که به «دُعَاء المَطَر» شهرت دارد.
طلب رحمت الهی از طریق خواندن نماز باران از خداوند، یک درس توحیدی است که ذات مقدس پروردگار و خواست او را ورای هر چیزی دانسته و از گرداننده جهان هستی طلب باران میکند.
معاونت پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه قم گفت: صحیفه سجادیه، صرفاً یک مجموعه دعا نیست، بلکه نقشه راهی تمدنی برای سبک زندگی اسلامی است. امام سجاد(ع)، از دعا نه فقط بهعنوان نیایش، بلکه بهعنوان قالبی تعلیمدهنده استفاده کرد. بهعبارتی، معارف شیعی را در قالب دعا به شاگردان و مؤمنان انتقال داد.
زندگی امام سجاد (علیهالسّلام) یکی از مهمترین نقطههای عطف در تاریخ اسلام است. دورانی که به واقع یک پیچ تاریخی بزرگی به شمار میرفت. شناخت این دوران و آثار این امام عزیز یکی از مهمترین وظایف شیعیان است. یکی از آثار امام سجاد (علیهالسّلام) در این دوران، صحیفه مبارکه سجادیه است.
در دعای سوم صحیفه سجادیه فرازی است در رابطه با ملائکی که در رابطه با باران مشغول فعالیت هستند.
دعا، نردبان تقرب به سوى خداى سبحان و نهر همیشه جارى شستشو دهنده گناهان آدمیان است. دعا ارتباط آگاهانه، خالصانه و خاشعانه با پروردگار است. دعا قبل از آن که ابزار زندگى باشد، ابزار بندگى است و بیش از آن که خواهش تن را ادا کند، حاجت دل را روا میکند و برتر از آن که سفره نان را فراخى بخشد، گوهر جان را فربه میکند.
امام زین العابدین، علی بن الحسین (ع)، معروف به امام سجاد (ع)، چهارمین امام شیعیان، در سال ۹۵ هجری قمری به دستور ولید بن عبدالملک، خلیفه اموی، مسموم و به شهادت رسید. دوران امامت ایشان مقارن با یکی از سختترین دورههای تاریخ اسلام بود، چرا که پس از واقعه عاشورا (۶۱ هجری قمری)، حکومت اموی به سرکوب شیعیان و تحریف مفاهیم اسلامی پرداخت.
حادثه کربلا بزرگترین مدرسهی درس آموزی بشر است که به هر صحنه از این واقعه عظیم بنگریم شاهد شگفتیهای فراوانی خواهیم بود.
اولین و مهمترین دلیلی که باید به صحیفه سجادیه توجه کنیم، آن را بخوانیم، تدبر و ترویج کنیم و در تحقق آن بکوشیم، این است که صحیفه سجادیه «جامعهساز» است.
پژوهشگر مهدوی گفت: امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه برای ظهور دعا می کنند. این ادعیه مهدوی با هدف ایجاد امید و دعوت به صبر برای مردمی که گرفتار سختی ها بودند و با نیت برطرف شدن سختی های عصر غیبت است.
کفعمى در کتاب «مصباح» دعایى نقل کرده و فرموده است: سیّد ابن طاووس این دعا را براى ایمن شدن از ستم سلطان و نزول بلا و چیرگى دشمنان و ترس و تنگدستى و دلتنگى ذکر کرده، و آن از دعاهاى صحیفه سجّادیه است، پس هرگاه از زیان آنچه ذکر شد در هراس بودى آن را بخوان.
امام سجاد علیهالسلام به ما میآموزند که چگونه در برابر زور و ستم، به قدرت بیمنتهای الهی پناه ببریم و از او بخواهیم که از راههای غیبی و با حکمت خویش، ما را یاری کند.
امام سجاد(ع) در دعای ۴۴ صحیفه میفرمایند: «الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِی هَدَانَا لِحَمْدِهِ، وَ جَعَلَنَا مِنْ أَهْلِهِ لِنَکُونَ لِإِحْسَانِهِ مِنَ الشَّاکِرِینَ؛ ستایش ویژه خداست که ما را به سپاسگزاریاش هدایت فرمود و ما را درخور سپاس قرار داد»؛ بنابراین جبران احسان خدا شکرگزاری است.
دعای یازدهم صحیفه سجادیه دعا برای عاقبت بهخیری است؛ امام سجاد(ع) در این دعا میآموزند که با متوسل شدن به خاندان عصمت و طهارت(ع) از خدا بخواهیم قلبهای ما را به ذکر الهی، زبانمان را به شکرش و جوارحمان را به طاعتش مشغول کند.
بر اساس قرآن و احادیث ائمه اطهار(ع) بهترین خیرات برای شادی روح والدین و اموات اعمالی همچون نماز، دعا و موارد دیگر است که انجام آنها هم برای فرد و هم برای اموات ثواب دارد.
پیرامون مسأله «حکومت اسلامی» به طور عام و «حکومت اسلامی پیش از ظهور امام زمان (عج)» به طور خاص، پرسش ها و شبهاتی مطرح است که دو قول اساسی آن مطرح و پاسخ مربوطه داده می شود.
در باب «رزق و روزی»، آیات و روایات متعددی وارد شده است که بر هر فردی رجوع به آنان لازم است؛ چرا که این تعالیم، نگاه افراد به کسب و کار و تلاش برای کسب درآمد و رسیدن به داشته های دنیوی را تغییر داده و با تعادل مواجه می کنند.