فقه اسلامی
جایگاه فقه در نظام تمدنی جدید، از حوزه فردی تا نظم جهانی
کتاب «درآمدی بر ساختار فقه تمدنی» با نگاهی به فقه اسلامی در مقام مدیریت نظم جهانی و نیز حوزه فردی می پردازد.
بانکداری اسلامی فراتر از حذف ربا؛ چرا بانک بدون بهره لزوماً اسلامی نیست؟
در حالی که بیش از چهار دهه از اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا در ایران میگذرد، این پرسش همچنان محل بحث است که آیا حذف بهره بهتنهایی میتواند به تحقق بانکداری اسلامی بینجامد؟ بررسی مبانی فقهی، اهداف اخلاقی و تجربه عملی نظام بانکی نشان میدهد بانکداری اسلامی مفهومی فراتر از ربازدایی است و با چالشها و الزامات عمیقتری روبهروست.
بررسی فقهی تغییر جنسیت + نظرات مراجع تقلید
در سال های اخیر، موضوع تغییر جنسیت به یکی از مباحث چالش برانگیز در حوزه های فقهی، حقوقی و اجتماعی تبدیل شده است. از یک سو، فقدان قوانین جامع و از سوی دیگر، عدم شناخت کافی جامعه و حتی برخی مراجع قضایی از تفاوت های بنیادین میان پدیده ترنس و سایر گرایش های جنسی، چالش های متعددی را برای افراد متقاضی تغییر جنسیت ایجاد کرده است.
چرا کسب و کار حلال در اسلام مثل جهاد است؟
در اسلام، کسبوکار تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه مسیری برای تعالی اخلاقی و خدمت به جامعه است. صداقت، انصاف و پرهیز از فریب، اصولی هستند که از آیات قرآن و سیره ائمه (ع) برمیخیزند و راهنمای زندگی حرفهای مسلمانان بهشمار میروند.
سحر و جادو؛ حقیقتی محدود یا ترسی که زندگیها را به هم میریزد؟
باور به سحر و جادو هنوز در بخشهایی از جامعه رواج دارد و بسیاری از مشکلات زندگی به آن نسبت داده میشود؛ اما بررسی آیات قرآن، روایات و دیدگاههای روانشناختی نشان میدهد که تأثیر سحر، اگر هم وجود داشته باشد، محدود و وابسته به اذن الهی است و بزرگنمایی آن میتواند آسیبهای جدی اعتقادی و روانی به همراه داشته باشد.
مداخلات زیبایی زنان در آوردگاه فقه و حقوق
کتاب «مداخلات زیبایی زنان در آوردگاه فقه و حقوق» نوشته حجتالاسلام سیدمرتضی میرزاده اهری بهعنوان تازهترین اثر انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) منتشر شد.
اصول امانتداری و احترام به حقوق دیگران
هر کشوری برای اداره شئون زندگی ملت خود، قوانین و مقرراتی تصویب و به اجرا در میآورد. به انجام کاری فرمان میدهد و یا ترک چیزی را میخواهد. گاهی انجام کاری را محدود و دیگر گاه آن را مقید و مشروط اعلام میکند.
فقه نظامساز، مسیر نوین برای حل نظاممند مسائل زنان
یک فعال حوزه زنان و خانواده، با تأکید بر لزوم نظامسازی در حوزه مسائل زنان گفت: فقه نظامساز میتواند مبنای بازتعریف زن تراز انقلاب اسلامی باشد.
آیا بارورسازی بدون وجود رابطه زوجیت و محرمیت جایز است یا نه؟
یکی از پدیدههای دانش پزشکی باروریهای پزشکی است. این رخداد نسبت به ره آوردهای دیگر علمی امتیاز خاصی دارد و از جنبههای گوناگون روانشناسی و در نهایت از دیدگاه فقهی قابل بررسی است.
تاثیر طهارت ظاهری در روح و جسم انسان
طهارت به معنای پاکی و پاکیزگی یکی از مباحث در حوزه بهداشت تن و روان است. انسان به سبب فطرت پاک و وجود عقل، گرایش ذاتی به آن چیزی دارد که پاکی دانسته میشود و از هر گونه پلیدی اجتناب میکند.
دین در حکمرانی موسیقی؛ از جایگاه فقه تا نگاه حوزههای علمیه
نشست «جایگاه فقه و حوزههای علمیه در حکمرانی موسیقی» روز پنجشنبه سوم مهر برگزار میشود.
نظر فقه درباره نگهداری از حیوانات خانگی؛ آیا سگ داشتن حرام است؟
امروزه با وجود تغییرات محسوس در مسکن و تبدیل آن به محیط آپارتمانی و همزیستی تنگاتنگ با اهل خانه و فزونی شرایط مزاحمت برای همسایگان، عملاً شرایط نگهداری از حیوان خانگی سخت شده است.
چرا حجاب برای بانوان در نماز واجب است؟
بر اساس قوانین فقهی، زن و مرد، در نوع تکالیف شرعی، مانند وجوب نماز و روزه مشترکاند و تنها در کیفیّت برخی احکام، متفاوت هستند که به ویژگیهای خاص جسمی و روحی زن و مرد بر میگردد. پوشش در نماز، مقدمه قرب الهی است و بهترین تمرین برای حفظ و رعایت آن در برابر نامحرم به شمار میرود.
مؤلفان کتب أربعه و صحاح سِتّه اهل کجا بودند؟
ایران نهتنها مهد تمدنهای کهن که یکی از بزرگترین مراکز تولید علم در جهان اسلام بوده است. بسیاری از مؤلفان برجسته در تاریخ حدیث و فقه اسلامی، از دل همین سرزمین برخاستهاند؛ از بزرگان مکتب تشیع مانند کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی گرفته تا مؤلفان منابع اصلی حدیث اهلسنّت که امروز به عنوان صحاح سته شناخته میشوند. این واقعیت نشان میدهد که جغرافیای ایران، قرنها قلب تپندهی علم و اندیشه اسلامی بوده است.
آیا نشان دادن چهره حضرت عباس(ع) از لحاظ فقهی ایراد دارد؟
آیت الله هادوی تهرانی: من فکر می کنم حساسیت نسبت به حضرت عباس(ع) باعث برانگیخته شدن احساسات شده است چون همه ما می دانیم که مردم ایران ارادتی ویژه نسبت به حضرت عباس(ع) دارند و با ایشان ارتباط عاطفی و احساسی عمیقی دارند.
امام صادق (ع): گالاکتوره محرمیت نمی آورد!
در فقه مترقی اسلام عزیز، احکامی در زمینۀ شیر دادن نوزادان وجود دارد که معتقدان به این آیین به آن ها پایبندند.
اجلاس مجمع جهانی فقه اسلامی در این کشور برگزار میشود
بیست و ششمین اجلاس مجمع فقه اسلامی از روز یکشنبه ۱۴ اردیبهشتماه به مدت ۴ روز در قطر برگزار میشود.
آیا «شرف شمس» اصالت دارد؟
با نگاهی به پیشینهی تاریخی شرف الشمس، روشن میشود که این عمل در سیرهی عترت جایگاهی نداشته و خاستگاه اولیهی این باور به محافل علوم غریبه باز میگردد و در گذر زمان، با افزودن جزئیات و باورهای مختلف، به شکل امروزی درآمده است.
هوش مصنوعی و فقه اسلامی؛ آیا میتوان برای رباتها حد تعیین کرد؟
با پیشرفت فناوری و ظهور هوش مصنوعی، این سؤال مطرح میشود که آیا میتوان برای رباتها مجازاتهای شرعی مانند حد تعیین کرد؟ بررسیهای فقهی نشان میدهد که حدود مختص انسان است، اما تعزیرات میتواند برای هوش مصنوعی نیز مطرح شود.
مقام اجتهاد، فراجنسیتی است؟/ نظر علمای سلف و معاصر درباره فتوای زنان
علاسوند در نشست «مرجعیت فقهی زنان از منظر قرآن و فقه» با اشاره به نظرات و ادلهای که پیرامون مساله اجتهاد زنان مطرح است، گفت: این مولفه ارتباطی به زن و مرد بودن و جنسیت ندارد و بر اساس توانمندی افراد محقق میشود اما ممکن است زنان به سبب شرایط و چارچوبهای دینی و همچنین اقتضائات طبیعی در پیمودن این مسیر نسبت به مردان مسیر سختتری را بپیمایند.
اجتهاد زنان، گِرهای را از جامعه باز میکند؟
استاد حوزه و دانشگاه گفت: باید بدانیم همانطور که زنان ما در مراتب علمی دانشگاهی به مدارج عالی علمی دست پیدا میکنند مانند زنانی که در بحث انرژی هستهای ورود کردند، در حوزه فقه نیز برای زنانی که بااستعداد هستند و از تلاش و کوشش در این عرصه فروگذار نمی کنند، بستر رسیدن به مرحله اجتهاد آنها فراهم است.
دیدگاه امام خمینی درباره تغییر جنسیت/ حکم شرعی تغییر جنسیت چیست؟
موضوع تغییر جنسیت به یکی از مباحث چالشبرانگیز در حوزههای فقهی، حقوقی و اجتماعی تبدیل شده است. از یک سو، فقدان قوانین جامع و از سوی دیگر، عدم شناخت کافی جامعه و حتی برخی مراجع قضایی از تفاوتهای بنیادین میان پدیده ترنس و سایر گرایشهای جنسی، چالشهای متعددی را برای افراد متقاضی تغییر جنسیت ایجاد کرده است.
چه چالشهایی در مقابل فقه موجود وجود دارد؟
چهار نوع چالش در قبال فقه موجود، در گفتوگویی استاد مهدی مهریزی در مجمع مدرسین و محققین اصفهان مطرح کردند.
روایت یک بانوی مجتهده از دیدار با رهبر انقلاب و توصیه مهم ایشان به بانوان فقیه
بانو مجتهده زهره صفاتی با تاکید بر لزوم و ضرورت حضور زنان در عرصه فقه و اجتهاد، گفت: در حج فریاد بنده بلند بود که چرا باید زنان ما اینقدر در انجام مناسک حج در عسر و حرج باشند؟ چرا اینقدر حرجی حکم میکنید؟ لذا باید در این عرصه کار کنیم و پای آن هم بایستیم.
