رجب ماه علی علیهالسلام و ماه تخلیه است؛ شعبان ماه رسول الله و ماه تحلیه؛ رمضان ماه تجلیه و ماه خداست؛ اهلبیت علیهمالسلام انسانهای کاملیاند که از شعاع وجودشان نور گرفته میشود.
استاد شیخ حسین انصاریان از روایات اسلامی دعای استغفار مخصوص ماه رجب را سفارش به خواندن میکند.
از جمله دعاهایی که بر خواندن آن در هر روز ماه رجب توصیه شده دعایی است از امام سجاد علیه السلام که به دعای یا من یملک حوائج السائلین معروف است.
ماه رجب، ماه رحمت و بندگی است و در روایات اسلامی بر ذکر و یاد خدا در این ماه تأکید فراوان شده است. در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) و نیز در نقل علامه مجلسی، برای گفتن ذکر «لا إله إلا الله» در ماه رجب پاداشهای عظیم و کمنظیری بیان شده است که نشاندهنده جایگاه ویژه این ذکر توحیدی در این ماه پرفضیلت است.
از حضرت صادق (ع) آمده است که هر که نمازی را به کیفیت آورده شده بخواند جمیع فضیلت سه ماه رجب،شعبان، رمضان را دریابد و جمیع گناهانش غیر از شرک آمرزیده می شود.
نیمه رجب، شبی که خدا درهای رحمتش را به روی بندگان میگشاید. شبی که طبق روایات نورانی، گناهان پاک میشوند و اعمال نیک، چندین برابر پاداش میگیرد. روزه گرفتن، نمازهای مخصوص و دعاهای پرمعنا در این روز، راهی است برای تقرب به خدا و تجربهی آرامش روحی. اگر میخواهید از این فرصت طلایی بهره ببرید، با ما همراه شوید تا اعمال و رازهای معنوی شب و روز پانزدهم رجب را مرحله به مرحله بشناسید
حضرت زینب (س) تنها شاهد مصائب کربلا نبود؛ او با کرامات و معجزاتی شگفتانگیز، دل مؤمنان را آرام میکرد و مظلومان را یاری میداد. از سکه طلایی که هر روز به یک زائر میرسید تا لشکری از ملائکه که کاروان اسرای کربلا را همراهی میکردند، داستانهای ناب حضرت زینب (س) حکایت از عظمت روح و قدرت الهی او دارد.
این زیارت شریف از جمله زیارات مخصوص حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در نیمه ماه رجب است که شیخ مفید(ره) آن را در کتاب مزار نقل کرده است. نیمه رجب به سبب غفلت بسیاری از مردم از فضیلت آن، «غفیله» نامیده شده و این زیارت با سلام، شهادت، اظهار محبت و برائت، و زیارت امام سجاد(ع)، شهدای کربلا و حضرت ابوالفضل العباس(ع) ادامه مییابد.
برای شب های سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه رجب، نماز مخصوصی ذکر شده است.
نیمه ماه رجب از جمله ایام پرفضیلت و شریفی است که برای شب و روز آن اعمال متعددی ذکر شده است.
شب و روز پانزدهم ماه رجب از جمله زمانهای خاص و پرفضیلت است که در منابع معتبر دینی، اعمال متعددی برای آن سفارش شده؛ از غسل و نمازهای ویژه تا زیارت امام حسین(ع) و دعاهای مجرب برای رفع غم و برآورده شدن حاجات.
امسال که به گفته رئیس ستاد مرکزی اعتکاف کشور ۸۰ درصد از معتکفان را جوانان تشکیل میدادند، ۱۵۰ نوجوان در این وانفسای دنیاگرایی و غفلت، مشغول تمرین بندگی در مسجد سپسهالار قدیم تهران بودند.
ایام البیض ماه رجب در پیش است و کمکم معتکفین درحال آمادهسازی خود برای حضور در مساجد و خلوت با خداوند هستند.
اعتکاف یک عمل عبادی است که در آن فرد معتکف برای سه روز، از محیط روزمره خود جدا شده و در مسجد یا مکانی مقدس به عبادت، راز و نیاز، تفکر و نزدیکی بیشتر به خداوند میپردازد. در اعتکاف فرد خود را در پناه خانه خدا قرار میدهد تا با تمرکز کامل بر حقیقت وجود خویش، روحی تازه و ایمانی قویتر کسب کند.
بر اساس روایت نقلشده از پیامبر اکرم(ص)، اگر کسی بهسبب بیماری، ضعف یا عادت ماهانه نتواند روزه رجب بگیرد، با صدقه روزانه یا در صورت ناتوانی مالی، با تسبیح خاص هر روز ماه رجب، به همان پاداش روزه میرسد.
وقتی این نوجوان نسل z، به عشق رفقا و دیدن سریال کرهای سر از اعتکاف درآورد؛ فکرش را نمیکرد کمی بعد بفهمد هیچ نماز شش رکعتی نداریم!
حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی در جلسه درس اخلاق خود، با گرامیداشت سالروز ولادت امام جواد علیه السلام و اعیاد موالید اهلبیت(ع)، به تبیین بخشی از کلمات قصار امیرالمؤمنین علی(ع) پرداختند.
روایات نقلشده از پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) از ثوابهایی کمنظیر برای روزهداران ماه رجب خبر میدهد؛ پاداشهایی که از بستن درهای جهنم تا همنشینی با پیامبران و ورود بیحساب به بهشت را در بر میگیرد.
صدقه در ماه رجب، نه یک بخشش ساده، که سرمایهگذاری در بانک رحمت الهی است. روایات تأکید میکنند انفاق در این ماه، برکتی چندبرابری دارد و مانند بذری در زمینی حاصلخیز میماند.
در دعای ماه رجب، انسان مؤمن نه تنها از خداوند طلب خیر و نیکی میکند، بلکه از هر شر و آسیب ایمنی میطلبد. احادیث اهلبیت (علیهمالسلام) نشان میدهد ریشه همه خیرات به آنها و ریشه هر شرّی به دشمنانشان بازمیگردد. این بینش، مسیر زندگی اخلاقی و اجتماعی انسان را روشن میکند و اهمیت اتصال اعمال نیک به اصول ایمان و اخلاق را یادآور میشود.
برنامهریزی هوشمندانه، مشارکت گسترده مردم و بهرهگیری از ظرفیتهای حضوری و دیجیتال میتواند این ایام را به ابزار عملی آموزش اخلاق و همبستگی جمعی تبدیل کند.
شرح روایتی برگزیده از درسهای مرحوم آیت الله آقامجتبی تهرانی درباره کسانیکه نمیتوانند در ماه رجب روزه بگیرند.
روزه ماه رجب، تنها یک مستحب عبادی نیست، بلکه فرصتی استثنایی برای جلب رضایت الهی و آغاز یک سیر عمیق معنوی است؛ روایات اهلبیت(ع) از ثوابها و آثار شگفتانگیزی سخن میگویند که این روزه را به گنجینهای پنهان برای مؤمنان تبدیل کرده است.
اعتکاف فرصتی برای خودسازی و تقویت معنویت است که در آن عبادت فردی و خدمت اجتماعی مکملاند، اما اولویت با حفظ برنامه عبادی و محدود کردن خدمات به امور ضروری است.
ماه رجب از ماههای پربرکت سال است و ائمه معصومین علیهمالسلام برای بهرهگیری بیشتر از برکات آن، دعاهای ویژهای معرفی کردهاند. سه دعای مشهور این ماه به همراه متن کامل و فایل صوتی قرائت ارائه شده تا شیعیان بتوانند روزانه با تلاوت آنها، از فضل و رحمت الهی بهرهمند شوند.
با نزدیکشدن ایام اعتکاف، تأکید بر سادگی، عدالت و پرهیز از تشریفات زائد، بهعنوان راهکاری برای گسترش مشارکت مردمی و حفظ روح معنوی این سنت الهی مطرح شده است. کارشناسان و فعالان فرهنگی معتقدند اعتکاف زمانی به اوج اثرگذاری میرسد که خلوت، تفکر و کرامت انسانی معتکفان بر برنامهها و هزینهها اولویت یابد.
جشن لیلةالرغائب علاوه بر جنبههای مذهبی و فرهنگی، کارکردهای اجتماعی و روانی مهمی نیز دارد. این جشن فرصتی را برای گردهم آمدن مردم، تقویت پیوندهای اجتماعی و افزایش احساس تعلق و همراهی به جامعه فراهم میکند.
پیامبر (ص) فرموده است: «از اولین شب جمعه ماه رجب غافل نشوید؛ زیرا آن شب، شبی است که فرشتگان آن را به لیلة الرغائب نامگذاری کردهاند.
علما معتقدند که "رجبیون" کسانی هستند که علاوه بر عبادات این ماه، بر ولایت علی بن ابیطالب (ع) استوار بودهاند. در واقع، کمالِ بهرهمندی از برکات ماه رجب، در گرو پیوند با ولایت ایشان دانسته شده است.
با آغاز ماه رجب، علامه سید علی قاضی، استاد برجسته اخلاق و عرفان، در نامهای معنوی به شاگردان خود هشدار داد: «اکنون در ماههای حرام هستید، تیقّظ کن!» او شبهای بیداری، روزه، تلاوت قرآن و مراقبهی اعمال را کلید بهرهگیری از این ماه دانسته و مؤمنان را به دوری از دنیا و توجه به آخرت فراخواند.