طهارت و نجاست از مفاهیم بنیادین در ادیان ابراهیمیاند که آثار فقهی، عبادی و اجتماعی گستردهای دارند. این نوشتار با رویکردی تطبیقی، دیدگاه یهودیت، مسیحیت و اسلام را درباره طهارت و نجاست بررسی کرده و تفاوت مبانی شریعتی این ادیان را تبیین میکند.
اندیشه «انتظار فرج» و ظهور منجی موعود، جایگاهی ریشهدار در آیین یهود دارد و در متون مقدس آنان بارها به آن تصریح شده است. عهد عتیق و نوشتههای انبیا، با ترسیم آیندهای سرشار از عدالت، از امید تاریخی قوم یهود به ظهور «مسیحا» پرده برمیدارند.
از منظر الهیات عهد، نهی از ولایت سلطهآور به معنای منع وابستگی به قدرتهایی است که هویت دینی و سیاسی مسلمانان را در معرض تغییر یا تضعیف قرار میدهند. در این نگاه، ولایت صرفاً یک رابطه حقوقی یا نظامی نیست، بلکه پیوندی جامع و تعیینکننده در شکلدهی به مسیر جمعی امت است. این امر، لزوم مرزبندی میان همزیستی مسالمتآمیز و پذیرش سلطه را روشن میسازد.
نظریه تأثیرپذیری آموزههای اسلامی بهویژه معاد، از آیین زرتشت، از دو مسیر یهودیت و سلمان فارسی، استدلالی ضعیف و بدون پشتوانه تاریخی و منطقی است.
موعودباوری در میان یهودیان مذهبی اهمیت زیادی دارد. آنان بر اساس عهد عتیق، منتظر منجیای از نسل داود هستند که عدالت و صلح جهانی را برقرار میکند.
گرچه در جزئیات توصیف بهشت در ادیان مختلف تفاوتهایی است، اما اصل باور به حیات اخروی و بهشت، وجه اشتراک مهمی میان آیین زرتشت و ادیان ابراهیمی بهشمار میرود.
حجت الاسلام میرجلیلی با اشاره به آیه ۱۷ سوره «حج» اظهار کرد: خداوند در این آیه میفرماید: (قطعاً کسانی که ایمان آوردهاند، و یهودیان، و صابئین، و مسیحیان، و مجوس، و مشرکان؛ خداوند در روز قیامت میان آنان داوری خواهد کرد؛ بیتردید خدا بر همه چیز گواه است)؛ این آیه نشان میدهد که در نگاه قرآن، صرف تعلق به یک دین یا گروه خاص، تضمینی برای نجات نیست و همه اقوام و ادیان تحت داوری خداوند در قیامت قرار خواهند گرفت؛ یهودیان نیز مانند دیگران مسئول اعمال خود هستند و در برابر خدا پاسخگو خواهند بود.
در طی زمان های مختلف، منطقه فلسطین فراز و نشیب های زیادی داشته است ولی در اکثر این زمان ها یکتا پرست بودند هرچند گاهی انحرافاتی در اعتقادات مردم بوجود آمده است.
در کتاب مقدس یهودیان (تَنَخ)، به جنبه پادشاهی افرادی مثل ابراهیم و سلیمان، بیشتر تأکید دارد. اما تلمود با تعمیم معنای نبوت، همه آنها را نبی میداند.
یهودیان نیز ابتدا مثل همه اقوام انسانهای شایسته و ناشایسته داشتند و حتی برخی از آنها به مقام پیامبری رسیدند. اما بهانه جوییهای آنها حتی نسبت به پیامبران خود آنقدر زیاد بود که با تعبیرهای «بهانههای بنی اسرائیلی» و «ایراد بنی اسرائیلی» تبدیل به ضرب المثل شد.