آیت‌الله حائری شیرازی: حرکت اصلی انسان به سوی خدا با «محبت» صورت می‌گیرد

آیت‌الله حائری شیرازی با اشاره به نقش محبت و ولایت در حرکت معنوی انسان، اظهار کرد: انسان معمولاً زمانی که اعمال خیری مانند نماز، صدقه و دیگر عبادات را انجام می‌دهد، چون این اعمال برای او قابل مشاهده و اندازه‌گیری هستند، آنها را به‌عنوان حرکت خود به سوی خدا در نظر می‌گیرد.وی افزود: انسان ممکن است با خود تصور کند میزان پیشرفت او در مسیر الهی، به اندازه همان کارهای خیری است که انجام داده است؛ اما در کنار این اعمال، حقیقتی وجود دارد که شاید به آسانی قابل اندازه‌گیری و احساس نباشد؛ و آن، تأثیر محبت و ولایت در سیر معنوی انسان است.

محبت امیرالمؤمنین(ع) و سیر الی‌الله
آیت‌الله حائری شیرازی با اشاره به علاقه و محبت انسان به امیرالمؤمنین(ع) گفت: شاید انسان دقیقاً نداند که علاقه‌ای که به امیرالمؤمنین(ع) دارد، چه تأثیری بر سیر الی‌الله او گذاشته است و چه مقدار او را در مسیر الهی پیش برده است.وی برای توضیح این مسئله، حرکت انسان بر روی زمین را با حرکت زمین به دور خورشید مقایسه کرد و گفت: کارهای خیر مانند مسافت‌هایی هستند که انسان با ماشین یا پیاده روی زمین طی می‌کند و از آن آگاه است؛ اما در همان زمان، زمین نیز همراه با حرکت خود به دور خورشید، مسافتی بسیار عظیم را طی می‌کند؛ مسافتی که انسان آن را احساس نمی‌کند.
این استاد اخلاق افزود: ولایت و محبت امیرالمؤمنین(ع) نیز مانند همین حرکت زمین است؛ حرکتی که انسان آن را به‌صورت مستقیم احساس نمی‌کند و شاید باور نداشته باشد که با این محبت، چنین مسیر طولانی‌ای را طی کرده است، اما حرکت اصلی او به وسیله همین محبت و ولایت صورت گرفته است.
محبت؛ اساس حرکت انسان در مسیر خدا
آیت‌الله حائری شیرازی در ادامه با تأکید بر جایگاه محبت در سیر معنوی انسان خاطرنشان کرد: محبت، اساس جابه‌جایی انسان در سیر الی‌الله است.
بر اساس این نگاه، همه حرکت‌های معنوی انسان تنها به اعمالی که می‌توان آنها را شمارش یا اندازه‌گیری کرد، محدود نمی‌شود. عبادت، صدقه و اعمال خیر جایگاه خود را دارند، اما محبت و ولایت حقیقتی عمیق‌تر است که می‌تواند جهت حرکت انسان را در مسیر الهی تغییر دهد.انسان ممکن است در طول مسیر زندگی خود، آثار این حرکت را به‌طور مستقیم احساس نکند؛ همان‌گونه که حرکت زمین را احساس نمی‌کند، اما این حرکت واقعیتی انکارناپذیر است. محبت نیز می‌تواند انسان را در مسیری طولانی به سوی خداوند پیش ببرد، بی‌آنکه خود او متوجه عظمت این جابه‌جایی باشد.از این منظر، محبت اهل‌بیت(ع) تنها یک علاقه قلبی ساده نیست، بلکه می‌تواند در نگاه انسان به زندگی، انتخاب‌های او، رفتارهایش و جهت حرکت معنوی او اثرگذار باشد.
چرا گاهی پیشرفت معنوی خود را احساس نمی‌کنیم؟
یکی از نکات قابل توجه در این سخنان آن است که معیار سنجش حرکت معنوی انسان همیشه امور محسوس و قابل شمارش نیست. ممکن است فردی عبادات و اعمال خیر خود را ببیند و بر اساس آنها میزان پیشرفت خود را ارزیابی کند، اما از تأثیرات عمیق محبت و ولایت در وجود خود غافل باشد.
تشبیه حرکت زمین، این نکته را به خوبی روشن می‌کند؛ انسان حرکت‌های کوچک و روزمره خود را احساس می‌کند، اما حرکت بسیار بزرگ‌تری که همزمان در حال وقوع است، از حواس او پنهان می‌ماند.بر همین اساس، محبت و ولایت نیز ممکن است در ظاهر برای انسان قابل اندازه‌گیری نباشد، اما در مسیر سیر الی‌الله، نقشی اساسی ایفا کند.
جمع‌بندی
در نگاه آیت‌الله حائری شیرازی، انسان برای حرکت به سوی خدا تنها با محاسبه اعمال ظاهری خود نمی‌تواند تمام حقیقت سیر معنوی‌اش را ارزیابی کند. در کنار عبادات و اعمال خیر، محبت و ولایت نیز نقشی بنیادین در این حرکت دارند؛ حرکتی که ممکن است انسان عظمت و گستره آن را احساس نکند، اما در عمق وجود او جریان داشته باشد.