مراقب این تله جذاب مغز باشید!

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، تابه‌حال شده باذوق زیاد یک چیز جدید بخرید، یک هدف تازه شروع کنید یا به یک سرگرمی نو وارد شوید؛ اما خیلی زود، آن هیجان اولیه فروکش کند و همه چیز عادی و تکراری شود؟

این اتفاق تصادفی نیست؛ پای سیستم پاداش مغز و ترشح دوپامین در میان است. مغز ما ذاتاً به «نو بودن» واکنش مثبت نشان می‌دهد، اما اگر این میل را درست مدیریت نکنیم، می‌تواند ما را به سمت ناپایداری، مصرف‌گرایی و نیمه‌کاره ررها کردنیرها ببرد. چرا مغز ما عاشق چیزهای نو است؟

بنابر روایت فارس، مهسا طیبی، دکتری روانشناسی تربیتی و درمانگر پاسخ می‌دهد.

مغز ما زود ذوق‌زده می‌شود!

مغز ما به طور طبیعی به چیزهای جدید واکنش نشان می‌دهد.وقتی با تجربه‌ای تازه، وسیله‌ای جدید یا موقعیتی ناشناخته روبه‌رو می‌شویم، سیستم پاداش مغز فعال می‌شود و دوپامین ترشح می‌کند؛ همان ماده‌ای که احساس انگیزه، هیجان و لذت را در ما تقویت می‌کند.

از نگاه تکاملی، این ویژگی به بقای انسان کمک کرده است؛ چون مغز را تشویق می‌کرده که محیط را کشف کند، فرصت‌های تازه را ببیند و از تکرارِ بی‌فایده فاصله بگیرد.

اما همین ویژگی، اگر درست هدایت نشود، می‌تواند به یک تله تبدیل شود.

آدم‌های نوگرا این شکلی‌اند:

طیبی در ادامه از مزیت‌های این ویژگی می‌گوید:

نو -جویی یا میل به تجربه‌های تازه، در حالت متعادل می‌تواند مفید باشد:

یادگیری سریع‌تر

کنجکاوی باعث می‌شود مهارت‌های جدید را سریع‌تر یاد بگیریم و با جهان اطراف فعال‌تر ارتباط بگیریم.

جلوگیری از رکود ذهنی

تجربه‌های تازه ذهن را زنده و پویا نگه می‌دارند و از یکنواختی و دل‌زدگی جلوگیری می‌کنند.

افزایش خلاقیت

افرادی که به دنبال تجربه‌های نو هستند، معمولاً در ایده‌پردازی و حل مسئله انعطاف بیشتری دارند.

تله نوجویی!

اما این ویژگی، اگر از تعادل خارج شود، می‌تواند آسیب‌زا باشد:

شروع‌های زیاد، ادامه‌های کم

گاهی هیجانِ شروع، جای اراده برای ادامه را می‌گیرد. در نتیجه، فرد مدام پروژه‌های تازه آغاز می‌کند اما کمتر چیزی را به سرانجام می‌رساند.

مصرف‌گرایی

لذت کوتاه‌مدتِ خرید یا تجربه‌های تازه، ممکن است ما را وارد چرخه‌ای از نیازهای بی‌پایان کند؛ چرخه‌ای که رضایت عمیق نمی‌سازد.

ناپایداری در روابط

گاهی جذابیتِ آدم‌های جدید یا تجربه‌های تازه، باعث می‌شود ارزش رابطه‌های عمیق، امن و قدیمی را نادیده بگیریم.

طیبی خاطرنشان می‌کند:

راز رشد، حذف نو -جویی نیست؛ هدایت آن است.

یعنی به‌جای اینکه هر هفته یک هدف جدید انتخاب کنیم، همان هدف‌های ارزشمند قبلی را با روش‌های تازه ادامه بدهیم.

نو بودنِ مسیر مهم است، اما ثبات در مقصد مهم‌تر است.

دو ترفند طلایی

حالا برای به تعادل رساندن نوجویی دو راهکار را به شما پیشنهاد می‌کنیم:

۱.هیجان شروع را به برنامه ادامه تبدیل کنید

هر وقت چیزی تازه شروع کردید، از همان اول برای خودتان بنویسید:

این مسیر دقیقاً تا کجا قرار است برود؟

قدم بعدی چیست؟

اگر هیجان اولیه کم شد، چه چیزی کمک می‌کند ادامه بدهم؟

۲. «نو بودن» را در روش‌ها ایجاد کنید، نه در هدف‌ها

به‌جای عوض‌کردن مداوم هدف، روش را تازه کنید.

مثلاً:

برای مطالعه، مکان یا زمان را عوض کنید.

برای ورزش، نوع تمرین را تغییر دهید.

برای رشد فردی، از یک شیوه جدید استفاده کنید، نه یک هدف کاملاً تازه.