پاسخ حضرت علی (ع) درباره: امتیازدهی به خویشاوندان در وظایف حکومتی؟

 بخشی از فرمان امیرالمؤمنین علی (ع) به مالک اشتر، به یکی از کلیدی‌ترین اصول حکمرانی، یعنی اخلاق مسئولین در مواجهه با خواص و خویشاوندان، اختصاص دارد.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امیرالمؤمنین علی (ع) با هشدار درباره‌ی طمع‌ورزی، چپاولگری و عدم انصاف اطرافیان زمامدار، دستور می‌دهد که حاکم باید قاطعانه با ریشه‌های ستم‌کاری خواص مقابله کرده، از واگذاری اموال و امتیازات عمومی به آنان بپرهیزد و در اعطای حق، بین خویش و بیگانه تفاوتی قائل نشود؛ زیرا هرگونه امتیازدهی به نزدیکان، علاوه بر زیان به مردم، عیب و ننگ ابدی برای حاکم به همراه خواهد داشت. همچنین، راهکار شفاف‌سازی و عذرخواهی برای زدودن سوءظن از ذهن مردم را به عنوان یک وظیفه اخلاقی و سیاسی بیان می‌فرماید.

در نامه ۵۳ نهج البلاغه آمده است:

همانا زمامداران را خواص و نزدیکانى است که خود خواه و چپاولگرند، و در معاملات انصاف ندارند، ریشه ستمکاریشان را با بریدن اسباب آن بخشکان، و به هیچ کدام از اطرافیان و خویشاوندانت زمین را واگذار مکن، و به گونه اى با آنان رفتار کن که قرار دادى به سودشان منعقد نگردد که به مردم زیان رساند، مانند آبیارى مزارع، یا زراعت مشترک، که هزینه هاى آن را بر دیگران تحمیل کنند، در آن صورت سودش براى آنان، و عیب و ننگش در دنیا و آخرت براى تو خواهد ماند.
حق را به صاحب حق، هر کس که باشد، نزدیک یا دور، بپرداز، و در این کار شکیبا باش، و این شکیبایى را به حساب خدا بگذار، گر چه اجراى حق مشکلاتى براى نزدیکانت فراهم آورد، تحمّل سنگینى آن را به یاد قیامت بر خود هموار ساز.
و هر گاه رعیّت بر تو بد گمان گردد، عذر خویش را آشکارا با آنان در میان بگذار، و با این کار از بدگمانى نجاتشان ده، که این کار ریاضتى براى خود سازى تو، و مهربانى کردن نسبت به رعیّت است، و این پوزش خواهى تو آنان را به حق وامى دارد.

منبع: شفقنا