پیامبر اکرم(ص) در پاسخ به پرسشی درباره گریههای فراوان خود فرمود: «آیا بندهای شکرگزار نباشم؟»؛ سخنی که به تعبیر مرحوم علامه مصباح یزدی، نشان میدهد توجه به نعمتهای الهی میتواند فطرت شکرگزاری و عشق به خدا را در انسان بیدار کند.
آیتالله مصباح یزدی با تأکید بر ضرورت حفظ نورانیتِ حاصل از محرم و اربعین، گناه را آفتِ این دستاوردها دانسته و توسل به اهلبیت(ع) را واسطهای ضروری برای بهرهمندی از انوار الهی و استقامت در مسیر حق معرفی میکنند.
مرحوم علامه مصباح یزدی با تأکید بر استمرار توسل به اهلبیت(ع)، از مؤمنان خواست در تصمیمها و اقدامات خود به حضرت ولیعصر(عج) توجه داشته باشند و ضمن انجام وظیفه، حفظ ایمان، نظام و جامعه را در پناه اهلبیت(ع) جستوجو کنند، زیرا این پیوند، پشتوانهای الهی است.
تا کسی خودش مقید نباشد که نمازش را اول وقت بخواند، سِّر آن را نمیفهمد و در نمییابد که نماز اول وقت چه تأثیری در تعالی روح انسان و تقرب به خدای متعال دارد.
آیتالله مصباح یزدی رهبری پس از امام خمینی(ره) را نعمتی بزرگ دانسته و آن را چراغ هدایت در شرایط دشوار معرفی میکند.
آیتالله مصباح یزدی با بیان اینکه مردم در همه جوامع از نظر ایمان، معرفت و پایبندی به ارزشها یکسان نیستند، توضیح داد که در کوفه، با وجود حضور مؤمنان و علاقهمندان به اهلبیت(ع)، فضای سنگین اختناق و سرکوب پس از شهادت حضرت مسلم(ع) مجال اثرگذاری گسترده را از میان برده بود.
علامه مصباح یزدی، دعای عرفه امام حسین (ع) را بینظیر میدانست. او میفرمود: در میان همه آموزههای دینی، شاید هیچ دعایی به اندازه دعای عرفه اهمیت ندارد. این دعا، شیوه تفکر در نعمتهای خدا را به ما میآموزد. ما لیاقت دعا کردن نداریم، اما باید از این نیایش بلند بهره ببریم.
اول توکل بر خدا و توسل به امام زمان(عج) باشد، نه اتکا به نیروی خود. در کارهای سخت، باید این توکل را بیشتر کنیم. اگر کار به مو برسد، پاره نمیشود. خطر معنوی از شیطان و نفس از خطر فیزیکی مهمتر است. باید یکدیگر را به حق توصیه کنیم و فقط بر خدا تکیه داشته باشیم.
محبت ما چیزی است که با آن می توانی به سعادت بی نهایت برسی! سعادت بی نهایت چیزی است که هیچ زمانی را نمی توانیم برای آن تعیین کنیم؛ این محبتی که مفت گیر تو آمده، این معرفتی که به ما پیدا کردی، هزاران بار از کل دنیا بیشتر ارزش دارد برای این که تو با این محبت می توانی سعادت بی نهایت کسب کنی.
تنها صبر و تقوای رزمندگان در پیروزی ها مؤثر نیست بلکه صبر و تقوای همه جامعه مؤثر است. رزمندگان، نمایندگان شما و بچه های شما هستند که به جبهه رفته اند. شما و آن ها مجموعاً یک جامعه را تشکیل میدهید و اعمال تان در همدیگر و سرنوشت هم مؤثر است. همان گونه که اعمال رزمندگان در سرنوشت جامعه شما مؤثر است، رفتار شما هم در سرنوشت آن ها مؤثر است.
در نظریه ولایت فقیه، وجود یک رهبر واحد برای اداره امور اجتماعی و حکومتی ضروری دانسته میشود تا از هرجومرج و اختلال در نظام اجتماعی جلوگیری شود.
مرحوم علامه مصباح یزدی در پاسخ به پرسش «آیا تعارض بین قانون و ولایت فقیه به گرهای کور تبدیل میشود؟» با تأکید بر نظریه «ولایت مطلقه فقیه» توضیح میدهد که قانون اساسی مشروعیت خود را از ولیفقیه کسب میکند و اختیارات رهبری محدود به متن قانون نیست.
در روایتی است که خدا دو قدم را که انسان بر میدارد خیلی دوست دارد. یک قدمی که در راه جهاد بر میدارد که برود در صف مجاهدین حضور پیدا کند. یکی هم قدمی که برای برقراری رابطه با آن خویشاوندی که قطع رابطه کرده است. اگر خویشاوندی قطع رابطه کرده با شما؛ شما رفتید طرف او رابطه برقرار کنید؛ خدا برایتان اجر میفرستد.
تصمیم بگیریم هر روز با خواندن دعای عهد، بیعت خود با امام زمان(عج) را تجدید کنیم. آماده شهادت باشیم و آرزو کنیم حتی پس از مرگ، برای یاری او از گور برخاسته، شمشیر به دست، به ندایش لبیک گوییم. این ویژگی یک نوکر واقعی است.
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه با تأکید بر مفهوم «کمال انقطاع الیالله» گفت: بندهای که وظیفه خود را انجام دهد و دل به اسباب نبندد، شیرینی بندهنوازی خدا را میچشد. وی با اشاره به توحید افعالی و الگوی حضرت ابراهیم(ع)، وابستگی حقیقی همه امور به اراده الهی را تبیین کرد.
آیتالله مصباح یزدی سفارش کرد: سعی کنید هر چه بیشتر توجه به خدا و یاد او در دل شما وجود داشته باشد. چون هر قدر انسان نسبت به چیزی بیشتر متمرکز باشد، محبت آن در قلب او افزایش مییابد. پس راه افزایش محبت، یاد و ذکر الهی است.
آیتالله مصباح یزدی با استناد به آیه هفتم سوره ابراهیم گفت: اگر در هر مرتبه که نورانیتی حاصل میشود، به وظیفه خود عمل کنیم، خداوند نیز به وعده خویش مبنی بر افزایش آن عمل خواهد کرد و در صورت شکرگزاری، نعمتهای مادی و معنوی را زیاد میکند.
آیتالله مصباح یزدی از یاد خدا برای اشتیاق دیدار پرودگار یاد کرد و گفت: هرچه یاد و تمرکز بیشتر باشد، شوق نیز زیادتر میشود و برای امتحان، چند شب هنگام سحر، در جایی خلوت، دل خود را ساعتی متوجه خدا کنید.
آیت الله مصباح یزدی گفت: در مناجات شعبانیه از خدا میخواهیم که نگاهش به ما نگاه اهل طاعت باشد نه آن نگاهی که به اهل گناه دارد.
آیتالله مصباح یزدی از اعتراف به گناه و اشتباه در محضر خدا به عنوان آخرین وسیلهای یاد کرد که انسان میتواند برای تقرب به خدا از آن استفاده کند.
آیت الله مصباح یزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه سفارش کرد که خدا را متناسب با صفت جلال یا جمالش مخاطب قرار دهیم.
آیتالله مصباح یزدی گفت: شیوههای راز و نیاز با خدا در بیانات اهلبیت(ع) است که در مفاتیح و سایر کتابهای دعا آمده و به تعبیر حضرت امام خمینی(ره)، دعا قرآن صاعد است و قدر آن دانسته نمیشود.
آیتالله مصباح یزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه گفت: مناجاتکننده زمانی میتواند برای رفع مشکلاتش راز و نیاز کند که ابتدا ظرف وجود خود را تمیز کرده و آمادگی دریافت مهربانی حقتعالی را داشته باشد.
گناه تنها میان او و خدایش نیست. دل ولیّ زمانش را میلرزاند؛ امامی که شبانه برایش استغفار میکند. اعمال ما، چون به محضر مبارکش میرسد، مایه اندوه اوست. برخی اعمال، چون تیری به قلب مطهرش مینشیند.
این ماه فرصت استثنایی برای نزدیکی به خداست و غفلت از آن پشیمانی بزرگ دارد. در صلوات شعبانیه نیز به رحمت و عبادت پیامبر(ص) در این ماه اشاره شده است.
آیت الله مصباح یزدی با استناد به آیه پنجم سوره ضحی گفت: بیشترین امید ما شفاعت رسول خدا در قیامت است و خشنودی پیامبر(ص) طبق روایات، مقام شفاعت در آخرت است.
آیتالله مصباحیزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه گفت که لطیفترین بیانی که بیچارگی انسان و رحمت الهی را نشان میدهد، این است که انسان از خود شکایت کند.
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در شرح مناجات شعبانیه تأکید کرده است که برخی گناهان میتوانند انسان را به مرحلهای برسانند که دیگر امیدی به عفو الهی باقی نماند و هشدار داده است که مغرور شدن به عبادات و اعمال ظاهری ممکن است سرنوشت انسان را شبیه ابلیس کند.
آیت الله مصباح یزدی در شرح مناجات شعبانیه از احتمال تغییر در مقدرات انسان خبر داد و گفت که گاهی خدا مقدرات را با یک کار خیر تغییر میدهد که به آن «بداء» گفته میشود.
آیت الله مصباح یزدی گفت: تقریباً نیمی از مناجات شعبانیه مشتمل بر عذرخواهی و بهانهجویی است تا انسان خود را سزاوار آمرزش قلمداد کند.