امام صادق(ع) برای کسی که میخواهد دعایش به اجابت برسد، یک راهکار روشن بیان کردهاند؛ دل از امید به مردم خالی کن و تنها به خدا تکیه داشته باش.
در روزگاری که مرز میان حقیقت و انحراف باریک میشود و مدعیان مختلف راههای بدیل پیش پای مردم میگذارند، دعای ندبه یک نشانی روشن ارائه میکند: «بقیةالله»؛ امامی که برای احیای دین، زندهکردن سنتهای الهی و برچیدن بساط ظلم خواهد آمد.
گاهی یک لحظه میتواند آبروی یک انسان را به خطر بیندازد؛ اما در روایتی شنیدنی که حجتالاسلام حسینی قمی نقل میکند، ماجرای حفظ آبرویی روایت میشود که به برکت امام صادق(ع) پایانی متفاوت پیدا کرد.
میراث علمی امام صادق(ع) تنها به روایات نقلشده از آن حضرت محدود نمیشود؛ از آثار منسوب به امام و املاهای ایشان برای شاگردان تا هزاران کتابی که اصحاب و دانشآموختگان مکتب جعفری تدوین کردند، گنجینهای شکل گرفته که قرنهاست موضوع پژوهش و بازخوانی قرار دارد.
خداوند خالق جهان است، جهان را از چه چیزی آفریده است؟ این پرسش را یک زندیق در مناظرهای با امام صادق(ع) مطرح کرد؛ اما پاسخ امام(ع) نهتنها پیشفرض او درباره «ماده اولیه آفرینش» را به چالش کشید، بلکه استدلالی تأملبرانگیز درباره آغاز جهان و نیازمندی مخلوقات به خالق ارائه کرد.
مهدویت در آموزههای امام صادق(ع) جایگاهی ویژه دارد و بخش قابل توجهی از روایات آن حضرت به این موضوع اختصاص یافته است. در میان روایات مربوط به مهدویت، بیشترین احادیث به امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان بازمیگردد. همچنین بر اساس روایات تفسیری موجود از امام صادق(ع)، ۲۰۴ آیه از قرآن کریم درباره موضوعات مرتبط با مهدویت مورد توجه قرار گرفته است.
امام صادق(ع) برای تشخیص روایت صحیح از حدیث جعلی، یک معیار روشن معرفی کردند: سنجش روایت با قرآن و آموزههای کتاب خدا.
یکی از آسیبهای جدی در رفتارهای فردی و اجتماعی، پدیده «غضب» یا عصبانیت است. حجتالاسلام والمسلمین فلاح با اشاره به روایت نورانی امام صادق (علیهالسلام) که میفرمایند: «اَلْغَضَبُ مِفْتَاحُ کُلِّ شَرٍّ»، به تحلیل این ویژگی مخرب پرداخته و تأکید میکند که برخلاف تصورِ برخی، نمیتوان از مسیر خشم به خیر و برکت دست یافت.
اگر نماز شب فقط راهی برای روزی بیشتر، رفع مشکلات یا ثواب تلقی شود، بخشی از معنای عمیق آن نادیده گرفته میشود.
ریاستطلبی در نگاه آیتالله مجتبی تهرانی(ره) با پذیرفتن مسئولیتی که خداوند بر عهده انسان میگذارد، تفاوتی اساسی دارد. ایشان با استناد به سخن امام صادق(ع) که فرمودند «مَنْ طَلَبَ الرِّئَاسَةَ هَلَکَ»، تأکید میکند که کسی که برای رسیدن به ریاست تلاش میکند، در معرض هلاکت است؛ اما در «ریاست الهیه»، این خداوند است که مسئولیت را به فرد شایسته میسپارد، نه اینکه انسان برای به دست آوردنش دنبالهروی کند.
ذکری مهم از مرحوم آیت الله فاطمی نیا به سفارش امام صادق علیه السلام که قبل از طلوع آفتاب و قبل از غروب آفتاب باید بخوانیم.
وسوسه و تردیدهای ذهنی گاهی آرامش فکری و اعتقادی انسان را هدف میگیرد. آیتالله مجتهدی تهرانی با نقل روایتی از پیامبر(ص)، ذکری را برای مقابله با این وسوسهها توصیه میکند و میگوید تکرار «لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم» به تعداد ۱۰۰ مرتبه در روز، میتواند راهی برای رهایی از شک و تردیدهای شیطانی باشد.
کتاب «راز آرامش خانواده در کلام امام صادق (علیهالسلام)» به قلم حجتالاسلام والمسلمین قاسم الهی صدر شیرازی، با موضوع تبیین هنر خانوادهسازی در سایه آموزههای مکتب اهلبیت (ع) منتشر شد.
در گفتار اخلاقی پیشرو از آیتالله آقا مجتبی تهرانی (ره)، نقش سازنده و هویتبخش نامهای مقدس در حیات فردی و اجتماعی مؤمنان بررسی شده و چرایی عظمت بیپایان نام سیدالشهدا (ع) در جهان هستی واکاوی شده است.
متن کامل دعای عهد به همراه ترجمه فارسی، از امام صادق(ع) روایت شده و از مهمترین دعاهای مرتبط با امام مهدی(عج) به شمار میرود. در این دعا، تجدید بیعت با حضرت، درخواست تعجیل در ظهور، یاری حق، احیای دین و برقراری عدالت در جهان مورد تأکید قرار گرفته است.
گاهی یک ذکر کوتاه، دریچهای به رحمت بیپایان الهی میشود. امام صادق(ع) در روایتی ارزشمند، ذکر «ما شاء الله لا حول و لا قوة الا بالله» را از اذکاری معرفی میکنند که پس از دعا، زمینهساز اجابت حاجت است و در روایتی دیگر میفرمایند تکرار هفتادباره آن، هفتاد نوع بلا را از انسان دور میکند؛ ذکری که یادآور توکل کامل بر خداوند و سپردن همه امور به اراده اوست.
سجده فقط یک حرکت عبادی نیست؛ لحظهای است که انسان با نهایت فروتنی پیشانی بر خاک میگذارد و به خدا نزدیکتر میشود. این عمل عبادی، علاوه بر آثار معنوی، به باور برخی پژوهشگران و متخصصان میتواند فوایدی برای سلامت جسم و روان نیز به همراه داشته باشد.
امام صادق (ع) با تبدیل عاشورا از یک واقعه تاریخی به یک جریان هویتآفرین و تمدنساز، پیوند میان آرمانهای کربلا و مسیر استقامت تا ظهور منجی را تثبیت کردند.
امام صادق(ع) در روایتی، زیبایی، پاکیزگی و آراستگی را از ویژگیهای محبوب نزد خداوند برشمرده و تأکید میکنند که مؤمن نباید با وجود برخورداری از نعمتهای الهی، خود را فقیر و ژندهپوش نشان دهد؛ بلکه آثار نعمت الهی باید در زندگی او آشکار باشد.
طبق روایات، راهی که به سوی حرم حسینی آغاز میشود، مسیر بازگشت انسان به پاکی، اصلاح و قرب الهی است.
زیارت امام حسین(ع) تنها سفری به کربلا نیست؛ مسیری است که با عنایت ویژه اهلبیت(ع) همراه میشود. امام صادق(ع) در روایتی نورانی از حضور حضرت فاطمه زهرا(س) در کنار زائران سیدالشهدا(ع) پرده برمیدارند و بشارت میدهند که بانوی دو عالم برای آمرزش گناهان آنان از خداوند طلب مغفرت میکند.
شاید شماهم مثل میلیون ها عاشقی هستید که امسال امکان رفتن به سفر کربلا را نداشتند اما دوست دارند زائر امام حسین (ع) باشند.
زیارت اربعین، یکی از مشهورترین زیارتهای مأثور امام حسین(ع)، میراثی ارزشمند از امام صادق(ع) است که شیخ طوسی آن را در کتابهای «تهذیب الأحکام» و «مصباح المتهجد» نقل کرده است. این زیارت، علاوه بر بیان مقام والای سیدالشهدا(ع)، پیامهای عمیقی درباره ولایت، ایثار، مبارزه با ظلم و وفاداری به حق در خود دارد.
پس از برآورده شدن حاجت یا رسیدن نعمتی بزرگ، بهترین راه شکرگزاری چیست؟ در آموزههای اسلامی، علاوه بر سجده شکر و ذکر «الحمدلله»، نماز مستحبی ویژهای به نام «نماز شکر» توصیه شده است. این نماز دو رکعتی چگونه خوانده میشود و امام صادق(ع) چه ذکرها و دعاهایی برای آن سفارش کردهاند؟
اگر حاجت مهمی در دل دارید، روایات اسلامی بهترین زمان برای درخواست از خداوند را از دست ندهید. از نگاه اهلبیت(ع)، فاصله پس از نماز صبح تا طلوع خورشید، از برترین لحظههای دعا و طلب روزی است؛ زمانی که خواندن چند دعای سفارششده میتواند زمینهساز گشایش کارها، آرامش دل و برآورده شدن حاجات باشد.
قرآن کریم از نگاه امام صادق(ع)، عهدنامهای الهی برای هدایت انسانهاست؛ کتابی که مسلمانان باید هر روز به آن مراجعه کنند. این امام همام در حدیثی، تلاوت روزانه ۵۰ آیه از قرآن را نشانه توجه به این پیمان الهی دانستهاند.
در روایتی از امام صادق علیه السلام، برائت از بانیان جنایت کربلا به عنوان یکی از مهمترین اعمال در مسیر زیارت امام حسین علیه السلام معرفی شده است.
پرداخت خمس، فراتر از یک تکلیف مالی ساده، آزمونی برای تزکیه نفس و پیوندی راهبردی میان مؤمن و امام زمان (عج) است. این فریضه که با «سهم امام» و «سهم سادات» شناخته میشود، نه از سر نیازِ امام، بلکه برای نصرتِ الهی و طهارتِ اموالِ ما وضع شده است.
مالکیت امام بر زمین، جلوهای از حاکمیت الهی برای مدیریت عادلانه ثروتها و پیوند معیشت جامعه با ولایت است.
حجتالاسلام والمسلمین ناصر رفیعی با اشاره به جایگاهِ اقتصاد و معیشت در آموزههایِ اسلامی، بر ضرورتِ حفظ و ذخیرهیِ داراییها تأکید کرد.