در آموزههای اسلامی، پایان تاریخ با نشانههایی همراه است؛ از گسترش بحران معنویت و درگیریها تا ظهور منجی، نزول حضرت عیسی(ع)، رجعت و برقراری صلح در سراسر جهان.
باور به ظهور قائم از خاندان پیامبر(ص)، یکی از مشترکات مهم مسلمانان است؛ هرچند درباره هویت، زمان ولادت و وضعیت کنونی این موعود، میان مذاهب اسلامی اختلاف دیدگاه وجود دارد.
پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: «افضل اعمال أمّتی انتظار الفرج»: یعنی بهترین اعمال امت من انتظار فرج امام زمان است.
«ظهور» امام زمان(عج) را نباید تنها به معنای آشکار شدن حضرت پس از دوران غیبت دانست؛ در دعای عهد، این واژه معنای عمیقتری دارد: پیروزی جبهه حق، درهمشکستن باطل و تحقق عدالت در جامعه. اما چرا یک واژه هم «آشکار شدن» و هم «غلبه یافتن» را در خود جای داده است؟
امام زمان(عج) به دعای ما نیاز ندارند، اما دعا برای ایشان نشانه محبت، معرفت و خیرخواهی نسبت به امام است. این دعا، پیوند قلبی انسان با حضرت را تقویت میکند و بر اساس روایات، برای منتظران و دعاکنندگان، پاداش یاری و سربازی امام زمان(عج) را به همراه دارد.
در روایات، انتظار ظهور امام زمان(عج) مانند حضور در ستاد فرماندهی ایشان و یا جهاد همراه با پیامبر(ص) شمرده شده است، این تشبیهات، روشنگر این واقعیّت است که یک نوع رابطه و تشابه در میان مسأله «انتظار» و «جهاد» وجود دارد. به این صورت که اگر انتظار حکومت جهانی مهدی اعتقادی عمیق باشد، سرچشمه دو رشته اعمال دامنه دار خواهد شد؛ اول: ترک هرگونه همکاری با عوامل ظلم و فساد، و حتّی مبارزه و درگیری با آنها؛ دوم: خودسازی و خودیاری و جلب آمادگیهای جسمی و روحی و مادّی و معنوی برای شکل گرفتن آن حکومت واحد جهانی.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در حدیثی، با اشاره به غیبت حضرت مهدی(عج)، از فراگیر شدن فتنهها، انکار امامت و در عین حال تداوم حضور حجت الهی در میان مردم تا زمان ظهور سخن میگویند.
در روایات، انتظار ظهور امام زمان(عج) مانند حضور در ستاد فرماندهی ایشان و یا جهاد همراه با پیامبر(ص) شمرده شده است، این تشبیهات، روشنگر این واقعیّت است که یک نوع رابطه و تشابه در میان مسأله «انتظار» و «جهاد» وجود دارد. به این صورت که اگر انتظار حکومت جهانی مهدی اعتقادی عمیق باشد، سرچشمه دو رشته اعمال دامنه دار خواهد شد؛ اول: ترک هرگونه همکاری با عوامل ظلم و فساد، و حتّی مبارزه و درگیری با آنها؛ دوم: خودسازی و خودیاری و جلب آمادگیهای جسمی و روحی و مادّی و معنوی برای شکل گرفتن آن حکومت واحد جهانی.
تنها با رجوع مستمر به ثقلین و رعایت چارچوبهای علمی و روایی، میتوان مسیر آمادگی ظهور را ایمن نگه داشت.
رویکرد اول، تحقق ظهور را متوقف بر حضور امام معصوم و رویکرد دوم در گروی تشکیل حکومت قبل از قیام قائم میداند.
امام سجاد علیهالسلام در روایتی گرانقدر، به پاداش عظیم کسانی که در دوران غیبت حضرت مهدی علیهالسلام بر ولایت اهل بیت استوار باقی میمانند، اشاره کردند. طبق این روایت، خداوند به این افراد پاداش هزار شهید از شهدای بدر و احد را عطا خواهد کرد. این حدیث تأکیدی است بر اهمیت استقامت در ایمان و پیروی از ولایت اهل بیت در زمان غیبت.
امام صادق علیه السلام در روایتی به ویژگی منتظران حضرت حجت علیه السلام اشاره میکنند.
ترامپ که در طول زندگی چهرهای مذهبی نبوده، با اتکا به حمایت رهبران اونجِلیست، کوشید تصویری معنوی از خود بسازد.
حضرت غایب عجل الله تعالی فرجه الشریف همه این بلاها را که بر سر اهل ایمان وارد میشود، میبیند. لذا مهموم و مغموم است. ولی ما با دنیای خودمان هم مخالفیم و دست از تکلیف برمیداریم و از بیگانه تبری نمیجوییم.
گاهی در ادبیات دینی بین «آمادگی ظهور» و «زمینهسازی» خلط میشود؛ طبق روایات «زمینهسازی ظهور» بیش از آنکه مسئولیت جمعی باشد، مأموریتی خاص برای یاران برگزیده قائم است. وظیفهٔ عمومی، آمادگی روحی و اخلاقی برای پیوستن به این قیام پایانی است.
پژوهشگر حوزه مهدویت با بیان اینکه روح انتظار در زیارت اربعین امام حسین(ع) نهفته است، گفت: اربعین شور انتظار و شوق ظهور را مضاعف میکند؛ از اینرو عزاداران و زائران حسینی با یک چشم بر مصائب اباعبدالله الحسین(ع) گریه میکنند و با چشم، دیگر افق ظهور را رصد میکنند.
هر زمانی جامعه به مضطرترین حالت خود رسید و احتیاج واقعی به امام زمان(ع) پیدا شد و مردم با تمام وجود احساس نیاز به حجت الهی کردند و راه نجات بشریت را منحصر در ظهور دیدند، درخشان ترین نقطه امید برای ظهور امام زمان(ع) است.
بدون تردید انتظار سازنده که از مهمترین عوامل فعالیت و پویایی است، تنها در سایه مخفیبودنِ زمان ظهور شکل خواهد گرفت.
باید دقت کرد که ظلم و ستم دلیل ظهور امام زمان (عج) نیست. هر چند زمانی که امام زمان (عج) ظهور می فرمایند، فساد عالم گیر شده است. و آنچه در ظهور امام زمان (عج) موثر است، آمادگی جهان برای قبول امامی معصوم و رهبری الهی و مهیا شدن یارانی واقعی برای امام است.
اولین گروه از زنانی که به محضر امام زمان(ع) میشتابند، همانند دیگر یاران امام(ع)، به هنگام ظهور در حرم امن الهی به خدمت امام(ع) میرسند.
منافیپور در نشست قمیض النجاه گفت: اولین نبرد امام عصر (عج) با جریان عثمانی خواهد بود و تحرکات جریان جولانی و تحولات منطقهای از نشانههای نزدیکی ظهور قلمداد میشود.
در عصر ظهور، سرچشمه اخلاق و تربیت، وحی الهی و شریعت آسمانی است که تکلیف مردم را به شکل مطلوبی تبیین میکند. در حقیقت دولت حضرت مهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف، دولت تربیتی – اخلاقی است؛ به این معنا که هم خود جامع تمام فضایل، نیکیها، محاسن ایمانی و عقلانی است و هم در مقام عمل و اجرا، همه آنها را در جامعه محقق میکنند.
توقیت به این معناست که فردی به طور مشخص به زمان ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه اشاره کند، خواه با تعیین سال، ماه یا روز ظهور، یا حتی با ارائهی نشانهها و قرائنی که به طور غیرمستقیم به تعیین زمان منجر شود.
در عصری که انتظارِ ظهورِ منجی، اغلب با سکون و انفعال اشتباه گرفته میشود، بررسیها نشان میدهد که این انتظارِ فعال و پویا، نه تنها مانعی بر سر راه پیشرفت نیست، بلکه محرکی قوی برای پویایی و تحول جامعه به شمار میرود.