تهذیب نفس
درس اخلاق | حیا؛ موهبتِ فطری و غریزهیِ انسانی برایِ جلوگیری از مسخِ باطنی
مرحوم آیتالله حاجآقا مجتبی تهرانی در مباحثِ اخلاقیِ خود با تبیینِ جایگاهِ والایِ «حیا از نفس»، وجدانِ بیدار را مانعِ فرارِ انسان از حقیقتِ رفتارهایش دانست و با تأکید بر اینکه حیا غریزهای الهی و مختصِ بشر است، از بین رفتنِ آن را عاملِ مسخِ ساختارِ انسانیت معرفی کرد.
تأثیرِ شگفتانگیزِ «خلقِ معرفت» در تربیتِ نفس
استاد حوزه علمیه در تبیینی عمیق، نفس انسان را بسترِ اصلیِ تولیدِ علم معرفی میکند. با خلق معرفت، هم فرد خودسازی میشود و هم علوم و معارف در جهان تکثیر میگردند.
تنپوش روح؛ چرا حجاب ظاهری، سکوی پرتابی برای پروازهای معنوی است؟
در نگاه سنتی، حجاب اغلب به عنوان یک امر صرفاً ظاهری و محدودکننده دیده میشود، اما در نگاه سلوکی، پوشش ابزاری است برای نظم بخشیدن به هیجانات و آمادگی برای تجلی نور باطنی.
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
میرزا جوادآقا ملکی تبریزی الگویی تمامعیار از یک فقیه عارف است که توانست آموزههای نظری وحیانی را در ساحت حیات فردی و اجتماعی خویش متبلور سازد.
ترتیب دادنِ ملاقات فرزند با اولیاء الهی و اثرات تربیتی آن
مرحوم آیتالله حائری شیرازی، راز برجستگی شهید دستغیب را عطش عمیق او برای تهذیب نفس و همنشینی با انسانهای وارسته میدانست. ایشان تأکید میکند که ارتباط کوتاه با اولیای الهی میتواند مسیر زندگی انسان، بهویژه جوانان، را دگرگون سازد؛ ازاینرو به والدین توصیه میکند زمینه چنین دیدارهای تربیتی را برای فرزندان خود فراهم کنند.
عرفانِ بی ادعا؛ درسهایی از مکتب اخلاقی آیتالله قاضی برای جامعه امروز
در عصری که معنویت به نمایش و عرفان به ظواهر سطحی تنزل یافته، یاد آیتالله سید علی قاضی طباطبایی، گوهری ناب از سنت اخلاقی حوزه نجف، راهگشای فهمی عمیق از سلوک حقیقی است. سلوکی که در تهذیب نفس، عبادت خالصانه و خدمت بیمنت تنفس میکند.
از غسل تا دعا؛ نقشه راه یک روز عرفه طلایی برای عاشقان خدا
روز عرفه فرصتی است برای برنامهریزیِ کلان برایِ آینده. پس از اینکه انسان در این روزِ عظیم، روحِ خود را صیقل داد، باید برایِ حفظِ این دستاوردها برنامه داشته باشد. اعمالِ روز عرفه، تنها برایِ همان یک روز نیست، بلکه یک “نقطه عطف” برایِ تغییر است. انسان باید تصمیم بگیرد که پس از عرفه، چگونه با گناهانِ گذشته مقابله کند، چگونه روابطِ خود با خانواده و جامعه را بهبود بخشد و چگونه برنامهیِ روزانهیِ خود را به سمتِ تعالی تغییر دهد.
ظهور امام زمان(عج) نیازمند دعا است،اما قیام منجی نیاز به تهذیب نفس دارد
قیام امام زمان (عج) فرآیندی است که پس از ظهور آغاز میشود و هدف آن برچیدن بساط ظلم و استقرار عدالت در سرتاسر گیتی است.
نهج حیات| فرزندان دنیا یا فرزندان آخرت؛ انتخابی سرنوشتساز
هر انسانی در قیامت با آن چیزی محشور میشود که در دنیا آن را دوست میداشت و برایش زندگی میکرد.
راهکار آیتاللهالعظمی مظاهری برای پاکی دل از دنیاطلبی و تکبّر
حضرت آیتالله مظاهری در سخنانی اخلاقی، نماز شب را راهی برای رسیدن به حاجات و تهذیب نفس دانستند و تأکید کردند که این نماز زمینهساز عنایت الهی است.
راهکارهای قرآنی برای رهایی از عذاب وجدان و احساس گناه ناسالم
یکی از نعمت های الهی در مسیر هدایت انسان، عذاب وجدان است؛ اما گاهی عذاب وجدان، تبدیل به امری نامطلوب و نوعی بیماری روانی در انسان می شود.
سِحر بدتر است یا حسد؟
در روزگاری که خرافات در جامعه رواج پیدا کرد و هر نقیصه اخلاقی را به سِحر و جادو ربط دادند، استاد فاطمی نیا از تهذیب نفس سخن گفت.
علامه حسنزاده آملی: أبد در پیش داریم، خودت را فراموش نکن
ای شاهکار خلقت، خودت را فراموش نکن؛ این وجود گرانقدر، صُنع بینظیر خداست. اگر خدا را از یاد ببری، از خودت هم غافل میمانی و این آغاز سقوط است. پس مراقب باش، هر چیز را پیش از پذیرفتن بو بکش: حرف، رفیق، سفره، امضا؛ این خانه صاحب دارد.
چه نیازى به تهذیب است؟
الکسیس کارل در کتاب «راه و رسم زندگى» با استدلال متین پاسخ سؤال مذکور را داده، مى گوید: تمدن جدید مغز را کاملاً تقویت کرده است و پیشرفت هاى علمى و صنعتى، نتیجه آن است، ولى قلب را که از نیرومند ساختنش، اخلاق و مذهب پایدار مى گردد، رها کرده، بلکه آن را تضعیف نموده است.
مراقبت از نفس کلید رسیدن به همه خوبیها
شیطان؟ دوستان ناباب؟ اینها دشمن هستند اما دشمن اصلی چیز دیگری است که در کتابهای معارف اسمش را «نفس» گذاشتهاند.
ثمرات تأسی به رسول اکرم(ص) چیست؟
با اقتدا و اعتصام به رسول خدا میتوان ولی الله شد؛ چنانکه حارثه بن مالک به مدد تعلیم پیامبر بدان مقام منیع بار یافت.
چگونه نفس خود را بیمه کنیم؟
استاد حوزه و دانشگاه گفت: اگر نفس در مبانی قرآن کریم و احادیث ائمه(ع) تربیت شد خوشبخت میشود و در مقابل همه پستیها و پلیدیها بیمه میشود و اگر تربیت نشود ذلالت نفس انتها ندارد و انسان را به سوی طمعها و زیادهخواهیها سوق میدهد و این نفس که احسنالتقویم است مثل جهنم میشود.
درسهای تکاندهنده از یک ملاقات
آیتالله العظمی گلپایگانی با نقل داستانی عبرتآموز، بر اهمیت مبارزه منفی با رذایل اخلاقی تأکید میکنند. ایشان نشان میدهند که چگونه حسادت میتواند انسان را حتی در لحظات پایانی زندگی به گمراهی بکشاند.
