یکی از ویژگیهای برجسته قرآن کریم، تنوع شگفتانگیز در شیوه بیان است. خداوند حکیم برای انتقال مفاهیم و تبیین آموزههای خود، از روشهای گوناگونی بهره گرفته است؛ از بیم و بشارت گرفته تا استدلال عقلی و فطری، موعظه، جدال به احسن، قصهگویی، تهدید، تشویق، تنبیه، تحریک و تلطیف.
پیامبر اسلام(ص) در روایتی ارزش علم را فراتر از آموختن دانسته و برای دانش، آثاری مانند هدایت انسان، شناخت حلال و حرام، خداشناسی و رسیدن به سعادت برشمردهاند؛ در همین روایت، «علم» پیشوای عقل معرفی شده و نشانههای انسان عاقل و جاهل نیز تشریح شده است.
در روزگاری که نگرانی و ناامیدی، بسیاری از انسانها را درگیر کرده است، قرآن کریم راهکاری ساده اما عمیق برای رسیدن به آرامش معرفی میکند؛ «توکل به خدا». این آموزه الهی، نه به معنای دست کشیدن از تلاش، بلکه اعتماد به قدرت بیپایان پروردگار در کنار کوشش انسان است. اما چرا توکل تا این اندازه در آیات و روایات مورد تأکید قرار گرفته و چه عواملی مانع تحقق آن در زندگی میشود؟
دعاهای قرآنی، اسلامی و شیعی از بار فرهنگی قوی، مؤثر و سازندهای برای انسانشناسی، خداشناسی و انسانسازی برخوردارند و با برانگیختن حس خیرخواهی و نیکوکاری، مسئولیت مدنی و شهروندی دعاورزان در برابر دیگری را تقویت میکنند.
در عصرِ اپلیکیشنها که همه چیز باید مستقیم، فوری و بدون واسطه در دسترس باشد، انگاره ی توسل به اهلبیت گاهی با این پرسش روبرو میشود که آیا رجوع به غیرِ خدا، نادیده گرفتنِ حضورِ مستقیم اوست؟ این نوشتار با نگاهی به سیره اهلبیت و نظامِ اسبابِ عالم، تحلیل میکند که توسل نهتنها خدا را به حاشیه نمیراند، بلکه تنها راهِ رسیدنِ به توحیدی است که از پوسته ظاهر عبور کرده و به عمقِ هستی رسیده است.
نهجالبلاغه، افزون بر تبیین مبانی اعتقادی، خداشناسی را زیربنای تربیت انسان معرفی میکند. از نگاه امیرالمؤمنین علی(ع)، اعتراف به ناتوانی در احاطه بر ذات و صفات الهی، در کنار تلاش برای شناخت خداوند به اندازه ظرفیت انسانی، زمینهساز اخلاص، بندگی، رشد اخلاقی و شکلگیری سبک زندگی توحیدی است؛ مسیری که معرفت را نقطه آغاز دین و تربیت میداند.
خداوند برای ایجاد سخن نیازی به حنجره و زبان ندارد، بلکه میتواند کلام را در هر جا و به هر شکل که بخواهد ایجاد کند؛ مانند شنیدن کلام الهی توسط حضرت موسی(ع) از درخت.
آیات ۱۱ تا ۱۵ سوره شوری نشان میدهد که خداوند، امتها را به برپایی دین و پرهیز از تفرقه فراخوانده است، اما دشمنان از سر زیادهخواهی و با دامن زدن به اختلاف، در برابر این فرمان الهی ایستادند.
خدا در آیه ۳۷ سوره نور، از مردان و زنانی سخن میگوید که نه تجارت و نه خرید و فروش، آنان را از یاد خدا، برپایی نماز و پرداخت زکات غافل نمیکند، هشداری روشن که نشان میدهد خطرناکترین نقطه لغزش ایمان، همان جایی است که سود و معامله میخواهد جای خدا را بگیرد و فراموشی او سقوطی قطعی را رقم میزند.
پرسینگر دستگاه ساخت که تجربه های دینی را مبتنی بر هم بسته های عصبی خاص در مغز انسان ایجاد می کرد، این آزمایش بعدها در مجامع علمی تائید نشده و نیز ردی بر بی اعتباری تجربههای دینی نبود.
اصل تنظیم ظریف، بسیاری از فیزیکدانان و فیلسوفان را به این نتیجه رسانده که جهان صرفاً یک اتفاق تصادفی نیست، بلکه گویی برای حضور موجودی آگاه و ناظر، یعنی انسان، طراحی شده است.
برای این که بفهمیم که چه دینی الهی است و چه دینی غیر الهی و ساختگی باید دید که پیامبر آن دین چه کسی بوده و در حقیقت باید به نوعی رسالت و پیامبری وی برای ما به اثبات برسد.