آیات آغازین سوره رحمن در نگاه نخست این پرسش را ایجاد میکند که چگونه خداوند «تعلیم قرآن» را پیش از «خلقت انسان» بیان کرده است. تفسیر المیزان با واکاوی این آیات نشان میدهد که این تقدم، نه یک ترتیب زمانی، بلکه نشانه جایگاه بیبدیل هدایت الهی و قرآن بهعنوان بزرگترین نعمت خداوند برای انسان است.
پیش از نزول عذاب، خداوند قوم لوط را با نابینایی هشدار داد، اما آنان همچنان بر فساد و انکار پافشاری کردند. آیات ۲۸ تا ۴۹ سوره قمر، روایت این هشدار و سرنوشت تلخ طغیانگران است.
قدرتهای بزرگ تاریخ همیشه گمان میکردند هیچ نیرویی توان ایستادن در برابرشان را ندارد، اما قرآن با مرور سرنوشت عاد، ثمود، قوم نوح و دیگر طغیانگران نشان میدهد که آغاز سقوط هر امپراتوری، از لحظهای است که حقیقت را انکار میکند و خود را بینیاز از خدا میبیند.
معجزه شقالقمر یکی از نشانههای روشن در مسیر دعوت پیامبر اسلام است که نه تنها قدرت الهی را به رخ کشید، بلکه پرده از لایههای پیچیده روانشناختی انسان در مواجهه با حقیقت برداشت.
بر اساس قرآن، پیامبر خدا معجزهای جز خود قرآن نداشته است. مشرکان بارها از ایشان معجزهای غیر از قرآن طلبیدند؛ اما خداوند همواره این درخواست را رد کرد .
یکی از این معجزات پیامبر اسلام(ص)، شقالقمر بوده که علاوه بر اشارهی قرآن به آن، در احادیثی از اهلبیت(ع) و گزارشهای بسیاری نقل شده است.