رحلت پیامبر اسلام، نه تنها پایان یک زندگی، بلکه پایان یک جریان پیوسته و روزمره از نزول آیات الهی بر قلب انسان بود. سکوت وحی پس از ایشان، برای اصحاب و امت، لحظهای تکاندهنده و سؤالبرانگیز بود؛ لحظهای که آسمان دیگر بر زمین نازل نمیشد و بشر در ظاهر، در برابر جهانی پیچیده، بیواسطه وحی ایستاده بود. اما این خاموشی، آغازی برای بلوغ و مسئولیتپذیری جامعه انسانی بود.