استاد مطهری را می‌توان بنیان‌گذار کلام اجتماعی در دوره معاصر دانست چرا که ایشان می‌خواست کلام را در متن جامعه پیاده کند.
بیش از دو هزار سال از درگذشت ارسطو می‌گذرد؛ فیلسوفی که جهان علمی امروز بسیاری از نظریه‌هایش را کنار گذاشته، اما همچنان برای فهم منطق، اخلاق، سیاست و چیستی زندگی انسانی به اندیشه‌های او بازمی‌گردد. راز این ماندگاری نه در پاسخ‌های بی‌خطای او، بلکه در شیوه‌ای از اندیشیدن نهفته است که مرزهای دانش را ترسیم کرد و پرسش‌هایی را پیش روی بشر گذاشت که هنوز پایان نیافته‌اند.
میرزا مهدی الهی قمشه‌ای برای بسیاری با ترجمه‌ای از قرآن شناخته می‌شود که سال‌ها در خانه‌های فارسی‌زبانان خوانده شده است؛ اما پشت این نام، زندگی عالمی قرار دارد که حوزه و دانشگاه، فلسفه و عرفان، عقل و شهود را در کنار یکدیگر نشاند. او از شاگردی استادانی چون سیدحسن مدرس تا تدریس فلسفه و تربیت شاگردانی همچون علامه حسن‌زاده آملی و آیت‌الله جوادی آملی، مسیری را پیمود که در نهایت از او یکی از چهره‌های برجسته سنت حکمت جامع در ایران معاصر ساخت.
اگر عالم همیشه وجود داشته است، پس «حدوث» آن به چه معناست؟ پرسشی که قرن‌هاست در فلسفه و کلام اسلامی محل بحث است و یک سوی آن، روایاتی قرار دارند که از «پدید آمدن» و «آغاز آفرینش» سخن می‌گویند و سوی دیگر، دیدگاه فلاسفه‌ای مانند ابن‌سینا و ملاصدرا که میان «ازلیت زمانی» و «وابستگی وجودی» جهان به خداوند جمع می‌کنند؛ اختلافی که نشان می‌دهد مسئله فقط بر سر یک واژه نیست، بلکه به این پرسش بنیادین بازمی‌گردد که آیا عالم واقعاً آغاز داشته یا از نظر زمانی ازلی و بی‌آغاز است؟
۵۲ رساله، از ریاضیات و موسیقی تا فلسفه، اخلاق و علوم طبیعی؛ «اخوان‌الصفا» چگونه تلاش کردند میان دین، عقل و دانش پیوند برقرار کنند؟ انتشار متن کامل این اثر کهن، فرصتی برای بازخوانی یکی از رازآلودترین جریان‌های فکری تمدن اسلامی است.
زکریای رازی از دانشمندانی بود که دامنه فعالیت علمی‌اش به یک رشته محدود نمی‌شد. او در حوزه‌های مختلفی تحقیق و تألیف کرد و از همان سال‌های نخست جوانی به سراغ دانش‌هایی مانند موسیقی، ادبیات، نجوم، ریاضیات و کیمیاگری رفت. با این حال، در سال‌های پایانی جوانی مطالعه پزشکی را آغاز کرد و چنان در این دانش مهارت یافت که نام او بیش از هر چیز با پزشکی و درمان گره خورد.
محمد بن زکریای رازی فقط یک پزشک و حکیم نامدار ایرانی نبود؛ پژوهشگران در همایش بزرگداشت او تأکید کردند که بخش مهمی از میراث علمی و فلسفی رازی، به‌ویژه در حوزه کیمیا، همچنان ناشناخته است و شناخت دقیق این دانشمند نیازمند بازخوانی نسخه‌های خطی و پژوهش‌های تاریخی تازه است.
یک استاد دانشگاه گفت:امروز باید از «عقل منفعل» که تنها میراث ابن‌سینا را می‌آموزد، به «عقل فعال» رسید؛ عقلی که بتواند بر آن میراث چیزی بیفزاید و برای مسائل جامعه راه‌حل و اندیشه تازه ارائه کند.
کتاب «نفس» گزیده‌ای از بخش طبیعیات کتاب «النجات»، اثر ابوعلی سینا، با ترجمه و شرح جواد صوفی منتشر شده است.
شهاب‌الدین یحیی سهروردی، بنیان‌گذار حکمت اشراق، از معدود اندیشمندانی است که توانست میان عقل، شهود، فلسفه، عرفان و میراث حکمت ایران باستان پیوندی عمیق برقرار کند. اندیشه‌های او پس از گذشت بیش از هشت قرن همچنان در کانون پژوهش‌های فلسفی جهان قرار دارد و مکتب اشراق، یکی از مهم‌ترین جریان‌های تأثیرگذار در فلسفه اسلامی به‌شمار می‌رود.
امام میراث‌دار سنتی فکری هستند که در آن مرزهای میان فلسفه، عرفان، کلام و فقه نه به معنای جدایی، بلکه به معنای مراتب مختلف یک حقیقت واحد تعریف می‌شود.
یوگا در مسیر حرکت از شرق به غرب دچار دگرگونی‌های قابل توجهی شده است. آنچه امروز در بسیاری از نقاط جهان با این نام شناخته می‌شود، ترکیبی از عناصر سنتی و بازتعریف‌های مدرن است.
در عرفان و فلسفه دین، آنچه باید ذبح شود، نفسِ اماره یا به تعبیر مدرن‌تر، خودخودمحوراست.
مکتب فلسفی ملاصدرا که «حکمت متعالیه» نام دارد بر اصل «اصالت وجود» استوار است. از دیگر نظریات مهم او «حرکت جوهری» است که بر اساس آن، همهٔ موجودات در ذات خود در حال حرکت و تغییر هستند.
میراث منطقی ملاعبدالله یزدی یادآور آن است که عقلانیت، پلی استوار برای گفت‌وگو، وحدت و ارتقای فرهنگ استدلالی در جامعه امروز ماست.
ملاهادی سبزواری، فیلسوف، عارف و شاعر قرن سیزدهم، با زندگی ساده و فروتنانه و آثار ماندگارش در فلسفه و شعر، الگویی است از پیوند خردورزی، عرفان و اخلاق عملی که حتی شاه قاجار را به حیرت واداشت.
خواجه نصیرالدین طوسی، با جایگاه استثنایی خود در تاریخ اندیشه اسلامی، نه تنها فیلسوفی برجسته بلکه معمار کلام امامیه نیز بود. او در تلاقی دو جهان‌ِ عقل فلسفی و وحی کلامی، برآن شد تا با بهره‌گیری از فلسفه مشائی، اساس‌های کلام شیعی را بنیان‌گذاری کند.
خواجه نصیرالدین طوسی را می‌توان نماد تاب‌آوری فرهنگی ایران دانست. او در دورانی زیست که هر آنچه «ایرانی» تلقی می‌شد، در معرض نابودی بود. اما او با درک عمیقی از زمانه توانست از دل ساختار قدرت جدید، فضایی برای احیای تمدن بیافریند. حمله مغول، تنها روایت سوختن کتاب‌ها نیست؛ روایت دوباره نوشتن آن‌هاست. و در این بازنویسی، نام خواجه نصیرالدین طوسی می‌درخشد.
اگر «حضور» به‌مثابه کیفیتی وجودی و نه صرفاً مهارتی ذهنی در کانون قرار گیرد، فلسفه برای کودک شیرین می‌شود.
علامه طباطبایی در تبیین فلسفه ابتلا با اشاره به نقش تربیتی رنج‌ها تأکید می‌کند که گاه خداوند انسان را به فقر یا بیماری‌های دشوار مبتلا می‌سازد تا حجاب غفلت کنار رود و دل بنده بار دیگر با اخلاص نام خدا را صدا بزند؛ نگاهی که سختی‌ها را فرصتی برای بیداری فطرت و بازگشت به یاد الهی می‌داند.
پژوهشگر برجسته‌ای که حافظه‌اش شناسنامه تاریخ ایران شد، روزگاری در کلاس‌های امام خمینی(ره) مشق فلسفه می‌کرد تا از دلِ آن مباحث و دقت علمی را به ارث ببرد.
برخی اندیشمندان، بیماری عصر اطلاعات و ارتباطات را فقدان خرد و حکمت عنوان می کنند و بر این نکته اصرار می‌ورزند که غرق‌شدن در داده‌ها و سطحی شدن قوه‌ی شناخت و معرفت باعث شده بشر امروز در دام حواس‌پرتی‌های دائمی بیفتد و غفلت‌زده از اصل پیام هستی و خلقت لقب بگیرد.
کتابِ «مکتب تفکیک؛ تذکّر به خدانهادی، نفی خودبنیادی» با تکیه بر «خلوص معرفت دینی» به عنوان مقصود تفکیک، بر آن است ذیل دو عبارت «خدانهادی» و «خودبنیادی» به تبیینی از مکتب تفکیک می پردازد.
آلن تورینگ، پدر هوش مصنوعی با بیان چالش تقلید از ذهن انسان، این سوال را مطرح کرد که اگر انسان‌ها قابلیت تله‌پاتی داشته باشند، آیا ماشین‌ها همچنان می‌توانند به اندازه هوش انسانی فکر کنند و عمل کنند؟ این پرسش نه تنها علم را به چالش کشید، بلکه دروازه‌ای به سوی بررسی رابطه بین پدیده‌های ماوراءالطبیعه و فناوری‌های آینده گشود.
استاد برجسته فلسفه و حکمت گفت: انسان باید فرصت داشته باشد در خلوت خود و در اعماق خود فکر کند و به مسائل مهم برسد. اما مدام دیدن و تراکم اطلاعات انسان را از تفکر عمیق باز می‌دارد.
کتاب «آیا نسل بشر باید منقرض شود؟» نوشتۀ تاد می، فیلسوف معاصر آمریکایی، با ترجمۀ فریده گوینده منتشر شد؛ اثری فلسفی که با طرح پرسشی نگران‌کننده درباره مسئولیت اخلاقی انسان در قبال رنج، طبیعت و آیندۀ جهان، مخاطب را به بازاندیشی در معنای زیستن در عصر بحران‌های اقلیمی و انسانی فرامی‌خواند.
نشست «بررسی مفهوم مادرانگی و ابعاد آن» که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، با محوریت فلسفه و جامعه‌شناسی مادری برگزار شد و بر بازاندیشی تجربه مادری، چالش‌های هویت زنانه و تأثیر رسانه‌ها بر تصویر مادر ایده‌آل تمرکز داشت.
آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید زندگی واقعاً چه معنایی دارد؟ آیا خوشبختی و هدف واقعی ما چیزی است که دیگران می‌گویند، یا چیزی است که خودمان باید کشف کنیم؟ زندگی مثل یک بوم سفید است و شما تنها کسی هستید که می‌توانید رنگ‌ها و شکل‌هایش را انتخاب کنید. در این مقاله، از فلسفه تا روانشناسی و تجربه‌های شخصی، همه راه‌ها برای درک معنای زندگی را بررسی می‌کنیم تا بتوانید مسیر خود را پیدا کنید و هر لحظه آن را پرمعنا زندگی کنید.
علامه طباطبایی در خانواده‌ای ریشه‌دار از سادات علمی تبریز به دنیا آمد؛ خاندانی که دست‌کم در چهارده نسل، عالمان برجسته دینی و قضات شرعی تربیت کرده‌اند.
این‌گونه نیست که فیزیک کوانتوم آمده باشد تا با قاعده علیت جنگ کند؛ بلکه خود فیزیک کوانتوم نیز بر اساس اصل علیت پیش می‌رود.