تغییرات بلوغ میتواند روابط خانواده را بهم بریزد؛ نوسانات خلقی، فاصلهها و مشاجرات ممکن است ایجاد شوند. صبوری، گفتگو و حفظ ارتباط عاطفی نقش کلیدی در عبور سالم از این مرحله دارند.
بحران هویت نوجوانان، بهویژه هویت فرهنگی، ناشی از گسست فرهنگی، تضاد نسلها، دگرگونیهای سریع اجتماعی و خلأ اجتماعی است. مقابله با آن نیازمند بازسنجی باورهای فرهنگی، گفتوگوی مؤثر بین نسلها، فرصت شناخت پدیدهها و ارائه آرمانهای پایدار و ارزشمند به جوانان است.
تقویت محبت و ایجاد فضای گفتوگو میان والدین و نوجوانان، نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات روانی و اجتماعی آنها دارد. کارشناسان و آموزههای دینی تأکید میکنند که حمایت عاطفی، آموزش مهارتهای زندگی و احترام به نظرات نوجوانان، پایههای اصلی یک خانواده سالم و آرام است.
نسل امروز در ترافیک بیپایان نوتیفیکیشنها، از لحظهای به لحظهی دیگر میدود؛ مغزی بیحوصله، روانی بیقرار و آرامشی که در میان موجهای دوپامین گم شده است. دکتر علیرضا تبریزی، روانشناس کودک و نوجوان، از اعتیاد پنهان نسل موبایل و راههای بازگرداندن آرامش به ذهنهای خسته میگوید.
ناگهان اتاقمان فریاد میزند «من را تمیز کن!»، فیلمی که قبلاً حوصلهمان را سر میبرد، حالا شاهکار تاریخ سینما به نظر میرسد. یا دلمان میخواهد کتابی بخوانیم که ماهها به آن دست نزده بودیم. سؤال اینجاست: چرا درست وقتی باید درس بخوانیم، هر کاری جذابتر از درس میشود؟
وقتی این نوجوان نسل z، به عشق رفقا و دیدن سریال کرهای سر از اعتکاف درآورد؛ فکرش را نمیکرد کمی بعد بفهمد هیچ نماز شش رکعتی نداریم!
مشکلات شخصیتی و اضطراب در نوجوانان و جوانان یکی از چالشهای مهم والدین است. با ارائه ۶ توصیه کاربردی از تغییر محیط و فعالیتهای اجتماعی تا تقویت بعد معنوی و مراجعه به متخصص، راهکارهایی برای کاهش ترس، اضطراب و مشکلات شخصیتی نوجوانان ارائه شده است.
کانون فرهنگی تخصصی خواهران حضرت زهرا(س) با برنامه های مختلف که با مشارکت فعال خود دختران مسجدی و خانوادههای آنها اجرا میشود توانسته به واقع مسجد را به خانه دوم بچههای روستا تبدیل کند.
نوجوانان امروز بیش از همیشه به دنبال متفاوت بودن هستند؛ از تتو و پیرسینگ گرفته تا تقلید از سبک زندگی و موسیقی کیپاپ. روانشناسان هشدار میدهند که افزایش مصرف مواد مخدر، دخانیات و روابط پرخطر در این گروه سنی، زنگ خطر برای خانوادهها و نهادهای تربیتی است.
یک روانشناس پس از ذکر علل اصلی افزایش زدن تتو در جوانان و نوجوانان، واکنش صحیح والدین در برابر این اقدام را شرح داد.
دانشیار پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی با اشاره به مفاهیم «عدالت میراثی» و «افسونزدایی نوجوانانه» گفت: نادیدهگرفتن صدا و تجربه نسلهای جوان میتواند به «شکاف فرهنگی» منجر شود. او تأکید کرد جوانان با بازخوانی آیینهایی مانند چهارشنبهسوری، ولنتاین و کریسمس، روایتهای تازهای از میراث فرهنگی میسازند و در واقعیت به «انکار فرهنگی» پاسخ میدهند.
نسل جوان امروز با بحران هویت مواجه است؛ نوجوانانی که میان فرهنگ ایرانی-اسلامی و تأثیرات فرهنگ غربی سردرگم شدهاند و بدون حمایت و راهنمایی خانواده و مدرسه، مسیر رشد و اعتماد به نفس خود را گم میکنند. کارشناسان معتقدند شکلگیری هویت سالم از کودکی شروع میشود و توجه به تربیت، الگوهای مناسب و آموزش فرهنگی میتواند نسل جوان را از سردرگمی نجات دهد
کوپنها رفتند و قندها شکسته شدند، اما خاطرات دهه شصت هنوز زندهاند. امروز نوجوانان به جای شمردن کوپن، پلیلیستهای کیپاپ را مرور میکنند و در دنیای دیجیتال دنبال معنا و هویت میگردند. آیا میتوان پلی میان دو نسل کشید و تجربیات دیروز را به دغدغههای امروز پیوند زد؟
دوران جوانی، نقطه عطف شکلگیری شخصیت انسان است؛ قرآنی که برای همه لحظات زندگی برنامه دارد، برای جوانان نسخهای ویژه ارائه میدهد و الگوی «جوان شایسته» را با شاخصهایی روشن ترسیم میکند.
نخستین نشست «نوجوان ایرانی» با موضوع مروری بر یافتهها و رویکردهای پژوهشی و علمی حوزه نوجوان به همت اندیشکده امید موسسه سوره امید در سالن مهر حوزه هنری برگزار شد.
عشق زمانی ارزشمند است که با عقل و ایمان بهسوی خدا هدایت شود، نه از امیال نفسانی و وابستگیهای ناقص برخیزد. از منظر اسلام، نفسِ پیدایش عشق امری مذموم نیست، بلکه معیار قضاوت، منشأ عشق و رفتاری است که بر اساس آن شکل میگیرد.
در روزگاری که جوانان در میان سیل اطلاعات، اضطراب و بحران معنا سرگرداناند، قرآن میتواند دوباره به نقشه راه زندگی بدل شود؛ اما نه با تلاوتی صرف و فاصلهدار، بلکه با تدبری زنده، فهمپذیر و متناسب با زبان و زیست نسل دیجیتال. بازآفرینی ارتباط جوانان با قرآن، امروز بیش از هر زمان دیگری یک ضرورت فرهنگی و تربیتی است.
بخش مهم چهل حدیث نوجوان مربوط به حدیث تربیت نوجوان و مسائلی درباره نورانی شدن قلب این گروه دوست داشتنی جامعه است که هرکدام درسی در خود دارند و ما را در مسیر رشد آنها یاری میرساند.
بلوغ زودرس به یکی از دغدغههای مهم خانوادهها تبدیل شده است؛ پدیدهای که نهتنها رشد جسمی کودک را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند بر احساس امنیت روانی، رفتار و هویتیابی او نیز اثر بگذارد.
در عصر ما نوجوانان و جوانان، با مشکلات عظیمی روبرو هستند. زیرا از یکطرف، تمایلات و گرایش های فطری، آنان را به سوی مذهب میخواند و از سوی دیگر، خرافه های برخی از شبه مذاهب و القاآت فکری مکاتب و فلسفه ها، آنان را از راه و مسیر اصلی دور و منحرف می سازد و یا لااقل آنان را به تردید و شک درباره آنچه را که تا حال فرا گرفته اند وامیدارد.
والدین فقط تامینکننده غذا و لباس نوجوانان نیستند، آنان همچنین فضای عاطفی خانه را تضمین میکنند.
همسالان و گروههای اجتماعی نقش بسیار مهمی در شکلدهی رفتار و باورهای دینی جوانان دارند. این مقاله با تحلیل جامعهشناختی و روانشناختی، اثر فشار همسالان، گروههای دوستانه و اجتماعی و رفتار جمعی را بر دینگریزی جوانان بررسی کرده و راهکارهای عملی برای تقویت هویت دینی ارائه میدهد.
برخی پدیدههای اجتماعی به محض ورود به زندگی ما چنان جایگاهی پیدا میکنند که دیگر تغییر آنها ممکن نیست. اینترنت نیز یکی از همین پدیدههاست که تمام زندگی ما را در هر جایگاه، هر مکان و هر سنی فرا گرفته است.
همه اعتقاد داریم که عبادت و بندگى، انسان را از سقوط در منجلاب فساد بازمی دارد، ولى چگونه بندگى و عبادتی؟ چه بسا افراد بسیارى را سراغ داریم که نمازشان ترک نمی شود، ولى از انجام گناه هم ابا ندارند! پس چه نوع عبادتى انسان را از منکر باز می دارد؟ عبادتى که بر بنیاد شناخت و تفکر باشد، یا عبادت تقلیدى، ساختگى و عادتی؟
مسئولیتپذیری یعنی قبول کنی کارها و وظایف خودت را بدون اینکه بندازیم گردن بقیه، انجام دهیم. اما امروزه خیلی از جوانان در منزل کارهای ساده خود را انجام نمیدهند و بیشتر دوست دارند پدر و مادر همه چیز را به دوش بکشند.
افسردگی تنها یک غم ساده نیست، یک بیماری جدی با عوارض عمیق است که اگر درمان نشود، بنیان زندگی را در هم میکشد. برای شناخت این سایه رایج و راههای مقابله با آن، این مصاحبه را بخوانید.
پژوهشها نشان میدهد تتو برای بسیاری از جوانان امری هویتی و نمادین است و لزوماً به معنای بزهکاری نیست، اما در عین حال با خطرات پزشکی، امکان پشیمانی و برخی پیامدهای اجتماعی همراه است.
گرایش نوجوان به همسالان، پدیدهای طبیعی و بخشی از روند سالم بلوغ است. اما فاصلهگرفتن افراطی او از ارزشهای خانواده و غرق شدن در ارزشهای گروه همسالان معمولاً نتیجه مجموعهای از اشتباهات ارتباطی و تربیتی است که قابل اصلاحاند.
نوجوان امروز در دنیایی متفاوت از نسل پیشین زندگی میکند، دسترسی به اطلاعات و الگوی رفتاری بسیار گسترده است، در این فضا، اگر خانواده و مدرسه صرفا بر نصیحت یا دستور تکیه کند نتیجه عکس میدهد.
انتشارات سوره مهر، مجموعه دوجلدی «نوجوان ایرانی» را که به کوشش عباس جواهری، مطهره وکیلی و مجید مجیدی تألیف شده است، منتشر کرد.