واقعه عاشورا
حضرت سکینه(س)؛ بانوی روایتگر کربلا و حافظه زنده عاشورا
در تاریخ عاشورا، نامها و چهرههایی وجود دارند که هر یک بخشی از حقیقت کربلا را با خود حمل میکنند. اگر امام حسین(ع) را قهرمان ایستادگی و شهادت بدانیم، حضرت زینب(س) را نماد صبر و روشنگری پس از عاشورا بخوانیم و امام سجاد(ع) را ادامهدهنده نهضت در شرایط دشوار پس از کربلا بشناسیم، حضرت سکینه(س) نیز یکی از چهرههایی است که نام او با رنج، معرفت، ادبیات و روایت عاشورا پیوند خورده است.
مکتب زینبی | حلقه مغفول مکتب زینبی؛ فاطمه بنت علی (ع) و صیانت از روایت عاشورا
در دورانی که نقل فضائل اهلبیت (ع) با مجازاتهای سنگین روبهرو بود، حضرت فاطمه بنت علی (ع) با ایستادگی در عرصه «روایتگریِ تاریخی»، مانع از تحریف حقیقت حماسه حسینی شد. از روایت گزارشهای تکاندهنده خرابهی شام تا ثبت نشانههای ملکوتی شهادت سیدالشهدا (ع) در بیتالمقدس، بخشی از کنشگری فعال این بانوی بزرگوار است.
مکتب زینبی | بانویِ آزاده؛ نخستین معترض به جنایات کربلا در صفوفِ دشمن
نخستین معترض به جنایات کربلا، از میانِ لشکر دشمن برخاست؛ زنی از قبیله بکر بن وائل که با مشاهدهیِ هتکِ حرمتِ نوامیسِ نبوی، سکوتِ مرگبارِ سپاهِ عمر بن سعد را با فریادِ دادخواهی شکست.
اگر عاشورا امروز اتفاق میافتاد، کدام روایت در شبکههای اجتماعی ترند میشد؟
عاشورا تنها یک نبرد نظامی در پهنه صحرا نبود، بلکه آوردگاهی عظیم برای تقابل حقیقت ناب و دروغ بزککرده بود. اگر این واقعه در عصر ارتباطات رخ میداد، بیشک ماشین رسانهای جبهه باطل با تمام توانِ اهریمنی خود برای تحریف قیام سیدالشهدا(ع) به میدان میآمد تا جای ظالم و مظلوم را عوض کند.
معنای جمله ما رأیتُ إلّا جَمیلاً
ما رأیتُ إلّا جمیلاً؛ در نگاه حضرت زینب (س)،نه توصیفِ ذاتِ پلیدِ جنایت،بلکه ستایشِ شکوهِ بندگی،ایثار و ایستادگیِ عارفانهی اباعبدالله (ع) در مسیر رضای الهی است.
امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) چگونه معادلات شام را تغییر دادند؟
خطبههای افشاگرانه امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) پس از واقعه عاشورا، فضای شام را علیه حکومت یزید تغییر داد؛ تا جایی که به روایت منابع تاریخی، یزید برای مهار افکار عمومی ناچار به تغییر رفتار و عقبنشینی سیاسی شد.
پاسخ به یک پرسش تاریخی؛ آیا رأس مطهر امام حسین(ع) به بدن ملحق شد؟
تعدد مکانهای ذکر شده برای دفن سر مطهر، بیش از آنکه بر قطعیتِ جغرافیایی دلالت داشته باشد، نشاندهندهی گستردگیِ زیارتگاهها و عمقِ ارادت شیعیان است.
بُعد عاطفی فاجعه کربلا چه آثاری در جامعه شیعیان و مسلمانان دیگر داشت؟
شهادت شانزده تن از اهل بیت پیامبر(ص) زخمی عمیق بر قلب شیعه نهاد. توابین نخستین گروهی بودند که تحت تأثیر این بُعد عاطفی قیام کردند. به مرور عزاداری سالانه شکل گرفت و ادبیات شیعی به ادبیاتی مرثیهمحور تبدیل شد.
آیا امام حسین(ع) افراد مدیون را از حضور در کربلا منع کردند
روایات نهی امام حسین(ع) از حضور مدیونان در کربلا، افزون بر ضعف شدید سندی، از نظر محتوایی نیز با قرآن و سنت قطعی در تعارضاند و قابل اعتنا نیستند.
خوانشی تربیتی از عاشورا؛ چرا کربلا یک مدرسه دائمی است؟
واقعه عاشورا فراتر از یک حادثه تاریخی، یک مدرسه جامع تربیتی است حجتالاسلام محسن قرائتی به بررسی ابعاد تربیتی کربلا، جایگاه والای حضرت زینب (س) در مدیریت بحران و پیوند معنوی مؤمن با حرم امام حسین (ع) میپردازد.
اجتماع زنان با محوریت حضرت زینب (س) یک استراتژی هدفمند و حکیمانه بود
اجتماع زنان و آوردن آنها به میدان مبارزه یک استراتژی هدفمند و حکیمانه از سوی حضرت سیدالشهدا (ع) بود.
چرا خوارج علیه بنیامیه میجنگیدند اما در کربلا غایب بودند؟
پژوهشگر تاریخ و استاد حوزه علمیه با بیان اینکه گزارشی از موضعگیری رسمی و جمعی خوارج درباره قیام امام حسین(ع) وجود ندارد، اظهار داشت که این جریان نه در سپاه یاران امام(ع) حضور داشت و نه به شکل سازمانیافته در سپاه عمر سعد شرکت کرد.
۸ گام طلایی برای نهادینهسازی فرهنگ حسینی در دنیای کودکان
تربیت دینی کودک در محرم نیازمندِ رویکردی تدریجی است که با بازی، قصهگویی، مشارکت در کارهای خیر و تقویت حس امنیت و آزادی در انجام شعائر همراه باشد.
ببینید | تبیین عاشورا؛ رمز ماندگاری نهضت حسینی در کلام رهبرِ شهید
این نماهنگ به بیانات رهبر شهید انقلاب در خرداد ۱۳۹۶ اشاره دارد که در آن، فلسفه زنده ماندن نهضت کربلا واکاوی شده است.
قمر بنیهاشم؛ تجلی بیبدیل وفا و معرفت در آینه عاشورا
حضرت ابوالفضل(ع)، پرچمدار سپاه امام حسین(ع)، در عاشورا به نماد جاودانهای از وفاداری، شجاعت و معرفت تبدیل شد؛ مردی که با وجود رسیدن به آب، از نوشیدن آن چشم پوشید تا در اوج ایثار، جان خود را فدای امام و تشنگان خیمهها کند. روایات کربلا از او تصویری میسازند که در آن، دستهای بریده نه پایان راه، بلکه آغاز جاودانگی و ماندگاری در تاریخ انسانیت است.
اهل بیت چگونه برای امام حسین (ع) عزاداری میکردند؟
روز عاشورا قبل از این که امام حسین علیه السلام به شهادت برسند، خودشان برای شهدای کربلا عزاداری مختصری کردهاند. به عبارتی شاید شخص امام، اولین کسی است که برای شهدای کربلا عزاداری کرده است.
حماسه کربلا از دریچه شعر مولانا
یکی از شاعران مطرح و سرشناسی که واقعه عاشورا در اشعارش نمود و بازتاب داشته، مولانا جلالالدین بلخی است. غزل معروف «کجایید ای شهیدان خدایی بلاجویان دشت کربلایی» از معروفترین اشعار مولاناست که به این واقعه اشاره دارد و شارحان فراوانی به نقد و بررسی آن پرداختهاند.
شبهات کربلا | آیا راههای کمهزینهتری برای قیام عاشورا وجود داشت؟
کارشناس و پژوهشگر تاریخ در پاسخ به شبهه پیرامون «هزینهدار بودن قیام امام حسین(ع)»، تفاوت میان مصادیق کوچک امر به معروف و نهی از منکر با مأموریت کلانِ مقابله با جریان نفاق را تبیین میکند.
شبهات کربلا | آیا هدف امام حسین(ع) تشکیل حکومت اسلامی بود یا صرفاً اصلاحِ جامعه
در پاسخ به این شبهه، تأکید میشود که دوگانهسازی میان «تکلیف الهی» و «تشکیل حکومت» نادرست است؛ زیرا در منطق دینی، اصلاحگری اجتماعی، بصیرتافزایی و رشد مردم، مقدمه قیام به قسط و برپایی حکومت الهی است.
از گودال قتلگاه تا خیمه ظهور؛ شعار«یا لثارات الحسین» ملائک در عصر ظهور
امام رضا(ع)، عاشورا را جریانی زنده و جاری در تاریخ میدانند که در دولت مهدوی با یاری ملائک به ثمر خواهد نشست.
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
حضرت امام رضا(ع) در صحبت با «ابن شبیب» به بیان نکاتی در مورد عاشورا پرداخته است.
شبهات کربلا | چرا امام حسین(ع) دعوت کوفیان را پذیرفت؟
امام حسین(ع) داستان کوفیان را میدانست؛ چنانکه پیشتر دعوت آنان را نپذیرفته بود. این بار نیز تکیهاش بر وفاداری کوفه نبود، بلکه برای اتمام حجت و احیای اسلام قیام کرد. کوفه مرکز اثرگذاری جهان اسلام بود و عاشورا باید کفر یزید و حقانیت راه پیامبر(ص) را برای تاریخ آشکار میساخت.
گزیده احادیث درباره حضرت قاسم بن حسن در منابع تشیع
حضرت «عبدالله بن حسن» یکی از فرزندان حضرت امام حسن مجتبی (ع) است که در روز عاشورا در دامان عمویش حضرت اباعبدالله الحسین(ع) به شهادت رسید.
«بیانات امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا» پاسخ به معاویه در مسجدالنبی: یزید شرابخوار از من بهتر هست!؟ این است معنای تزویر و دروغ!
رویداد غمبار کربلا، رویدادى تاریخ ساز است که اشعه هاى تابناک آن فراتر از زمان و مکان، مرزها را در نوردیده و رنگ جاودانگى به خود گرفته است. در این میان سخنان امام حسین(ع) از زمانی که در مدینه حضور داشتند تا لحظه شهادت در کربلا برای دیروز، امروز و آیندگان سراسر درس و آموزه بوده و هست.
یزید در دوران خلافت کوتاهش چه جنایات عظیمی به بار آورد؟
یزید در مدّت کوتاه خلافتش، جنایاتی را مرتکب شد که هر یک از آن ها به تنهایی برای رسوایی و ننگ وی و خاندانش کافی است. شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و اسارت حریم نبوی(ص)، مهمترین جنایتی است که به دستور یزید انجام گرفت. پس از آن، واقعه حره، به دستور یزید شکل گرفت، که در این جنایت، لشگریان یزید سه روز، به کشتار و غارت مردم مدینه پرداختند. لشکریان یزید پس از آن، برای نبرد با عبداللّه بن زبیر به سوی مکّه حرکت کردند و حرم الهی را با منجنیق آتش باران کردند که در نتیجه پرده ها و سقف کعبه سوخت.
شامِ مرفه، عراقِ آشوبزده، حجازِ منزوی؛ نقشه سیاسی جهان اسلام در آستانه محرم ۶۱
در آستانه محرم سال ۶۱ هجری، جهان اسلام یکپارچه و همصدا نبود؛ شام با ساختار منسجم و تبلیغات سازمانیافته زیر سایه یزید اداره میشد، عراق در التهاب و دودستگی میسوخت و حجاز در سکوتی سنگین و محافظهکارانه فرو رفته بود. همین سه فضا، نقشه سیاسی واقعه کربلا را شکل دادند.
مکه تا کربلا؛ حرکتی که شهادت را به راهبردی تاریخی تبدیل کرد
خروج امام حسین(ع) از مکه به سمت عراق، صرفاً یک جابهجایی جغرافیایی نبود؛ بلکه تصمیمی در تلاقی عقلانیت سیاسی، تعهد دینی و مسئولیت اخلاقی بود.
نعمت بدون تقوا مقدمه سقوط است
مدرس تفسیر و علوم قرآنی با بیان اینکه اگر نعمت را نشانه منزلت و سختی را نشانه اهانت بدانیم، برداشتی نادرست بهدلیل دنیاگرایی است، گفت: قرآن کریم در سوره فجر با اشاره به سرنوشت اقوام عاد و ثمود و فرعون هشدار میدهد که نعمت بدون تقوا مقدمه سقوط است.
از نور تا زمین؛ بررسی پیوند تربیتی و معنوی زهرا(س) و حسین(ع)
مجتبی خورشیدی، مترجم کتاب «فضایل و وقایع مشترک حضرت زهرا(س) و امام حسین(ع)» گفت: این اثر نگاه جدیدی به اهلبیت(ع) دارد؛ خواننده نهفقط با دو شخصیت آشنا میشود بلکه با سبک زندگی و تعامل مادر و فرزند در سیر تربیتی و اعتقادی تا قیامت روبهرو میگردد.
نقش بیبدیل زنان در تاریخ اسلام؛ از حضرت خدیجه(س) تا زینب کبری(س)
مبلّغ مدرسه علمیه هاجر خمین در نشستی، به تبیین جایگاه والای زن در اسلام و نقش بیبدیل حضرت زینب کبری(س) در واقعه عاشورا پرداخت و گفت: اسلام زن را نه تنها موجودی درجه دوم نمیداند، بلکه او را رکن اصلی خانواده و جامعه معرفی کرده است.
