در روزگاری که انسان مدرن از رنجهای روحی میگریزد، زائران اربعین با آغوشی باز، رنجی عاشقانه را برای وصال حسین(ع) برمیگزینند؛ رنجی که نهتنها پشیمانی ندارد، بلکه آرامشی عمیق در پی دارد.
در حرمهای مطهر امامان معصوم علیهمالسلام، جمعی از بزرگترین علمای شیعه آرام گرفتهاند که هر یک میراثی گرانقدر در تاریخ تشیع به شمار میروند. حضور این بزرگان در کنار مضجع شریف، جلوهای روحانی و معنوی ویژه به زیارتها میبخشد.
اربعین، محکی است برای آنان که سودای عدالتخواهی در سر دارند. این گردهمایی پیامی از صلح، همبستگی و مبارزه با هرگونه تبعیض و ستم دارد. اربعین نشان میدهد که چگونه میلیونها انسان با اعتقادات و فرهنگهای مختلف میتوانند حول یک محور اجتماع کنند.
با حرکت زائران اربعین از مسیر صعبالعبور فاو، بزرگترین پرچم عزای حسینی با شعارهای «یا لثارات الحسین» و «یا ساقی العطاشی کربلا» در منطقه رأسالبیشه به اهتزاز درآمد و شور حسینی مسیر را فرا گرفت.
یکی از شهیدان قیام حسینی که درتبدیل واقعه عاشورا به یک جریان تاریخی، نقشی بسیار تأثیرگذار دارد، حضرت رقیه(ع) دختر امام حسین(ع) است.
بر اساس منابع تاریخی و روایات معتبر، امام محمدباقر(ع) در سال ۵۷ هجری در مدینه متولد شدهاند و به همین دلیل در سال ۶۱ هجری یعنی سال حادثه عاشورا، چهار یا پنج سال سن داشتهاند.
در سالهای اخیر مطالبی درباره شریفه دختر امام حسن مجتبی (ع) در فضای مجازی منتشر میشود و برخی درباره آن پرسوجو میکنند.
طاووسی مسرور گفت: مرحوم علامه عاملی تصریح میکند امام سجاد علیهالسلام شیعه را از صفر بنا کرد و مجدداً بازسازی نمود؛ به تعبیر ایشان، ساختمانی کاملاً تخریبشده را از نو احیا کرد.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه مقتلنگاری تأثیر عمیق و گستردهای در شکلگیری و تثبیت آیینها و شعائر عاشورایی در جوامع شیعی داشته و فراتر از آن، جوامع اهل سنت و حتی غیر مسلمان را نیز تحت تأثیر قرار داده است، گفت: راویان حدیث و شاگردان مکتب اهل بیت(ع) کسانی بودند که اولین مقتلهای امام حسین(ع) را براساس شواهد و قرائن تدوین کردهاند.
مسلم بن عوسجه و یاران امام حسین (ع) نشان دادند که زمانی میتوان جامعهای پایدار و قوی داشت که افراد، منافع شخصی را فدای منافع جمعی و ارزشهای الهی کنند.
بنای اربعین نه بر مبنای ثروت یا قدرت، بلکه بر پایه کرامت انسانی و روحیه خدمتگزاری است، از این رهگذر، زیارت اربعین به الگویی برای بازسازی اجتماعی در جوامع بحرانزده نیز تبدیل میشود.
خیمهگاه کربلا نهتنها میدان مصیبت و شهادت، بلکه جایگاه عشق و رضایت به مقدرات الهی است؛ جایی که امام حسین(ع) در اوج بلا، تسلیم و رضا را به عالیترین شکل به نمایش گذاشت.
حادثه کربلا بزرگترین مدرسهی درس آموزی بشر است که به هر صحنه از این واقعه عظیم بنگریم شاهد شگفتیهای فراوانی خواهیم بود.
روایاتی از رسولاکرم (ص) و نیز ائمهاطهار (ع) در مورد پاداش زیارت امامحسین (ع) وجود دارد؛ در این روایات یکی از پاداشهایی که خداوند برای زائران قرار داده، استجابت دعا زیر قبه امام است. در اصطلاح به بنای اطراف نزدیک قبر امام، قبه میگویند.
حبیب بن مظاهر، اسوه ایمان، وفاداری و شجاعت، از یاران ویژه پیامبر (ص) و اهل بیت بود که با بصیرتی بینظیر، راه حق را تا شهادت در کربلا پیمود. زندگی او سرشار از حماسه، ایثار و دفاع بیوقفه از ولایت است که الهامبخش نسلها است.
کشتی نجات ویژگیهایی مانند امانبخشی، ثبات، هدایت به مسیر درست و پناهگاهی امن دارد. امام حسین (ع) به دلیل تجسم کامل این خصائص، به درستی «کشتی نجات» خوانده شده که انسانها را از ظلم و گمراهی نجات میدهد.
بیشتر روایات و نقلهای معتبر، بیماری حضرت زین العابدین(ع) را تنها در همان شب و روز عاشورا عنوان میکنند که ممکن است اثر آن تا چند روز بعد از آن نیز باقی بود.
حضرت عباس(علیه السّلام) در خانه ای زاده شد که جایگاه دانش و حکمت بود. آن جناب از محضر امیرمومنان، امام حسن و امام حسین(علیه السّلام) کسب فیض کرده است.
«فردا مسافرم»» نوشته مریم راهی، روایتی متفاوت از واقعه کربلاست که با زبانی زنانه و ظریف، از احساسات و سختیهای زنان کاروان اسرا میگوید و عشق و وفاداری آنان را در فضایی پرتنش و تاریخی به مخاطب منتقل میکند.
یک کارشناس مذهبی گفت: امام سجاد(ع) پس از واقعه عاشورا یک وظیفه مهم داشتند و آن هم روایتی است که تکمیل آن مجاهدتها را در روز عاشورا بیان میکند.
حضرت زینب(س) پس از آنکه بیوفایی و نیرنگ کوفیان را به آنها بازگو کرد، امام سجاد(ع) به ایشان فرمود: اى عمّه سکوت کن، باقیماندگان باید از گذشتگان عبرت گیرند و تو بحمد اللَّه عالمی هستی که احتیاج به تعلیم نداری و نیاموخته خردمندی.
نتایج پژوهشی با عنوان «بررسی سیاسی نهضت عاشورا از دیدگاه مستشرقان آلمان و انگلیس» منتشر شده در فصلنامه «مطالعات تاریخی جهان اسلام» نشان میدهد مستشرقان موفق شدهاند نهضت کربلا را از منظر سیاسی، اجتماعی تجزیه و تحلیل و تأثیرات معنوی آن را هرچند اندک درک کنند. از نکات و پیامدهای مثبت این مطالعات، معرفی آثار فراوان درباره واقعه عاشورا و لزوم بازشناسی هویت شیعی است.
مرحوم آیت الله العظمی صافی گلپایگانی در شعر سفر عشق می فرماید: در سفر اول عتبات عالیات که پس از ابتلائات و رنجها به سعادت تشرّف نایل شدم این اشعار را به شکرانه وصل سرودم.
چرایی حرکت امام حسین (ع) به سوی کوفه با وجود شناخت کامل از مردم آن دیار، یکی از مهمترین و در عین حال پرابهامترین بخشهای تاریخ عاشوراست.
اگر امروز شمر زنده بود، درباره کربلا چه میگفت؟ اگر جبهه باطل روایت عاشورا را در اختیار داشت، تیترهایش چگونه بود؟ «روایت شیطان» تلاش میکند حقیقت کربلا را از دریچه زبان دشمن بازگو کند.
مقام رأسُ الحُسَین، محل دفن یا نگهداری سر امام حسین(ع) است. مقصود از مقام راس الحسین(ع) مکان هایی است که نقل است سر امام در آنجا دفن شده و یا جاهایی است که سر امام، مدت کوتاهی در آنجا نگهداری و تبدیل به زیارتگاه شده است.
تولیت مدرسه علمیه علم الهدی تهران با اشاره به مقام و جایگاه سیدالشهدا(ع)، گفت: در روایت آمده که همه ائمه(ع) شب های جمعه، کربلا نزد قبر مطهر امام حسین(ع) جمع می شوند.
عاشورا از این حیث آیینهای بزرگ برای تاریخ ماست که اگرچه گاه فاصله از جبهه حق سبب بدنامی میشود، اما سلامت روان، طهارت وجدان، و التزام به حلال و نیز احترام به والدین میتواند فرصت توبه، حضور و تثبیت در صراط مستقیم خدا را برای اهلش به ارمغان آورد.
در احادیث «کربلاء» همراه با واژگانهای «کرب» و «بلا» یعنی درد و بلا و اندوه و مصیبت مورد استفاده قرار گرفته است که البته نمیتوان گفت که مراد از این دسته از روایات، بیان معنای لغوی کربلاء است، بلکه شاید همنشینی این واژگانها تنها به دلیل آرایههای ادبی؛ مانند سجع و جناس باشد.
در جامعه عربستان جنگ و منازعه، عرفی رایج بود و به صورت جنگهای نامنظم، محاصره شهرها و تعدی به کاروانها به بیرحمانهترین وجه صورت میگرفت.