حقوق حیوانات در نگاه امام علی(ع)؛ نامه‌ای که هنوز تازه است

 در بخشی از نامه ۲۵ نهج‌البلاغه، امیرالمؤمنین علی (ع) دستورالعملی دقیق برای جمع‌آوری و انتقال حیوانات زکات صادر کرده‌اند که قرن‌ها از قوانین امروزی حقوق حیوانات پیشی گرفته است.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام علی(ع) در بخشی از نامه ۲۵ نهج‌البلاغه ضمن تأکید بر انتخاب کارگزاران امین و مهربان، به جزئیاتی چون منع جدایی انداختن میان مادر و نوزادش و لزوم رعایت عدالت در بهره‌کشی از حیوانات پرداخته‌اند. هدف از این دستورات، حفظ کرامت مخلوقات و رساندن اموال بیت‌المال به صورت “فربه و پرتوان” برای توزیع میان نیازمندان عنوان شده است. این نامه سندی تاریخی از پیوند عمیق مدیریت، اخلاق و حقوق در حکومت اسلامی است.

بنابر روایت شفقنا در ترجمه و شرح نامه ۲۵ نهج البلاغه آمده است:

و چون مال مسلمانان را مى فرستى، آن را به کسى بسپار که به دیندارى او مطمئن باشى تا آن را به ولىّ امر مسلمانان برساند و او میان مسلمانان قسمت نماید. و به نگهدارى آنها مگمار، مگر مردى نیکخواه و مهربان و امین را که نیکو نگهبانى کند. کسى که با ستوران درشتى نکند و آنها را تند نراند و خسته شان نگرداند.
پس، هر چه گرد آورده اى، زود به نزد ما فرست تا ما نیز در جایى که خداوند مقرر فرموده، صرف نماییم. چون امین تو ستوران زکات را گرفت، از او بخواه که در راه میان مادر و کره شیرخواره اش جدایى نیفکند و آن قدر آن را ندوشد که کره اش را زیان رسد و با سوار شدن بر آنها خسته نکند و میان آن شتر که بر آن سوار مى شود یا آن را مى دوشد و دیگر شترها عدالت ورزد. و چنان کند که شتر خسته بیاساید و با شترى که پایش مجروح شده و رفتن نتواند بمدارا رفتار کند و آنها را بر سر آبگیرها برد و آب دهد و از راههایى براند که به علفزارها نزدیک باشد، نه از راههاى خشک و عارى از گیاه، و ساعتها مهلت آسایش دهد تا آب خورند یا علف بچرند.
تا به اذن خدا آنها را به ما برساند، فربه و پرتوان نه خسته و لاغر، و ما آنها را، چنانکه در کتاب خدا و سنت پیامبر (صلى الله علیه و آله) آمده، تقسیم کنیم. اگر چنین کنى، اجر تو بزرگ باشد و تو را به رستگارى، ان شاء الله، نزدیکتر سازد.