آماده‌باش معنوی برای رمضان؛ پیام پیامبر (ص) از خطبه شعبانیه

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، رسول خدا(ص) در آخرین جمعه ماه شعبان، خطبه‌ای را در اهمیت ماه مبارک رمضان بیان کردند که به خطبه شعبانیه معروف است؛ خطبه‌ای که می‌توان آن را یک آماده‌باش برای مسلمانان دانست تا بهترین استفاده را از فرصت‌های این ماه داشته باشند.

 کمتر از یک هفته تا فرا رسیدن ماه مبارک رمضان باقی مانده و هنوز فرصت داریم تا خود را برای حضور بر سر سفره ضیافت الهی آماده کنیم. شاید به همین دلیل سفارش کرده‌اند که در روزهای پایانی ماه شعبان از خدا بخواهیم که اگر هنوز مشمول بخشش درگاهش نشده‌ایم، در این روزهای پایانی ما را بیامرزد که بتوانیم میهمان خوبی در ماه ضیافت الهی باشیم.

«اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِیمَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ؛ خدایا اگر تا این لحظه از ماه شعبان مرا مورد رحمت و آمرزش خودت قرار نداده‌ای، در این روزها و لحظات باقی مانده، مرا ببخش».

اگر بخواهیم این خطبه را در چند کلمه خلاصه کنیم، باید بگوییم رسول خدا (ص) ضمن بیان عظمت ماه رمضان به پاداش روزه داران اشاره کردند و در پاسخ به حضرت علی (ع) از ترک گناه به عنوان برترین عمل در این ماه یاد کردند.

بهترین روزها و بهترین ساعت‌ها

پیامبر اکرم(ص) در ابتدای خطبه شعبانیه فرمود: «ایها الناس انه قد اقبل الیکم شهر الله؛ ای مردم! ماه خدا به شما رو آورده است.» آنگاه ویژگی‌های ماه خدا را اینگونه برشمردند که در نزد خدا بهترین ماه است، روزهایش بهترین روزها، شب هایش بهترین شب‌ها و ساعت هایش بهترین ساعت‌هاست؛ نفس‌های شما در این ماه پاداش تسبیح دارد؛ خواب شما ثواب عبادت دارد؛ عمل شما در آن مورد قبول درگاه الهی است و دعای شما در این ماه مستجاب است. پیامبر سفارش کردند: با نیت های راست و دل‌های پاک از خدا درخواست کنید که شما را برای روزه و تلاوت قرآن توفیق دهد و بدعاقبت، کسی است که از آمرزش خدا در این ماه بزرگ محروم شود.

به یاد گرسنگی و تشنگی قیامت باشید

آن حضرت تاکید کردند: با گرسنگی و تشنگی خود در این ماه به یاد گرسنگی و تشنگی روز قیامت باشید؛ به فقیران و نیازمندان صدقه بدهید؛ به سالمندان احترام بگذارید؛ به افراد خردسال ترحم داشته باشید؛ زبان‌های خود را از آن چه نباید گفت و چشم هایتان را از آن چه نباید دید و گوش هایتان را از آن چه نباید شنید حفظ کنید؛ با یتیمان مردم مهربان باشید تا با یتیمان شما مهربان باشند؛ از گناهان خود به سوی خدا توبه کنید و دست های خود را در هنگام نماز به دعا بلند کنید که آن زمان بهترین ساعت‌هاست. چون خدا در این ساعت‌ها با رحمت به سوی بندگانش نظر می‌کند و هرگاه با او مناجات کنید، جواب می‌دهد.

سپس رسول خدا(ص) فرمود: ای مردم! همانا جان‌های شما در گرو اعمال شماست. پس با استغفار، آزادش کنید و پشت‌های شما از گناهانتان سنگین است. پس به طول دادن سجود، آن را سبک سازید و بدانید که خدا به عزت خود سوگند یاد کرده که نمازگزاران و سجده‌کنندگان را عذاب نکند و آنها را به آتش جهنم در روز قیامت نترساند.

افطاری دهید حتی با یک خرما

آن حضرت همچنین سفارش کردند که «ای مردم! هر کس از شما مومن روزه‌داری را در این ماه افطار دهد، برای او نزد خدا ثواب یک بنده آزاد کردن و آمرزش گناهان گذشته خواهد بود.» در این لحظه شخصی از عدم توانایی خود برای افطاری دادن سخن گفت و رسول خدا (ص) اینگونه پاسخش را داد «با افطار دادن به روزه‌دار اگر چه به نصف دانه خرما یا جرعه‌ای آب، از آتش بپرهیزید.»

چه کسانی از صراط عبور می‌کنند؟

آنگاه مسلمانان را خطاب قرار داد و فرمود: ای مردم! هر کس از شما خُلق خود را در این ماه نیکو سازد، از صراط عبور خواهد کرد؛ در روزی که قدم ها بر آن می‌لغزد؛ کسی که در این ماه بر زیردستانش آسان بگیرد، خدا در قیامت حساب او را آسان سازد؛ هر کس در این ماه شرّ خود را از مردم باز دارد، خدا خشم خود را از او در روز قیامت باز دارد؛ کسی که یتیمی را در این ماه گرامی بدارد، خدا او را در روز قیامت گرامی دارد؛ کسی که در این ماه با خویشاوند خود ارتباط برقرار کند، خدا او را در قیامت به رحمت خود وصل کند و کسی که در این ماه قطع رحم کند، خدا در روز قیامت رحمت خود را از او قطع فرماید.

رسول خدا(ص) همچنین به برخی مسائل عبادی اشاره کرده و فرمود: هر کس در این ماه نماز مستحبّی به جای آورد، برای او برائت از آتش نوشته می‌شود؛ کسی که نماز واجب به جای آورد، مثل کسی است که در ماه‌های دیگر ۷۰ نماز واجب به جا آورد؛ کسی که در این ماه بسیار بر من صلوات بفرستد، خدا در روزی که میزان‌ها سبک باشد، ترازوی عمل او را سنگین می‌فرماید و هر کس در این ماه تلاوت آیه‌ای از قرآن کند، ثواب ختم قرآن در ماه‌های دیگر را دارد.

درهای بهشت گشوده می‌شود

آن حضرت در پایان فرمود: درهای بهشت در این ماه گشوده است؛ از خدا بخواهید که این درها را به روی شما نبندد و درهای آتش، بسته است؛ از پروردگار خود بخواهید که آنها را به روی شما بازنگرداند و شیاطین دربند هستند؛ از خدا درخواست کنید که آنها را بر شما مسلّط نسازد.

در این قسمت از خطبه بود که حضرت علی (ع) از پیامبر سوال کرد که بهترین اعمال در این ماه چیست و پیامبر اعظم (ص) فرمود: یااباالحسن! برترین اعمال در این ماه پارسایی از آن چیزی است که خدا حرام کرده است.