حضور؛ گمشده‌ای در میان شلوغی زندگی

در روزگاری که اعضای خانواده بیش از هر زمان دیگری در کنار هم هستند، شاید بیش از هر زمان دیگری از هم فاصله گرفته‌اند. آنچه امروز روابط خانوادگی را تهدید می‌کند، کمبود زمان نیست؛ بلکه کمبود «حضور» است؛ حضوری که با توجه، شنیدن و همراهی معنا پیدا می‌کند.

واژه گمشده هفته: حضور
در بسیاری از خانواده‌های امروز، اعضای خانواده ساعت‌های زیادی را در یک خانه و حتی یک اتاق می‌گذرانند؛ اما آیا واقعاً «با هم» هستند؟ گاهی همه کنار یکدیگر نشسته‌اند، اما هر کس غرق در تلفن همراه، کار، دغدغه یا افکار خودش است. آنچه امروز بیش از کمبود زمان، روابط خانوادگی را تهدید می‌کند، کمبود «حضور» است.حضور یعنی کنار هم بودن یا با هم بودن؟حضور، تنها به معنای حضور فیزیکی نیست. ممکن است پدر، مادر و فرزندان همگی در خانه باشند، اما هیچ گفت‌وگوی عمیق، توجه یا همدلی میانشان شکل نگیرد. حضور واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که انسان با دل، ذهن و توجه خود در کنار عزیزانش باشد؛ شنونده باشد، نگاه کند، احساس کند و پاسخ دهد.
تفاوت حضور فیزیکی و حضور عاطفی
حضور فیزیکی یعنی بدن ما در کنار دیگران باشد؛ اما حضور عاطفی یعنی قلب و ذهن ما نیز همراه آنان باشد.کودکی که با شوق از اتفاقات مدرسه می‌گوید، بیش از آنکه به حضور جسمی پدر و مادر نیاز داشته باشد، به نگاه، توجه و شنیده شدن احتیاج دارد. همسر نیز بیش از هدیه و امکانات، از اینکه احساس کند دیده و درک می‌شود، آرامش می‌گیرد.
حضور در قرآن و سنت
قرآن کریم مؤمنان را به توجه، شنیدن و پاسخ دادن با قلبی آگاه دعوت می‌کند؛ چنان‌که می‌فرماید:«إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ»«در این، تذکری است برای کسی که دل بیدار دارد یا با حضور و توجه گوش فرا دهد.» (سوره ق، آیه ۳۷)در سیره پیامبر اکرم(ص) نیز آمده است که هنگام گفت‌وگو، با تمام توجه به مخاطب روی می‌آوردند و احساس ارزشمندی را به او منتقل می‌کردند؛ الگویی زیبا از حضور واقعی در ارتباط با دیگران.
نقش توجه در استحکام خانواده
بسیاری از دلخوری‌های خانوادگی از کمبود محبت نیست، بلکه از کمبود توجه است. وقتی اعضای خانواده احساس کنند حرفشان شنیده می‌شود و احساساتشان دیده می‌شود، امنیت عاطفی شکل می‌گیرد و صمیمیت افزایش می‌یابد.گاهی تنها چند دقیقه گفت‌وگوی بدون تلفن همراه، از ساعت‌ها کنار هم بودن ارزشمندتر است.
چگونه حضور را دوباره تمرین کنیم؟
هنگام گفت‌وگو، تلفن همراه را کنار بگذاریم.روزانه زمانی هرچند کوتاه را فقط به خانواده اختصاص دهیم.با نگاه کردن، گوش دادن و پرسیدن احوال یکدیگر، توجه واقعی نشان دهیم.هنگام غذا خوردن یا دورهمی‌های خانوادگی، از عوامل حواس‌پرتی فاصله بگیریم.به جای شنیدن برای پاسخ دادن، برای فهمیدن گوش کنیم.