معارف
چگونه با ناسازگاران و دشمنان برخورد کنیم؟
در زندگی روزمره با انواع انسانها روبرو هستیم؛ از دوستان مهربان گرفته تا مخالفان و ناسازگاران. اما چگونه میتوانیم بدون دعوا و خصومت، با همه کنار بیاییم و حتی در اصلاح جامعه مؤثر باشیم؟ آموزههای امام باقر (ع) پاسخ سادهای دارد: مدارا، رفق و ملایمت، کلید تعامل درست با انسانها و ابزار رسیدن به آرامش و اثرگذاری واقعی است.
احکام شرعی | آیا تفریح و سفر جزو نفقه واجب زن است؟
رهبر معظم انقلاب به پرسشی درباره «موارد نفقه واجب زن» پاسخ گفتند.
چرا انسانها با فطرت توحیدی باز هم به شرک گرایش پیدا میکنند؟
فطرت توحیدی انسانها گرایش درونی به یکتاپرستی است، نه تحقق قطعی آن. پیامبران برای هدایت آمدهاند، اما عواملی چون تقلید از نیاکان، پیروی از گمان، تعطیل عقل، دنیازدگی و پذیرش شرک بهعنوان عادت، موجب انحراف از فطرت شدند؛ بنابراین شرک تاریخی، ناسازگار با فطرت توحیدی نیست و نشاندهنده نیاز انسان به هدایت پیامبران است.
چرا اخلاق، قدرتمندترین ابزار دعوت دینی است
امیرالمؤمنین تأکید دارند به جای تمرکز بر شخصیت افراد با فحاشی، بر تبیین و نقد عملکردها و اعمال باطل آنها تمرکز کنیم. این کار نه از روی مصلحت، بلکه برخاسته از عمق ایمان و یقین به حقانیت مکتب بود؛ زیرا دعوت حقیقی با محبت اثرگذار است نه خشونت.
نیش و نوش زندگی؛ کلید رستگاری از نگاه قرآن
دنیا صحنهای از نیش و نوش است؛ هر بلا و نعمتی که سر راه ماست، فرصتی برای درس گرفتن و نزدیکتر شدن به رستگاری است. قرآن راه عبور از این آزمونها را روشن میکند.
اگر با مدرک دستکاری شده استخدام شوم، درآمدم حلال است؟
حضرت آیتالله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون حکم شرعی درآمد ناشی از کار با استفاده از مدرک تحصیلی دستکاریشده پاسخ دادهاند.
خدایا معذرت میخواهم که بیشتر از این نمیتوانم
آیتالله بروجردی پس از سجده در نماز، با زبان حال از خدا عذرخواهی میکرد که بیش از این توان انجام وظیفه ندارد.
سحر و جادو؛ حقیقتی محدود یا ترسی که زندگیها را به هم میریزد؟
باور به سحر و جادو هنوز در بخشهایی از جامعه رواج دارد و بسیاری از مشکلات زندگی به آن نسبت داده میشود؛ اما بررسی آیات قرآن، روایات و دیدگاههای روانشناختی نشان میدهد که تأثیر سحر، اگر هم وجود داشته باشد، محدود و وابسته به اذن الهی است و بزرگنمایی آن میتواند آسیبهای جدی اعتقادی و روانی به همراه داشته باشد.
آیا شکهای دینی نشانه ضعف ایمان است یا وسواس؟
افکار تکرارشونده مثل "نمازم قبول شد؟" یا "نجس نشدم؟" ممکن است نشانه وسواس مذهبی باشد. این اختلال با اضطراب و رفتارهای اجباری همراه است و نیاز به درمان دارد که در این مصاحبه به آن پرداخته شده است.
اعمال نیک و بد چگونه در قیامت آشکار میشوند؟
در روز قیامت، انسان تنها با خود روبهرو نمیشود؛ بلکه اعمال نیک و بد او نیز بهصورت عینی و حاضر جلو چشمش قرار میگیرند. قرآن کریم و روایات معتبر اسلامی بر این نکته تأکید دارند که هیچ عمل انسان، چه کوچک و چه بزرگ، نابود نمیشود و هر کدام در عالم رستاخیز، به شکل واقعی خود ظاهر میشوند؛ نیکیها به صورت نور و نعمت و بدیها به صورت رنج و عذاب. این دیدگاه، تصویری روشن و تکاندهنده از حقیقت حضور انسان با آثار زندگیاش در قیامت ارائه میکند.
آیا اخلاق بدون دین دوام میآورد؟
«میتوان اخلاقی بود بدون دین؟» این سوالی است که فلاسفه و روانشناسان قرنهاست دربارهاش بحث میکنند. در دنیایی که ارزشها دائماً در حال تغییرند، آیا انسان میتواند بدون پشتوانه ایمان، رفتار درست و اخلاقی داشته باشد یا اخلاق بدون دین محکوم به فراموشی است؟
آیا قارههای کشف نشده در زمان پیامبر(ص) خالی از سکنه بودند؟
از نگاه تاریخی، زمان پیامبر اکرم (ص) دورهای بود که تنها سه قاره شناخته شده بودند و جهانِ پهناور، بخشهای بزرگی از انسانها و تمدنها را در پس پرده ناشناختگی پنهان کرده بود.
دنیا نعمت نیست، معاملهای مغبونانه با عمر است
مرجع تقلید و مفسر قرآن، در ادامه درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم، با تفسیر کلمه ۱۹۱ نهجالبلاغه، تأکید کرد که انسان در دنیا همواره مغبون است و هر نعمتی که از دنیا به دست میآورد، بهایی گران یعنی عمر او را میطلبد؛ به عبارت دیگر، انسان در معامله با دنیا همیشه خسارت میدهد و زندگی او پر از از دست دادنها و فراقهاست.
نگاهی به فرجام اقوام گذشته؛ چراغ راه مومنان امروز در قرآن کریم
تاریخ گواه است: اقوامی که نافرمانی کردند، نابود شدند و تنها ایمانداران نجات یافتند. از نوح و عاد تا ثمود و شعیب، قرآن پر است از داستانهایی عبرتآموز که هشدار میدهد مسیر خطا میتواند سرنوشت ما را تغییر دهد. آیا امروز ما در همان مسیر قرار داریم؟
مبنای سیادت در فرقه اهل حق
با بررسی مطالبی که درباره سیادت از سوی بزرگان فرقه اهل حق اظهار شده است، معلوم میشود که سیادت در مرام اهل حق مبنای مشخصی ندارد، چرا که گاهی با خواب دیدن سید میشود و گاهی دیگران برای او خواب میبینند. گاهی نیز با مراسم مخصوص و غیره سید میگردند.
انسان نباید بیش از نیاز واقعی خود به جمعآوری مال بپردازد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: انسان نباید بیش از نیاز واقعی خود به جمعآوری مال بپردازد؛ چراکه آنچه فراتر از نیاز است، در حقیقت انسان را به خزانهدار دیگران تبدیل میکند.
عرفان نوظهور و بددینی مدرن از کجا آمدهاند؟
جالب است بدانید جامعه هدف جریان عرفان نوظهور و بددینی مدرن اکثرا قشر نخبگانی جامعه است. منظور از قشر نخبگانی نیز قشری از جامعه است که که تحصیلات خوبی دارند، از نیاز های روزمرهشان فراتر فکر می کنند و از رفاه نسبی برای پرداختن به مسائلی فراتر از بقا را دارند.
چرا در قرآن، خدا با ضمیر مذکر «هو» خطاب میشود؟
استفاده از ضمیر «هو» و صیغههای مذکر برای خداوند در قرآن، نه از سر نسبت دادن جنسیت، بلکه به دلیل قواعد دستوری زبان عربی، قاعده «تغلیب»و تبعیت از عرف زبانی رایج در عصر نزول است.
راز شب اول قبر که همه انسانها تجربه میکنند
بر پایهٔ متون اسلامی، مرگ گذر به جهانی نو بهنام برزخ است که در «شب اول قبر» انسان پاداش یا کیفر آغازین خود را تجربه میکند.
آیا دین محصول فرهنگ و جغرافیا است؟
اگر به زندگی انبیاء عظام بنگریم همه آنان بدون استثناء علیه جامعه و اعتقادات باطل جامعهی خود قیام میکردند و پس از مدتی با روشنگری خود، عده زیادی از همان مردم، با همان آیین نادرست را با خود همراه میکردند.
حکم شرعی فروش کالا به صورت قسطی و گرانتر
رهبر معظم انقلاب به پرسشی درباره « فروش کالا به صورت قسطی و گرانتر» پاسخ گفتند.
آیا جهانهای موازی واقعیت دارند؟ بررسی دیدگاه فیزیک کوانتوم و آموزههای دینی
زندگی محدود به این دنیا نیست؛ واقعیتهای گستردهتر و پیچیدهتری در جریانند که از نگاه ما پنهاناند و بخش کوچکی از وجود ما را در بر میگیرند. زندگی محدود به این دنیا نیست؛ واقعیتهای گستردهتر و پیچیدهتری در جریانند که از نگاه ما پنهاناند و بخش کوچکی از وجود ما را در بر میگیرند.
درس اخلاق | چرا زیادهطلبی، دشمن آرامش و تبلیغ دین است؟
قناعت یعنی اکتفا به حد لازم زندگی و سرلوحه قرار دادن آن، تا انسان از وسوسهها و انحرافها محفوظ بماند. عدم قناعت انسان را به کسب ناپاک و انحراف از مسیر معنوی میکشاند. برای طلبهها و شیعیان، قناعت ضروری است تا تمرکز بر تبلیغ دین حفظ شود و شیطان از مسیر بازندارد.
امکان تغییر مهریه از سکه به ماشین یا منزل یا چیز دیگری؟
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « تغییر مهریه از سکه به ماشین یا منزل یا چیز دیگری» پاسخ گفتند.
۱۰ کار ارزشمند که برونگراها باید از درونگراها یاد بگیرند
افراد برونگرا در روابط اجتماعی خود میتوانند چیزهایی را از درونگراها یاد بگیرند که خیلی هم سخت نیست.
خلاقیت؛ پلی میان استعدادهای انسان و صفات الهی
خلاقیت فقط یک هنر نیست؛ پلی است میان ذهن، روح و صفات الهی. وقتی انسان در مسیر خلق و نوآوری قدم میگذارد، نه تنها استعدادهای نهفتهاش شکوفا میشوند، بلکه آرامش، رضایت درونی و فرصتی برای خدمت به جهان نیز نصیبش میشود. قرآن کریم و آیات الهامبخش آن، ما را به مشاهده زیبایی، نظم و کمال در آفرینش دعوت میکنند و این همان الهامی است که هر انسان خلاق را به سوی رشد و تعالی هدایت میکند.
دست فاطمه؛ نمادی که از حرزِ ضد چشمزخم تا مُد جهانی سفر کرد
یکی از خطاهای پرتکرار در روایتهای رسانهای، نسبت دادن منشأ قطعی این نماد به یک دین است. واقعیت این است که خَمسه در سنتهای مختلف منطقهای زندگی کرده است و در فرهنگهای متفاوت، نامهای متنوع گرفته است.
چگونه شناخت تاریخ صدر اسلام مسیر هدایت را روشن میکند؟
تاریخ و تاریخ نگاری به عنوان یکی از ابعاد و مظاهر فرهنگ و تمدن حائز اهمیت است، زیرا شناخت و دریافت گونه های مختلف هر فرهنگ و تمدنی بدون دسترسی به تاریخ انواع هنرها و دانشهایی که در تمدن ظهور کرده یا تکامل یافته ممکن نخواهد بود. اسلام هم که دینی کامل و غنی و دارای فرهنگ و تمدن عالی است توجّه بسیاری به تاریخ و تاریخ نگاری دارد که در این نوشته به آن اشاره شده است.
شیطان هر کسی را از راه مخصوص او فریب میدهد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: امامان معصوم (سلام الله علیهم) فرموده اند: نیّت روح عمل و کار دشواری است چون اصل کار را بسیاری از انسانها انجام میدهند، امّا همه قدرت نیّت صحیح ندارند.
آشوریها چه کسانی هستند؟
آشوریها، مردمانی با قدمتی هزارساله در ایران، میراثدار امپراطوری باستانی آشور و پیروان مسیحیت شرق هستند.
