چشمزخم از نگاه روایات اسلامی خرافه نیست و حتی ممکن است از سوی نزدیکترین افراد و دوستان اتفاق بیفتد؛ موضوعی که در سخنان امام رضا(ع) نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در روایات منقول از امام هشتم(ع)، علاوه بر تأیید چشمزخم، راهکارهایی برای در امان ماندن از آثار آن، از جمله خواندن سوره حمد، توحید، معوذتین و آیهالکرسی، بیان شده است.
در روایتی از پیامبر اکرم(ص)، از فتنهای در دوران غیبت سخن گفته شده که در آن برخی مردم حتی در اصل ولادت امام عصر(عج) تردید میکنند؛ اما راه مقابله با این شبههها چیست؟ پیامبر(ص) بر تمسک به دین و بستن راه نفوذ شیطان از مسیر شک و تردید تأکید کردهاند.
برخی انسانها که فرصت کافی برای بندگی ندارند، همواره در جستوجوی فرصتی برای عبادت هستند و از خداوند مهلت میخواهند؛ اما در مقابل، کسانی که فرصت در اختیار دارند، با بهانههای مختلف انجام کارهای نیک را به آینده موکول میکنند.
در روزگاری که مرز میان حقیقت و انحراف باریک میشود و مدعیان مختلف راههای بدیل پیش پای مردم میگذارند، دعای ندبه یک نشانی روشن ارائه میکند: «بقیةالله»؛ امامی که برای احیای دین، زندهکردن سنتهای الهی و برچیدن بساط ظلم خواهد آمد.
حضرت آیتالله سیستانی در پاسخ به استفتائی درباره «گفتوگوهای دختر و پسر پیش از ازدواج و محرمیت» شرایط شرعی این نوع ارتباط را بیان کردند.
انسان تا وقتی مرگ را از یاد میبرد، ممکن است جاه، ریاست و مال دنیا را حقیقتی ماندگار بپندارد؛ آیتالله آقا مجتبی تهرانی(ره) هشدار میدهد که غفلت از مرگ و قیامت، انسان را به جایی میرساند که حقیقت را با امور موهوم معامله کند.
مرحوم آیتالله سید عبدالله فاطمینیا از دورهای میگوید که انحرافات اعتقادی بهشدت گسترش یافته بود؛ دورانی که امام رضا(ع) با مجالس علمی و مناظرات، به مقابله با این انحرافات پرداخت و برای تصحیح عقاید مردم تلاش کرد.
نگاه مکانیکی به شریعت موجب فاصله افتادن میان احکام و معنویت شده است؛ رویکردی که مرز باریک میان انجام خشک تکالیف و جوشش عاشقانه در ساحت دینداری را بازتعریف میکند.
نگاه تکبعدی به دینداری با شعار دل پاک، بستری برای توجیه بیمسئولیتی است؛ رویکردی که پیوند ناگسستنی میان باور قلبی و تعهد عملی را بازخوانی میکند.
شب جمعه در فرهنگ روایی شیعه تنها شبی برای عبادت نیست؛ روایات از حضور پیامبران و فرشتگان در کربلا و همراهی حضرت زهرا(س) با زائران امام حسین(ع) در این زمان حکایت دارند.
چرا بعضی آدمها در مسیر معنوی زندگی گرفتار غفلت میشوند؟ آیتاللهالعظمی جوادی آملی با استناد به روایات، «تفکر» و «شبزندهداری» را دو کلید بیداری دل و حرکت انسان به سوی خدا معرفی میکند.
زلزله که میآید، یک سؤال شرعی هم مطرح میشود: نماز آیات بر چه کسانی واجب است و اگر فردی هنگام وقوع زلزله متوجه آن نشود، تکلیفش چیست؟ پاسخ آیتالله شهید سیدعلی خامنهای را بخوانید.
«بازشدن بخت»، «رفع مشکلات مالی» و «افزایش رزق»؛ وعدههایی که حالا در فضای مجازی برایشان قیمتهای عجیب تعیین میشود و حتی افراد مرفه را هم گرفتار میکند. یک کارشناس دینی هشدار میدهد پشت این بازار فقط یک کلاهبرداری مالی نیست؛ نسخههای ساختگی به نام دین میتوانند اعتقادات مردم را هم هدف بگیرند.
در دنیای پرشتاب امروز که بشر مدرن برای هر لحظه از زندگی خود برنامهای دقیق چیده است، بسیاری از اضطرابها محصول تلاش نافرجام برای کنترل آینده است؛ حال آنکه آرامش واقعی نه در سیطره بر امور، بلکه در واگذاری حکیمانه آنها به دست قدرت لایزال الهی نهفته است.
توفیق خداوند در مقابل اراده و تلاش انسان قرار ندارد؛ بلکه در امتداد اختیار اوست. انسان باید با اراده خود مقدمات انجام کار خیر را فراهم کند و وظیفهاش را تا حد توان انجام دهد، اما نتیجه و تحقق نهایی آن را از خداوند بخواهد.
اموال شبههناک مانند مه غلیظی در فضای اقتصادی مدرن عمل میکنند که مرز میان سود پاک و زیان معنوی را میپوشانند و بیتوجهی به آنها بنای تربیت و معنویت خانواده را فرو میریزد.
نامهای مربوط به سال ۱۳۴۵ نشان میدهد آیتالله مرعشی نجفی(ره) برای تعمیر و توسعه مسجد جمکران، از ظرفیت منبر مرحوم محمدتقی فلسفی و مشارکت مالی مردم بهره گرفت؛ سندی که گوشهای کمتر دیدهشده از تاریخ آبادانی این مکان مقدس را روایت میکند.
وضو بهعنوان مقدمه نماز، علاوه بر رعایت ترتیب صحیح شستن اعضا، نیازمند توجه به میزان مصرف آب است؛ بهگونهای که دقت در انجام وضو نباید به اسراف یا وسواس منجر شود.
چرا برخی انسانها در بهشت و برخی در جهنم جاودانه میشوند؟ امام صادق(ع) در روایتی، پاسخ این پرسش مهم را در «نیت» انسان میدانند و با استناد به آیهای از قرآن کریم توضیح میدهند که اگر انسان میتوانست برای همیشه در دنیا باقی بماند، نیت و جهتگیری او نسبت به اطاعت یا نافرمانی خداوند، معیار مهمی در سرنوشت ابدی او خواهد بود.
یکی از ویژگیهای برجسته قرآن کریم، تنوع شگفتانگیز در شیوه بیان است. خداوند حکیم برای انتقال مفاهیم و تبیین آموزههای خود، از روشهای گوناگونی بهره گرفته است؛ از بیم و بشارت گرفته تا استدلال عقلی و فطری، موعظه، جدال به احسن، قصهگویی، تهدید، تشویق، تنبیه، تحریک و تلطیف.
بانکداری اسلامی تنها به حذف ربا از معاملات بانکی خلاصه نمیشود؛ این نظام مالی، عدالت اقتصادی، شفافیت، اخلاق در معاملات، مشارکت در سود و زیان و پرهیز از فعالیتهای نامشروع را نیز دنبال میکند. اما «بانکداری بدون ربا» دقیقاً چه تفاوتی با بانکداری اسلامی دارد و تجربه ایران در اجرای این الگو چه چالشهایی را نشان میدهد؟
پیامبر(ص) فقط با سخن و معجزه دلها را فتح نکرد؛ اخلاق و رفتارش چنان بود که حتی در برابر دشمنان نیز راه انتقام را کنار میگذاشت. قرآن راز این اثرگذاری را در یک تعبیر تکاندهنده خلاصه کرده است: «إِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ».
در میان شخصیتهای بزرگ تاریخ اسلام، نام امیرالمؤمنین امام علی(ع) همواره با فضیلت، ایمان، عدالت و وفاداری به عهد الهی همراه بوده است؛ شخصیتی که عظمت او تنها در یک بُعد خلاصه نمیشود و در روایتهای گوناگون، ابعاد مختلفی از جایگاه والای ایشان بیان شده است.
چه چیزی باعث شده است شخصیت پیامبر اسلام(ص) چهارده قرن پس از ظهور اسلام همچنان مورد توجه مورخان، فیلسوفان، نویسندگان و دینپژوهان غیرمسلمان باشد؟ نگاهی به دیدگاه چهرههایی چون ویل دورانت، تولستوی، کارلایل، گاندی، گوته و کارن آرمسترانگ نشان میدهد که هر یک از زاویهای متفاوت، بر مؤلفههایی همچون توحید، اخلاق، صلح، عدالت، وحدت اجتماعی و نقش تمدنی پیامبر اسلام(ص) تأکید کردهاند.
حضرت آیتالله سیستانی در پاسخ به استفتائی درباره حکم خمسِ پولی که برای رهن خانه اختصاص داده میشود، پاسخ گفتند.
آیتالله العظمی جوادی آملی: گفتار حکیمانه و رفتار صادقانه امام جعفر صادق(ع)، تنها به زمانه آن حضرت محدود نمیشود و همچنان میتواند برای مسلمانان در عرصههای فردی و اجتماعی راهگشا باشد. سیره آن امام بزرگوار نشان میدهد که تربیت انسان و اصلاح جامعه، در کنار یکدیگر قرار دارند و برای رسیدن به جامعهای متحد، باید هم اخلاق فردی و هم روابط اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
اختلاف درباره روز ولادت پیامبر اکرم(ص) در حالی میان شیعه و اهلسنت وجود دارد که اصل تولد آن حضرت در ماه ربیعالاول و در سال عامالفیل مورد اتفاق است؛ اما بررسی منابع تاریخی نشان میدهد که تفاوت در نقل روز ولادت، با شرایط فرهنگی و تاریخی جامعه عرب در آن دوران ارتباط دارد.
میراث علمی امام صادق(ع) تنها به روایات نقلشده از آن حضرت محدود نمیشود؛ از آثار منسوب به امام و املاهای ایشان برای شاگردان تا هزاران کتابی که اصحاب و دانشآموختگان مکتب جعفری تدوین کردند، گنجینهای شکل گرفته که قرنهاست موضوع پژوهش و بازخوانی قرار دارد.
دیدار پیامبر اعظم(ص) در قیامت آرزوی مؤمنان است؛ اما بر اساس روایتی که حجتالاسلام فرحزاد نقل کرده، سه گروه به دلیل برخی رفتارها از این دیدار محروم میشوند؛ از دائمالخمرها و عاق والدین تا کسانی که با شنیدن نام پیامبر(ص) صلوات نمیفرستند.
حجتالاسلام علیاننژاد، کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی سقط جنین در مراحل مختلف بارداری، با استناد به فتوای آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی تأکید کرد که سقط جنین بهطور کلی حرام است و حتی در هفتههای ابتدایی بارداری نیز مجوز شرعی ندارد؛ مگر در موارد استثنایی و بسیار محدود.