معارف
توبه نصوح چیست؟ داستان «نصوح» و راز توبهای که بازگشت به گناه را پایان میدهد
توبه در فرهنگ دینی، فقط پشیمانی از یک گناه نیست؛ بلکه بازگشتی آگاهانه به سوی خدا و تصمیمی جدی برای تغییر مسیر زندگی است. در قرآن از «توبه نصوح» سخن گفته شده؛ توبهای خالص و عمیق که انسان را از بازگشت به گناه بازمیدارد. اما «نصوح» چه کسی بود و چرا داستان او با مفهوم توبه نصوح گره خورده است؟ بررسی آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع) نشان میدهد که حقیقت توبه، در پشیمانی قلبی، جبران خطا و عزم جدی برای ترک گناه معنا پیدا میکند.
آیا مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟/ نگاهی به توحید ربوبی در مذاهب اسلام
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم» با نگاهی پژوهشی تطبیقی به حقیقت توحید ربوبی در دیدگاه امامیه و وهابیت می پردازد.
یک ویژگی دوران غیبت در حدیث امام حسن عسکری (ع)
امام حسن عسکری علیهالسلام درباره یکی از ویژگیهای دوران غیبت فرمود بر مردم زمانی خواهد آمد که چهرههایشان خندان و شاد است، ولی دلهایشان تاریک و گرفته است.
چرا بعضی گناهان از آنچه تصور میکنیم خطرناکترند؟
گاهی خطر یک گناه فقط به خودِ عمل محدود نمیشود؛ نگرش انسان پس از گناه نیز میتواند زمینه لغزشهای بزرگتر را فراهم کند. امام حسن عسکری(ع) در روایتی هشدار میدهند که کوچک شمردن گناه و غفلت از آثار پنهان آن میتواند انسان را از مسیر مراقبت و اصلاح دور کند و حتی زمینه شکلگیری نوعی شرک پنهان را فراهم آورد؛ هشداری برای اینکه هیچ لغزشی را بیاهمیت ندانیم.
اسلام تعلیقی یا ایمان تحلیلی؛ چرا خدا به تقلید در اصول دین کارت قرمز میدهد؟
در روزگاری که برای خرید یک گوشی موبایل یا انتخاب یک مقصد سفر، ساعتها در گوگل جستجو میکنیم تا بهترین گزینه را انتخاب کنیم، پذیرش باورهای بنیادی زندگی بدون تأمل، نه تنها عقلانی نیست بلکه در تضاد با مسیر تعالی انسان است. اسلام، دین پرسش است نه دین چشمبسته و این نوشتار به واکاوی ضرورت ایمان مبتنی بر خرد میپردازد.
آیا میتوان نماز مستحبی را بدون دلیل قطع کرد؟
برخی تصور میکنند ناتمام گذاشتنِ هر نمازی گناه است، اما آیا در مورد نمازهای نافله نیز همین حکم جاری است؟ حجتالاسلام محمدی با استناد به فتوای امام راحل، صراحتاً بیان میدارد که قطع کردنِ نمازِ مستحبی بدون دلیل، اشکالی ندارد.
احکام شرعی | همسایه مسجد و معیار تشخیص آن
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «همسایه مسجد و معیار تشخیص آن» پاسخ گفتهاند.
ببینید| چرا خداوند جهل را آفرید؟
انسان موجودی برخوردار از عقل، شهوت و اختیار است؛ ظرفیتی که او را میان سقوط و تعالی قرار میدهد. جهل، نبودِ توجه به عقل و علم است و همین امکان انتخاب، زمینه رشد انسان و رسیدن او به مقامی فراتر از فرشتگان را فراهم میکند.
از ولادت تا آغاز امامت؛ چگونه جانشینی امام زمان(عج) اثبات شد؟
پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: «افضل اعمال أمّتی انتظار الفرج»: یعنی بهترین اعمال امت من انتظار فرج امام زمان است.
ببینید | «قافله عشق»؛ آنجا که کشتی عاشقان به ساحل رسید
کربلا فقط یک سرزمین نیست؛ روایتِ رسیدن قافلهای است که از مدینه و مکه گذشت تا در نینوا، معنای حقیقی عشق و وفا را به تصویر بکشد. «قافله عشق» روایت لحظهای است که امام حسین(ع) در آستانه کربلا فرمان میدهد: «بار بگشایید، که منزل رسید»؛ منزلی که در آن، عشق به اوج رسید، وفا جاودانه شد و خاک، تربت شفا گشت.
احکام شرعی | خرید از فروشگاههای حامی اسرائیل
حضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «خرید از فروشگاههای حامی اسرائیل» پاسخ گفتند.
رمز عبور از روزهای سخت؛ ۵ راهکار قرآنی برای سربلند شدن در امتحان الهی
همه انسانها، حتی بهترین بندگان خدا، در مسیر زندگی با آزمونهایی مانند ترس، فقدان، مشکلات مالی و سختیهای گوناگون روبهرو میشوند؛ اما از نگاه قرآن، قرار نیست این آزمونها انسان را شکست دهند. صبر، امید به خدا، توجه به گذرا بودن دنیا و عبرت گرفتن از سرگذشت پیشینیان، همان کلیدهایی هستند که میتوانند ما را از سختترین امتحانهای زندگی سربلند بیرون بیاورند.
رفیق خوب، قاضی پرونده تو نیست؛ بازخوانی یک آموزه اخلاقی از امام حسن عسکری
در روزگاری که روابط انسانی با کوچکترین سوءتفاهم فرومیپاشد و خطاکاری دیگران در حافظهها ثبت میشود، کلام نورانی امام حسن عسکری معیاری عمیق برای بازسازی دوستیها و ارتقای اخلاق معاشرت ارائه میدهد.
ظهور امام زمان(عج) فقط پایان غیبت نیست؛ معنای پنهان «ظهور» در دعای عهد
«ظهور» امام زمان(عج) را نباید تنها به معنای آشکار شدن حضرت پس از دوران غیبت دانست؛ در دعای عهد، این واژه معنای عمیقتری دارد: پیروزی جبهه حق، درهمشکستن باطل و تحقق عدالت در جامعه. اما چرا یک واژه هم «آشکار شدن» و هم «غلبه یافتن» را در خود جای داده است؟
چرا حقیقت در «سنگرِ دروغ» ذبح میشود؟ / کالبدشکافیِ روانشناختیِ پافشاری بر باورهایِ غلط سیاسی
نفوذ دروغهای سیاسی به باورهای عمومی، قدرت تحلیل عقلانی را کاهش میدهد. ناهماهنگی شناختی، شناخت هویتمحور و استدلال انگیزشی، فرد را به تحریف و انکار واقعیت سوق میدهند. اثر نتیجه معکوس و مغالطه هزینه هدررفته نیز باعث میشوند فرد، برای حفظ هویت و سرمایههای پیشین، بر ادعای غلط خود پافشاری کند.
سود کثیف در ویترین های براق؛ مرز باریک میان بازاریابی جذاب و کلاهبرداری شرعی
تبلیغات اغراق آمیز، فیلترهای فریبنده و وعده های غیرواقعی برای فروش کالا، مرزهای اخلاق و حلال خواری را در بازار به چالش کشیده اند و فقه پویای شیعه خط قرمزهای روشنی را برای حفظ سلامت معاملات ترسیم کرده است.
انسان در درون خود کافر ندارد، اما منافق دارد/ بیشترین آسیبهای انسان از منافقان درونی است
حضرت آیتالله جوادی آملی با تأکید بر ضرورت شناخت قوای درونی انسان گفت: انسان در درون خود کافر ندارد، اما منافق دارد و بخش عمده آسیبهایی که انسان متحمل میشود، از همین شئون و نیروهای منافقانه درونی ناشی میشود؛ ازاینرو، شناخت نفس و ارزیابی مستمر قوای درونی، مقدمه تحصیل تقوا و تهذیب انسان است.
چرا ریاستطلبی میتواند هم دنیا و هم آخرت انسان را به باد دهد؟
آیتالله حاج آقا مجتبی تهرانی(ره) در شرح روایتی از امام زینالعابدین(ع)، به آسیب خطرناک «طلب ریاست باطله» میپردازد؛ آسیبی که به تعبیر روایت، انسان را در شمار کسانی قرار میدهد که «خسر الدنیا والآخرة» میشوند.
امید یا توهم؟ وقتی آرزوهای خام با نقشه راه زندگی اشتباه گرفته میشوند
در روزگاری که جمله های انگیزشی و وعده های سریع موفقیت فضای مجازی را پر کرده، یک روایت کوتاه از امیرالمؤمنین(ع) مرز امید را روشن میکند: امید یعنی طلب و حرکت. هر جا عمل نیست، امید هم نیست و آرزوهای خام جای نقشه راه زندگی را میگیرند.
مالی پیدا کردهاید که قیمتش مشخص نیست؟ پاسخ رهبر شهید انقلاب را بخوانید
دفتر آیتالله خامنهای رهبر شهید انقلاب به استفتائی درباره « نحوه اطلاع از قیمت مال پیدا شده» پاسخ دادند.
جوان امروز با خدا قهر کرده یا ما راه ارتباط با خدا را اشتباه نشان دادهایم؟ / میرطالبی: آنقدر از جهنم گفتیم که یادمان رفت از رفاقت با خدا بگوییم
محسن میرطالبی، روانشناس مذهبی و استاد دانشگاه در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: انسان همیشه در درون و خلوت خودش یک رابطه عمیق با خالقش داشته است و تنها چیزی که در همه حال میتواند باعث آرامش دل انسان شود، ارتباط با ذات لایتناهی خداوند است. بنابراین من به هیچوجه معتقد نیستم که میان جوان امروز و خداوند قهر و گسست واقعی ایجاد شده باشد.
خطر گناهِ همجنسگرایی؛ از فراموشی فطرت تا تغییر نعمت
سرپیچی از مسیر فطرت الهی، نعمتهای الهی را از صورت مطلوب خویش خارج نموده؛ «باران رحمت» را به «سنگِ عذاب» مبدّل میسازد؛ تصویری که انسان را به تأمل در پیامدهای گناه، بازگشت به فطرت الهی و طلب آمرزش و رحمت الهی فرا میخواند.
شرح حدیثی درباره آخرین گفتگوهای پیامبر اعظم(ص) و حضرت فاطمه زهرا(س)
سیره پیامبر اعظم(ص) در برخورد با حضرت فاطمه زهرا(س)، جلوهای کمنظیر از تکریم جایگاه زن و خانواده در اسلام است. رهبر شهید انقلاب اسلامی با استناد به روایتی از عایشه، به ابعاد مختلف این رابطه نورانی پرداختند.
بررسیِ دیدگاههای فقهی در «نماز و مراعات حقوق دیگران»
مجموعه گردآوری شده «نماز و مراعات حقوق دیگران»، ضمن واکاویِ پیوند میان «عبودیت» و «حقالناس»، نشان میدهد که نماز نهتنها مانعِ ادای حقوق مردم نیست، بلکه بستری برای تحققِ عملی آن است.
سه گنج پنهان زندگی که تا از دست نروند، قدرشان را نمیدانیم
گاهی بزرگترین نعمتهای زندگی همانهایی هستند که هر روز بیصدا در اختیار ما قرار دارند؛ سلامت بدن، امنیت، روزی و آرامش. در نگاه روایات اسلامی، این نعمتها چنان ارزشمندند که انسان تنها پس از فقدانشان به اهمیت واقعی آنها پی میبرد؛ اما فراتر از نعمتهای دنیوی، اسلام، هدایت و ولایت اولیای الهی جایگاهی ویژه دارند و میتوانند کاملکننده نعمتهای دنیا و آخرت باشند.
ریاست را نخواه؛ اگر خدا بخواهد، خودش مسئولیت را میسپارد
ریاستطلبی در نگاه آیتالله مجتبی تهرانی(ره) با پذیرفتن مسئولیتی که خداوند بر عهده انسان میگذارد، تفاوتی اساسی دارد. ایشان با استناد به سخن امام صادق(ع) که فرمودند «مَنْ طَلَبَ الرِّئَاسَةَ هَلَکَ»، تأکید میکند که کسی که برای رسیدن به ریاست تلاش میکند، در معرض هلاکت است؛ اما در «ریاست الهیه»، این خداوند است که مسئولیت را به فرد شایسته میسپارد، نه اینکه انسان برای به دست آوردنش دنبالهروی کند.
احکام شرعی | آیا شوهر میتواند طلاهای بخشیدهشده به همسرش را پس بگیرد؟
نماینده حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی با تبیین حکم شرعی بازپسگیری هدایا، بیان کرد: در صورت عدم وجود خویشاوندی نسبی و بقای عین مال، شوهر از نظر فقهی حق بازپسگیری طلاها را دارد، اما این اقدام از منظر اخلاقی با توجه به آموزههای معصومان (ع) مورد نکوهش است.
چگونه سرمایه معنوی محرم و صفر را حفظ کنیم؟
آیتالله مصباح یزدی با تأکید بر ضرورت حفظ نورانیتِ حاصل از محرم و اربعین، گناه را آفتِ این دستاوردها دانسته و توسل به اهلبیت(ع) را واسطهای ضروری برای بهرهمندی از انوار الهی و استقامت در مسیر حق معرفی میکنند.
آیتالله حائری شیرازی: یاد خدا توجه قلبی است، نه درگیری ذهنی
آیتالله حائری شیرازی با اشاره به مفهوم حقیقی یاد خدا اظهار کرد: لازم نیست انسان یاد خدا را به ذهن و خیال خود منتقل کند؛ چراکه یاد خدا از جنس یاد ذهنی یا خیالی نیست، بلکه نوعی «توجه» است و آن هم توجه قلبی.وی افزود: انسان نباید تصور کند برای اینکه به یاد خدا باشد، […]
حکم نمازخواندن در خانهای که سگ دارد چیست؟
با توجه به گسترش تمایل به پرورش و نگهداری حیوانات خانگی، یکی از این احکام شرعی که دانستن آن وجوب پیدا می کند، حکم نماز خواندن در خانه ای است که در آن، سگ نگهداری می شود.
