پژوهش اخلاقی تنها به گردآوری اطلاعات و ارائه نتایج علمی محدود نمیشود، بلکه به فضایل اخلاقی پژوهشگر مانند دقت، انصاف، تواضع علمی، بردباری و سعهصدر نیز وابسته است. در مقابل، رذایلی همچون شتابزدگی، بیدقتی، حسادت و تکبر میتوانند مسیر تحقیق را منحرف کنند و اعتبار نتایج آن را کاهش دهند.
در گفتار اخلاقی پیشرو از آیتالله آقا مجتبی تهرانی (ره)، نقش سازنده و هویتبخش نامهای مقدس در حیات فردی و اجتماعی مؤمنان بررسی شده و چرایی عظمت بیپایان نام سیدالشهدا (ع) در جهان هستی واکاوی شده است.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «مسحِ سر» پاسخ گفتهاند.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره «ادای نمازهای قضا » پاسخ گفتند.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت به تبیین ده ویژگی پیامبر اکرم(ص) در آیه ۱۵۷ سوره اعراف اشاره کرد و گفت: رسول خدا(ص) فرستادهٔ خداوند، خاتم پیامبران، اُمّی، دارای پیشینه در تورات و انجیل، آمر به معروف، ناهی از منکر، حلالکنندهٔ پاکیزهها، حرامکنندهٔ ناپاکیها، بردارندهٔ زنجیرهای اسارت و رفعکنندهٔ غُلها و سختیهای تحمیلی بر بشر است.
آیتالله محسن مجتهد شبستری با تشریح بخشی از دعای کمیل، سه عامل اصلی نزول بلا را از نگاه امام سجاد(ع) برشمرد و گفت: معصیت آگاهانه، تجاوز به حقوق دیگران و تمسخر مردم از گناهانی هستند که آثار و پیامدهای آن در زندگی فردی و اجتماعی آشکار میشود و میتواند زمینهساز نزول بلا و سلب برکات الهی باشد.
مهدویت تنها در روایات پیامبر(ص) و ائمه(ع) تبیین نشده، بلکه بخشی از مهمترین آموزههای آن در توقیعات و سخنان خود امام مهدی(عج) بازتاب یافته است؛ جایی که حضرت با استناد به آیات قرآن، از جایگاه قیام الهی، لشکر حق و موضوع رجعت سخن میگویند.
گریه بر مصائب امام حسین (ع) در حال نماز، موضوعی است که مراجع تقلید درباره حکم آن نظرات قابل توجهی دارند.
امام رضا(ع) نسخهای ساده اما عمیق برای رساندن پیام دین ارائه میکنند؛ کافی است زیباییهای سخن اهلبیت(ع) بیپرده به مردم گفته شود، زیرا فطرت انسان با این حقیقت بیگانه نیست.
ذوالقرنین شخصیتی مؤمن، مقتدر و عدالتطلب است که بر اساس دیدگاه مشهور قرآنپژوهان، اگرچه پیامبر نبود، اما حکومتی گسترده و صالح داشت.
سیدالشهدا علیهالسلام قلهٔ «اِباء» و نماد انتخاب آگاهانهٔ عزت بر زندگیِ آمیخته با ذلت است؛ انتخابی که در کربلا به آشکارترین شکل جلوه کرد و عاشورا حادثهای ناگهانی نبود، بلکه فوران جراحتها و عفونتهای اجتماعیِ چند دههای بود؛ فرایندی که در دامنهٔ آن، صبر و صلح امام حسن مجتبی(ع)نیز بهعنوان جلوهای دیگر از جهاد و عزت معنا مییابد.
نقش بیبدیل دستگاه نورانی سیدالشهدا(ع) در تربیت انسان، آن را یکی از مهمترین «شاهکلیدهای» مکتب اهلبیت(ع) برای رشد معنوی و رسیدن به قرب الهی است و اگر انسان بتواند بهدرستی از این دستگاه نورانی بهره بگیرد، مسیر تعالی اخلاقی، محبت اهلبیت(ع) و تقرب به خداوند برای او هموار خواهد شد.
در روزگاری که نگرانی و ناامیدی، بسیاری از انسانها را درگیر کرده است، قرآن کریم راهکاری ساده اما عمیق برای رسیدن به آرامش معرفی میکند؛ «توکل به خدا». این آموزه الهی، نه به معنای دست کشیدن از تلاش، بلکه اعتماد به قدرت بیپایان پروردگار در کنار کوشش انسان است. اما چرا توکل تا این اندازه در آیات و روایات مورد تأکید قرار گرفته و چه عواملی مانع تحقق آن در زندگی میشود؟
پذیرایی از زائران اربعین تنها یک رسم دیرینه نیست؛ ریشه آن، بنا بر روایتی که آیتالله محمدتقی بهجت(ره) نقل میکند، به تدبیر و سفارش خود امام حسین(ع) بازمیگردد. این عارف وارسته از ماجرایی شگفت سخن میگوید که بر اساس آن، حضرت سیدالشهدا(ع) زمینهای اطراف کربلا را با پرداخت نقدی خریدند و از صاحبان آن تعهد گرفتند تا سه روز از زائران ایشان میزبانی کنند؛ روایتی که جلوهای کمنظیر از کرامت و جایگاه زائران حسینی را به تصویر میکشد.
امام حسن عسکری (ع) با نشانه شمردن زیارت اربعین، نقشه راهِ مسیر حق را ترسیم کرد.
چه کسی پیکر مطهر امام حسین(ع) را به خاک سپرد؛ امام سجاد(ع) یا قبیله بنیاسد؟ این پرسش از دیرباز یکی از مباحث مهم تاریخ عاشورا بوده است. با دقت در روایات اهلبیت(ع) و گزارشهای تاریخی روشن میشود که نهتنها میان این دو روایت تعارضی وجود ندارد، بلکه هر یک بخشی از حقیقت این واقعه را بازگو میکنند؛ حقیقتی که جلوهای از جایگاه ویژه امامت و کرامت الهی را به نمایش میگذارد.
آیت الله العظمی شبیری زنجانی به پرسشی درباره «بیاستفاده ماندن نذورات حسینیه» پاسخ داده است.
اگر انسان نتواند خشم خود را مهار کند، صرفِ حضور در مناسک بزرگ و حتی پیادهروی اربعین نیز او را به مقصد سلوکی نمیرساند. از نگاه ایشان، سلوک فقط با کثرتِ اعمال ظاهری محقق نمیشود، بلکه نیازمند دگرگونی واقعی در خلق و خوست.
ابلیس سالها خدا را عبادت کرد، اما تنها یک نافرمانی، همه آن عبادتها را بر باد داد. چرا عبادت طولانی شیطان نتوانست او را نجات دهد؟ پاسخ قرآن روشن است: ارزش عبادت تنها به رکوع و سجود نیست؛ آنچه انسان را به سعادت میرساند، اطاعت بیچونوچرای فرمان خدا و دوری از تکبر است؛ درسی که سرنوشت ابلیس برای همیشه پیش روی انسان قرار داده است.
اگر در مسیر زیارت یا موکب، پول یا وسایلی پیدا شود و یافتن صاحب آن ممکن نباشد، در حکم «مجهولالمالک» است. چنین اموالی فقط با رعایت احکام شرعی و برای فقیر شیعه قابل مصرف است و هزینهکرد مستقیم آنها در موکب جایز نیست.
شوخی و مزاح در ظاهر ابزاری برای تلطیف فضا و ایجاد صمیمیت در روابط روزمره است، اما عبور بیضابطه از مرزهای اخلاقی در این مسیر، میتواند شوخی را به سلاحی برای تخریب شخصیت و فرسایش اعتماد عمومی تبدیل کند. واکاوی ریشههای روانشناختی و تحلیل روایات دینی نشان میدهد که حفظ حیا در کلام، نهتنها مانع شادابی نیست، بلکه تنها تضمینکننده امنیت روانی در جامعه است.
غسل جبیره برای کاشت ناخن یکی از موضوعات پرجستوجوی احکام شرعی است. بسیاری از بانوان میخواهند بدانند آیا با وجود کاشت ناخن، ژلیش یا لاک میتوان غسل یا وضوی صحیح انجام داد و در چه شرایطی غسل جبیره مطرح میشود. در این متن، مفهوم غسل جبیره را به زبان ساده توضیح میدهیم، نحوه انجام آن را بررسی میکنیم و دیدگاه مراجع تقلید درباره احکام غسل و وضو با کاشت ناخن را مرور خواهیم کرد.
مرحوم آیتالله مجتبی تهرانی در دوره اقامت تحصیلی در نجف اشرف، به صورت مستمر با پای پیاده به زیارت کربلای معلی مشرف میشد.
بیتوجهی همسر به نماز، برای بسیاری از زنها و مردهای متدین فقط یک نگرانی عبادی نیست؛ زخمی خاموش در دل زندگی مشترک است. اما تجربه نشان داده تذکرهای مستقیم، سرزنشهای پیدرپی و تبدیل نماز به میدان دعوا، نهتنها اثر تربیتی ندارد، بلکه گاهی فاصله عاطفی و دینی را بیشتر میکند.
کربلا هیچگاه صحنه نمایش نبوده است؛ اما این روزها کافی است سری به شبکههای اجتماعی بزنید تا انبوهی از ویدئوها را ببینید که اربعین را از مسیر بندگی به ویترینی برای تولید محتوا تبدیل کردهاند.
عبادت فقط در سجاده، مسجد و خلوت سحر خلاصه نمیشود؛ گاهی درست در شلوغی صف نانوایی، پشت باجه یک اداره، در راهروی بیمارستان یا حتی در یک تماس کوتاه، فرصتی پیش میآید که انسان هم بندگی خدا را نشان بدهد و هم گرهی از کار مردم باز کند. این همان معنویتی است که از آسمان جدا نیست و در متن زندگی نفس میکشد.
بازار مجازی، خرید و فروش را آسانتر کرده است، اما همین سهولت، گاهی مرزهای صحت و بطلان معامله را هم پنهان میکند. از تخفیفهای ساختگی و عکسهای غیرواقعی گرفته تا فروش کالایی که فروشنده مالک آن نیست یا عیبش را پنهان میکند، همه اینها میتوانند معامله را دستکم شبههناک و در مواردی موجب حرمت فعل، حق فسخ یا حتی بطلان کنند. فقه اسلامی در این زمینه حرف روشن دارد: معامله باید بر پایه رضایت آگاهانه، صداقت، معلوم بودن مورد معامله و پرهیز از فریب باشد؛ حتی اگر همهچیز فقط در یک دایرکت، لینک پرداخت یا کارتبهکارت خلاصه شده باشد.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «معاملات طلا» پاسخ گفتهاند.
دبیرخانه پویش رسانهای «إِنَّا عَلَی الْعَهْدِ» با انتشار نخستین فراخوان این رویداد، جزئیات برگزاری، شرایط شرکت و نحوه ارسال آثار را اعلام کرد.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «خرید و فروش فیش مسکن ملی» پاسخ گفتهاند.