معارف
احکام شرعی | آیا سقط جنین در هفتههای نخست بارداری جایز است؟
حجتالاسلام علیاننژاد، کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی سقط جنین در مراحل مختلف بارداری، با استناد به فتوای آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی تأکید کرد که سقط جنین بهطور کلی حرام است و حتی در هفتههای ابتدایی بارداری نیز مجوز شرعی ندارد؛ مگر در موارد استثنایی و بسیار محدود.
پاسخ امام صادق(ع) به پرسشی که هنوز ذهن انسان را درگیر میکند: جهان از چه آفریده شد؟
خداوند خالق جهان است، جهان را از چه چیزی آفریده است؟ این پرسش را یک زندیق در مناظرهای با امام صادق(ع) مطرح کرد؛ اما پاسخ امام(ع) نهتنها پیشفرض او درباره «ماده اولیه آفرینش» را به چالش کشید، بلکه استدلالی تأملبرانگیز درباره آغاز جهان و نیازمندی مخلوقات به خالق ارائه کرد.
اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهلسنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!
حجت الاسلام مهدی احمدی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: ملت مسلمان، شیعه و سنی، با هم مشکلی ندارند. اینها سالهای سال کنار هم زندگی کردند. این اختلافات خلق شده، آفریده شده و روی آن تمرکز شده است که خوب این شکاف را ایجاد کرد. انقلاب اسلامی سالهاست که بر علیه این شکاف فعالیت میکند و کار میکند.
ببینید| وقتی یک عالم فهمید برای پول، دینش را فروخته است
روایتی تأملبرانگیز از عالمی که ابتدا دعوت متوکل عباسی را برای آموزش فرزندانش نپذیرفت، اما در ادامه با وسوسه اطرافیان وارد این مسیر شد و سرانجام در برابر افزایش حقوق، اعترافی تلخ بر زبان آورد: «من دینم را فروختهام.»
راز محبوبیت اهلبیت(ع) میان مسلمانان چه بود؟
سیره اهلبیت(ع) نشان میدهد که مسیر جذب مردم به مکتب آنان از اختلافافکنی نمیگذشت؛ علم، اخلاق، گفتوگوی منطقی و رفتار نیک، ابزار اصلی ائمه(ع) برای جلب محبت مسلمانان و حفظ وحدت جامعه اسلامی بود.
«صراط مستقیم» بدون قافلهسالار معنا ندارد؛ امام زمان(عج) راهبر این مسیر است
آیتالله جوادی آملی با تکیه بر آیه «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ» توضیح میدهد که عقیده، اخلاق و عمل صالح برای پیمودن صراط مستقیم، نیازمند هدایت و پیشوایی معصوم است و حضرت ولیعصر(عج) قافلهسالار این مسیر نورانی به شمار میآید.
احکام صلوات از نگاه آیتالله سیستانی؛ چه زمانی صلوات فرستادن مستحب است؟
آیتالله سیستانی در بیان احکام صلوات، مواردی مانند تکرار صلوات با تکرار نام پیامبر(ص)، فاصله نینداختن میان نام حضرت و صلوات و لزوم توجه به صلوات بر آل پیامبر(ص) را توضیح دادهاند.
چرا همه شیفته پیامبر(ص) میشدند؟ روایت استاد مطهری از اخلاقی که دلها را تسخیر کرد
استاد مطهری در توصیف شخصیت پیامبر اکرم(ص)، از مجموعهای شگفتانگیز از ویژگیها سخن میگوید؛ پیامبری که هم متواضع و مهربان بود و هم در برابر اصول و دشمنان صلابت داشت، هم با فرودستان مینشست و هم فرماندهی مقتدر بود؛ «جمع اضدادی» که شاید راز ماندگاری سیره او و تسخیر دلها باشد.
چگونه اخلاق نبوی حضرت محمد(ص) دلهای مخالفان را به اسلام نزدیک میکرد؟
پیامبر اکرم(ص) همه انسانها را بدون هیچ استثنایی همچون فرزندان عزیز و پارهای از وجود خویش میدانست و خیر، سعادت و هدایت همه آنان را میخواست. هنگامی که مشاهده میکرد انسانی در مسیر گمراهی و هلاکت قدم برمیدارد، به شدت اندوهگین میشد؛ درست مانند پدری دلسوز که از گرفتار شدن فرزندانش در تباهی و نابودی رنج میبرد.
تمثیل شنیدنی استاد قرائتی از «اخلاص»؛ چرا عمرمان را ارزان به دیگران میفروشیم؟
استاد قرائتی با تمثیل ساده «پدر و فرزند» توضیح میدهد چرا انسان نباید سرمایه عمر و توان خود را ارزان در اختیار دیگران بگذارد؛ وقتی خداوند همه سرمایه وجودی ما را بخشیده و برای کار نیک پاداشی چندبرابر وعده داده است.
مهدویت در سخنان امام صادق(ع)؛ روایت قرآن از ظهور، غیبت و شناخت امام زمان(عج)
مهدویت در آموزههای امام صادق(ع) جایگاهی ویژه دارد و بخش قابل توجهی از روایات آن حضرت به این موضوع اختصاص یافته است. در میان روایات مربوط به مهدویت، بیشترین احادیث به امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان بازمیگردد. همچنین بر اساس روایات تفسیری موجود از امام صادق(ع)، ۲۰۴ آیه از قرآن کریم درباره موضوعات مرتبط با مهدویت مورد توجه قرار گرفته است.
ببینید| با ناقضان وحدت مبارزه کنید
آیت الله جوادی آملی گفت: حضرت امیر یک بیان نورانی دارد که بالاخره ما جامعه را متحد کردیم، و تمام کوشش دشمن این است که این جامعه را ارباً اربا بکند. شما مواظب باشید این جامعه متحد، مختلف نشود، پراکنده نشود.
چهره واقعی انسانها در برزخ چگونه آشکار میشود؟ پاسخ تأملبرانگیز علامه حسنزاده آملی
علامه حسنزاده آملی با تکیه بر آموزههای فلسفه اسلامی، از حقیقتی تأملبرانگیز درباره انسان در برزخ و قیامت سخن گفتهاند؛ اینکه ملکات و صفات درونی انسان میتوانند صورت واقعی او را در جهان آخرت آشکار کنند.
حکم شرعی مقابله با نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانگان چیست؟
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «دفاع در برابر توسعه نفوذ سیاسی، اقتصادی و تجاری بیگانگان در کشورهای اسلامی» پاسخ گفتند.
راز غیبت امام زمان(عج) چیست؟
چرا امام زمان(عج) تاکنون در غیبت به سر میبرند؟ روایات، دلایل مختلفی را برای این غیبت بیان کردهاند؛ از حفظ جان حضرت و آزمون مردم تا آشکار شدن «ودیعههای الهی»، اما بخشی از این حکمت همچنان فراتر از فهم انسان دانسته شده است.
اول زمین آفریده شد یا آسمان؟ معنای یک واژه قرآنی همهچیز را روشن میکند
آیا قرآن درباره زمان آفرینش زمین و آسمان دچار تناقض شده است؟ بررسی دقیق واژههای آیات سورههای بقره و نازعات نشان میدهد ماجرا چیز دیگری است و یک ترجمه نادرست میتواند منشأ این شبهه باشد.
توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید؛ اگر امام شیعیان را فراموش میکرد چه اتفاقی میافتاد؟
در اندیشه شیعه، یکی از مهمترین جلوههای ارتباط امام زمان(عج) با مؤمنان در دوران غیبت، توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان و حمایت معنوی از آنان است. بر اساس این باور، وجود مقدس امام عصر(عج) در تمام دوران غیبت، نسبت به وضعیت شیعیان بیتفاوت نیست و در مسیر هدایت و حمایت از آنان نقش دارد.
بهشت بر این سه گروه حرام است؛ وقتی گناه به عادت تبدیل میشود
گناهان همیشه با یک لغزش بزرگ آغاز نمیشوند؛ گاهی رفتاری تکرارشونده، آرامآرام به عادت و سپس به بخشی از شخصیت انسان تبدیل میشود. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره سه گروه هشدار داده شده است: کسانی که پیوسته منت میگذارند، بسیار غیبت میکنند و میگساری را به عادت تبدیل کردهاند؛ سه رفتاری که هر کدام بهگونهای عزت، آبرو و عقل انسان را هدف میگیرد.
امام صادق(ع) راز «خُلق عظیم» پیامبر(ص) را فاش کرد؛ فقط خوشاخلاقی نیست!
وقتی از امام صادق(ع) درباره «خُلق عظیم» پیامبر اکرم(ص) سؤال شد، ایشان در پاسخی کوتاه فرمودند: «هُوَ الْقُرْآنُ»؛ یعنی «خُلق عظیم» همان قرآن است.
احکام شرعی | پولهایی که والدین برای آینده فرزندان پسانداز میکنند؛ خمس دارد؟
والدینی که برای تأمین آینده فرزندان خود، از جمله خرید مسکن یا انجام حج، مبلغی را برای چند سال پسانداز میکنند، درباره تعلق خمس به این پولها پرسش دارند؛ آیتالله شبیری زنجانی در پاسخ به این استفتاء، حکم این نوع پسانداز را تشریح کردهاند.
درس اخلاق | امام صادق(ع) درباره دینفروشان چه هشداری دادهاند؟
امام صادق(ع) در روایتی که در کتاب «وسائل الشیعه» نقل شده است، به هشداری الهی خطاب به یکی از پیامبران گذشته اشاره میکنند؛ هشداری درباره ظهور گروهی که برای دستیابی به دنیا، مال، جاه و ریاست، دین را به ابزاری برای فریب مردم تبدیل میکنند.
فرهنگ؛ رکن اصالتبخش جامعه از منظر اسلام
علامه مصباحیزدی در گفتاری، با تشبیه جامعه به پیکر انسان و تبیین دیدگاههای رقیب، بر اصالت نهاد فرهنگی در اسلام تأکید میکند و هشدار میدهد که خطرناکترین نفوذ دشمن، نفوذ در باورها و ارزشهای جامعه است.
آیا بلایای طبیعی با عدل الهی منافات دارند؟
یکی از پرسشهایی که در بحث «عدل الهی» مطرح میشود، این است که اگر خداوند همه چیز را بر اساس حکمت و در بهترین نظام آفریده است، پس وقوع حوادثی مانند زلزله، سیل، طوفان و شیوع بیماریها که گاهی به مرگ انسانها، ویرانی خانهها و بیخانمانی بازماندگان منجر میشود، چگونه قابل توجیه است؟
وقتی سیاست جای اخلاق را میگیرد
گاهی برای سنجش یک رفتار، دیگر از خود رفتار نمیپرسیم که درست بوده یا نادرست؛ ابتدا به سراغ این سؤال میرویم که چه کسی آن را انجام داده است.
از اختلاف تا همدلی؛ روایت تاریخی تلاش مسلمانان برای وحدت
اختلافات مذهبی میان شیعه و اهل سنت ریشههایی تاریخی دارد، اما در کنار این تفاوتها، اشتراکات بنیادینی نیز وجود دارد که همواره زمینهساز تلاش برای تقریب و همگرایی بوده است؛ از تجربههای تاریخی در ایران و جهان اسلام تا شکلگیری اندیشه وحدت اسلامی در دوران معاصر، همه نشان میدهد که کاهش شکافهای مذهبی و تقویت همبستگی مسلمانان، دغدغهای دیرینه و همچنان ضروری است.
حقالناس مهمتر است یا حقالله؟ پاسخ به یک پرسش مهم دینی
حقالناس و حقالله هر دو در آموزههای دینی جایگاهی مهم دارند، اما وقتی سخن از مسئولیت انسان در برابر خداوند و بندگان او به میان میآید، این پرسش مطرح میشود که کدامیک اولویت دارد و تضییع حقوق دیگران چه پیامدی خواهد داشت؟
شبهات معاد | «آکل و مأکول»؛ وقتی بدن یک انسان وارد بدن دیگری میشود، تکلیف معاد چیست؟
«شبهه آکل و مأکول» یکی از پرسشهایی است که در بحث معاد و حشر انسان مطرح میشود. پرسش اصلی این است: اگر انسانی پس از مرگ، در چرخه طبیعت قرار گیرد و بخشی از مواد بدن او از طریق تغذیه وارد بدن انسان دیگری شود، در روز قیامت چه اتفاقی برای این مواد خواهد افتاد؟ بدن کدامیک از این دو انسان محشور میشود؟
اگر رحمت خدا بیانتهاست، چرا باید از گناه بترسیم؟
امید به رحمت الهی و شفاعت، مجوزی برای گناه نیست؛ چراکه گناه میتواند روح انسان را آلوده کند و زمینه توفیق توبه را از بین ببرد. در مکتب اهلبیت(ع)، اوج بندگی، پرستش عاشقانه خداوند است؛ نه معاملهای برای رسیدن به بهشت یا فرار از جهنم.
احکام شرعی | حکم مسح سر با وجود تافت و مواد حالتدهنده مو
حضرت آیتالله شهید سیدعلی خامنهای در پاسخ به استفتائی درباره «مسح سر با وجود تافت (حالتدهنده مو)»، حکم استفاده از مواد حالتدهنده مو هنگام وضو و غسل را بیان کردهاند.
اهل سنت درباره امام صادق(ع) چه گفتند؟
سخنان شماری از دانشمندان اهل سنت درباره امام صادق(ع) نشان میدهد که جایگاه علمی و فضایل اخلاقی آن حضرت، فراتر از مرزهای مذهبی مورد توجه قرار گرفته است؛ از تعبیر «داناترین فرد زمان خود» تا تأکید بر گستردگی دانش امام ششم شیعیان.
