خداوند بارها به بندگانش سفارش کرده است برای ایمنی از بلایا زیاد یادش کنند و از یاد او غافل نشوند. در حقیقت چنگ زدن به ریسمان الهی راهی برای محافظت انسان از بلایاست.
آنچه با حال دعاکننده مناسبت دارد این است که از خدای تعالی با جهاتی که منتسب به اوست درخواست کند.
در پی حمله متجاوزانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران اسلامی، حجتالاسلام علیرضا پناهیان از مردم دعوت کرد تا از امشب به خواندن دعای افتتاح به عنوان سلاح معنوی و جهاد روحانی جمعی بپردازند.
رهبر انقلاب و بزرگان دین در زمان جنگ و شدائد بر خواندن سورهها و دعاهایی توصیه داشتهاند.
در فرازهایی از دعای جوشن کبیر، خدا را با جلوههای رحمت و قدرتش میخواند: آمرزنده گناهان، برطرفکننده بلاها، نهایت امیدها و بخشنده عطایای بزرگ. او روزیدهنده، مقدرکننده مرگها، شنونده شکایتها و برانگیزاننده مردمان است و اسیران جسمی و روحی را آزاد میکند؛ هم دفع بلا میکند، هم رفع آن، و با فضل بیحساب پاداش صابران را عطا میفرماید.
شاید منظور از «عزّت» در دعای سحر، صفاتی باشد که قوت و غلبهای در آنها وجود دارد؛ مانند قهّار و مالک.
شب و روز جمعه از نظر دینی جایگاهی ویژه دارند و در کتب حدیثی و ادعیه، بر اهمیت و فضیلت عبادات در این زمان تأکید شده است. از خواندن سورههای خاص در نمازها گرفته تا دعاهای مستحب و زیارت مردگان، اعمال جمعه فرصتی برای تقویت اراده، خودسازی و ارتباط عمیقتر با خداوند است.
یکی از مهمترین عوامل موفقیت فرزندان در زندگی، دعای خیر والدین برای آنهاست. والدین با نیت خالص و خواندن دعاهای خاص میتوانند به تربیت فرزندانی صالح و سر به راه کمک کنند. از دعاهایی برای رفع نافرمانی و پرخاشگری گرفته تا دعاهایی برای موفقیت و هدایت در مسیر درست، هر کدام به نوعی به ایجاد آرامش و رشد شخصیت فرزندان کمک میکنند.
در شرایطی که اختلافات خانوادگی و نزاعها به اوج خود میرسند، دعاهای معنوی میتوانند نقش مؤثری در رفع این تنشها ایفا کنند. یکی از دعاهای پرخیر و موثر، دعای حضرت شعیب (ع) است که در قرآن آمده و در زمانهای سخت برای حل مشکلات و برقراری صلح در میان مردم، به ویژه در خانوادهها، توصیه شده است. این دعا، که در سوره اعراف و آیات مختلف قرآن ذکر شده، با توکل به خداوند، راهی برای برقراری عدالت و آشتی میان افراد در نظر گرفته شده است.
یک استاد حوزه با اشاره به جایگاه دعا در ماه رمضان، ضمن تشریح مضامین عرفانی دعای «یا علی و یا عظیم»، به نگاه فراگیر دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» پرداخت و گفت: در این دعا، درخواستها شامل همه انسانها بدون توجه به دین و مذهب میشود که نشاندهنده وسعت رحمت الهی است.
اضطراب، واژهای آشنا برای انسان معاصر است؛ از شلوغیهای روزانه و فشار اقتصادی تا نگرانیهای خانوادگی و آیندهٔ نامعلوم. اما سنت اسلامی، قرنها پیش از شکلگیری روانشناسی مدرن، دربارهٔ آشوب درون سخن گفته و برای آن نسخههایی عملی ارائه کرده است.
مهربانی و رحمت صد جزء است و در وجود پدر و مادر یکی از آن صد تا قرار دارد؛ پس ببینید خداوند چقدر مهربان است.
بر اساس روایتی که شیخ صدوق در کتاب ثواب الأعمال و شیخ طوسی در مصباح المتهجد نقل کردهاند، امام علی دعایی را از پیامبر اسلام محمد روایت میکند که خواندن آن پس از نمازهای پنجگانه، همراه با دوازده مرتبه سوره سوره اخلاص، موجب آمرزش گناهان و رهایی از آتش معرفی شده است.
با فرارسیدن سحرهای ماه مبارک رمضان، زمزمه «اللهم انی اسئلک من بهائک بأبهاه» بار دیگر در خانهها و مساجد طنینانداز میشود؛ دعایی منسوب به امام محمد باقر که به روایت امام رضا، حامل مضامین بلند توحیدی و اسم اعظم الهی است. «دعای سحر» یا «دعای بهاء» نه فقط یک نیایش، بلکه متنی عرفانی و معرفتی است که قرنهاست جایگاه ویژهای در میان اعمال عبادی رمضان دارد.
«بهاء» نوری همراه با هیبت و وقار و در بر دارنده جمال و جلال است.
در سنت شیعی، «دعای عهد» (همان دعایی که در مفاتیحالجنان آمده و با «اللهم ربّ النور العظیم…» شروع میشود) بیشتر از آنکه یک “ذکرِ صرف” باشد، یک برنامهی تربیتیِ روزانه برای تجدید بیعت و جهتدهی به سبک زندگی منتظرانه است.
آیتالله بهجت قدسسره، از بزرگان ربانی مکتب اهلبیت علیهمالسلام، راهکاری ساده اما مؤثر برای رفع گرفتاریهای زندگی جوانان ارائه کردهاند: تکرار ذکر «أستغفر الله» با اعتقاد کامل. ایشان تأکید دارند که این دستور، نه تنها مشکلات روزمره مانند اشتغال و ازدواج را برطرف میکند، بلکه زمینهساز رشد معنوی و ارتقای معرفت الهی نیز میشود.
بر اساس روایات معتبر شیعه، خواندن دعاهای ویژه پس از هر نماز واجب در ماه مبارک رمضان میتواند آثار معنوی عظیمی داشته باشد و حتی گناهان فرد را تا روز قیامت پاک کند. این دعاها شامل درخواست برای برکت روزی، شفای بیماران، رفع گرفتاریها و کسب رضایت الهی است و فرصتی منحصر به فرد برای نزدیکی بیشتر به خداوند فراهم میکند.
از همه مهمتر، مسئله روضه اباعبدالله(ع) بود. اینقدر برای آیتالله بهجت مهم بود که حدود 50 سال هر هفته مجلس داشتند و ایشان حاضر نبود به این سادگی این کار را ترک کند. حتی در حال کسالت و مریضی اصرار داشت که این مجلس باید برقرار شود و اصرار داشت که خودش باید حضور داشته باشد. خیلی برایش مهم بود که از اول مجلس حضور داشته باشد.
امام صادق میفرمایند: «مهدی(عج) هر روز برای مؤمنان دعا میکند.» روایتی امیدبخش که در بحارالأنوار (ج ۵۲، ص ۱۵۴) نقل شده و یادآور میشود در پسِ همه خستگیها و دلهرههای روزمره، دعایی پنهان و پیوسته جاری است.
آیتالله بهجت میفرمود: زیاد از روی اعتقاد کامل بگویید: «أستغفر الله»، هیچ چیز شما را منصرف نکند غیر از ضروریات و واجبات تا کلیه ابتلائات رفع شود.
امام رضا(ع) در آخرین جمعه شعبان فرمودند: تقصیر گذشته را جبران کنید. بسیار دعا، استغفار و تلاوت قرآن نمایید و توبه کنید تا ماه رمضان را در حال اخلاص دریابید. این ذکر را زیاد بگویید: «اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا فِی مَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ»
راز نجات حضرت یونس(ع) تسبیح و ذکر بود: «لا إله إلاّ أنت سبحانک إنّی کنت من الظالمین». این ذکر، دعای عام و از باب «فاذکرونی أذکرکم» است. اگر بنده فقط به یاد خدا باشد، خدا نیاز او را برمیآورد و هر مؤمنی با این ذکر از اندوه نجات مییابد.
آیتالله مصباح یزدی سفارش کرد که همت خود را بالا ببریم و در هنگام دعا و عبادت، به آرزوی دستیابی به نعمتهای دنیایی قانع نشویم و دعای خود را محدود به خانه و همسر و دنیا نکنیم. بلکه نعمتهای ابدی فناناپذیر و از همه مهمتر شنیدن کلام الهی و تماشای جلوه الهی را بخواهیم.
تصمیم بگیریم هر روز با خواندن دعای عهد، بیعت خود با امام زمان(عج) را تجدید کنیم. آماده شهادت باشیم و آرزو کنیم حتی پس از مرگ، برای یاری او از گور برخاسته، شمشیر به دست، به ندایش لبیک گوییم. این ویژگی یک نوکر واقعی است.
امام رضا(ع) در آخرین جمعه شعبان فرمودند: کوتاهی گذشته را با دعا، استغفار و تلاوت قرآن جبران کنید. از گناه توبه کرده، امانتها را ادا و کینهها را دور کنید تا با خلوص وارد رمضان شوید. این دعا را زیاد بخوانید: «اللّهم إن لم تکن غفرت لنا فی ما مضی من شعبان، فاغفر لنا فی ما بقی منه»
کارشناسان دینی و متون اسلامی تأکید دارند که استغفار (طلب آمرزش از خدا) نه تنها سبب پاکی از گناه میشود، بلکه میتواند راه حل مشکلات، افزایش روزی و برکت، آرامش قلب و نزدیکی بیشتر به خداوند را هم فراهم آورد. قرآن کریم در آیات متعدد، از جمله آیات سوره نّوح، این ذکر الهی را کلیدی برای نزول نعمتها، افزایش رزق و برکت و رفع گرفتاریها معرفی کرده است، و پیامبر اسلام ﷺ نیز سیر در این دعا را به مداومت در یاد خدا توصیه فرمودهاند.
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه با تأکید بر مفهوم «کمال انقطاع الیالله» گفت: بندهای که وظیفه خود را انجام دهد و دل به اسباب نبندد، شیرینی بندهنوازی خدا را میچشد. وی با اشاره به توحید افعالی و الگوی حضرت ابراهیم(ع)، وابستگی حقیقی همه امور به اراده الهی را تبیین کرد.
چرا رهبر انقلاب بر خواندن دعای توسل برای پیروزی جبهه مقاومت تأکید کردند؟ نقش این دعا را در تقویت جبهه مقاومت و شرایط بهینه خواندن آن را در گفتوگو با کارشناس دینی در این مصاحبه خواهید خواند.
آیتالله مصباح یزدی سفارش کرد: سعی کنید هر چه بیشتر توجه به خدا و یاد او در دل شما وجود داشته باشد. چون هر قدر انسان نسبت به چیزی بیشتر متمرکز باشد، محبت آن در قلب او افزایش مییابد. پس راه افزایش محبت، یاد و ذکر الهی است.