کارشناسان حوزه تربیت کودک معتقدند عید غدیر فقط یک مناسبت تقویمی برای برگزاری جشن نیست، بلکه فرصتی مهم برای انتقال مفاهیم عمیق دینی به زبان ساده و کودکانه است. اگر غدیر درست روایت شود، می تواند در شکل گیری هویت دینی، محبت اهل بیت(ع) و فهم مسئولیت پذیری در کودکان نقش آفرین باشد.
در تربیت فرزند، انسان باید آنچه در توانش است انجام دهد و نسبت به آنچه خارج از قدرت اوست، نگران نباشد. خداوند هرگز بیش از وسع انسان تکلیف نمیکند؛ پس وظیفه ما تلاش در حد توان و سپردن باقی امور به تدبیر الهی است.
در سالهایی که کردستان زیر تیغ ترور، شایعه و جنگ روانی میسوخت، ناهید فاتحی کرجو به جای انتخاب عافیت، راه آگاهی و مقاومت را برگزید و با خون خود مرز میان حقیقت و فریب را روشن کرد. او تنها یک دختر جوان نبود، بلکه معلمی است برای نسلهایی که میخواهند معنای غیرت، بصیرت و مسئولیت را دوباره بفهمند.
خیلی از پدرها و مادرهای شاغل فکر میکنند اگر هزینه کنند، اگر کلاس بگذارند، اگر مدرسه غیرانتفاعی ببرند، پس وظیفه والدینی خود را انجام دادهاند. یک مشاور خانواده، این باور را به چالش میکشد و میگوید تربیت «هزینه فرصت» دارد و اگر کار را اولویت اول خود قرار دادهاید، نباید انتظار داشته باشید تربیت هم «سر جایش بماند».
احترام گذاشتن به والدین یعنی قدرت و توانایی آنها را بشناسید و این یعنی بدانید که آنها در مقامی بالاتر از شما قرار دارند و حق دارند برای شما قانون تعیین کنند و باید از این قوانین پیروی کرده و به آنها احترام بگذارید.
روایت هاجر در مکه، تنها یک داستان تاریخی نیست؛ تصویری از توکلِ فعال، مادرانگیِ مسئولانه و تلاشی است که در دل بیابان، هم جان یک کودک را نجات داد و هم مسیر یک سنت عبادی را برای همیشه ثبت کرد.
روانشناسان و مشاوران تاکید میکنند سبکهای فرزندپروری والدین میتوانند در شکلگیری شخصیت فرزندان نقش موثری داشته باشند.
تجلی ولایتپذیری در زندگی زنان، نه در قاب شعارهای تکراری، بلکه در جریان پویای مادری، همسری و مسئولیتپذیری اجتماعی بر مدار اخلاق مراقبت رقم میخورد.
بعضی والدین فکر میکنند تربیت یعنی «چون من گفتم». بعضی دیگر گمان میکنند رفاقت بیقید و شرط یعنی بچه «هیچ چیزی را از ما پنهان نمیکند». شاهآبادی از «مدل سوم» میگوید؛ مدلی که در آن نوجوان حتی وقتی پدر و مادر پشت در نیستند، از درون خودش میداند چرا نباید کاری را انجام دهد.
در ساختارِ اجتماعیِ اسلام، رفعِ نیازهایِ عمومیِ جامعه، فراتر از یک انتخابِ شخصی، در زمرهیِ تکالیفِ الهی قرار میگیرد. تصدیِ مشاغلِ تخصصیِ جنسیتی، نه تنها یک حرفه، بلکه کوششی برایِ حفظِ کرامتِ انسانی و رعایتِ حریمهایِ شرعی در مسیرِ خدمت به خلق است.
پرسش «چرا باید نماز بخوانیم؟» یکی از مهمترین سؤالات دوران نوجوانی و جوانی است؛ بهویژه وقتی این سؤال با این تعبیر همراه میشود که: «مگر خدا به خم و راست شدن ما نیاز دارد؟»
بعضی صداها، فقط صدا نیستند؛ پناهاند. مثل همان «لالا لالا»هایی که سالها در اتاقهای کوچک خانههای سادهمان پیچیدهاند و روی پلک نوزادان نشستهاند. صداهایی که نه شاعر حرفهای سرودهشان، نه در کتابی رسمی ثبت شدهاند؛ اما آنقدر عمیق و ریشهدارند که «استخوانبندی ادبیات کلاسیک» ما را ساختهاند.
کارشناس دینی در تحلیل رابطه فرزند و والدین، میان کمال فردی و رضایت خانوادگی مرزی دقیق ترسیم کرد و گفت: «استقلال نباید به معنای مقابله باشد؛ بلکه با ایجاد پلهای اعتماد و استفاده از هنر مدارا، میتوان در عین حفظ هویت فردی، به آرامش و رضایت والدین نیز دست یافت.
سخنران حرم امام رضا(ع) به نقلی از مرحوم علامه امینی درباره اینکه چگونه میتوان سادات نبود اما در ردیف فرزندان حضرت صدیقه طاهره قرار گرفت، پرداخت.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: در اندیشه مهدوی، جامعهای آرمانی تصویر میشود که در آن عدالت و کرامت انسانی بهصورت همهجانبه محقق میگردد. زن در چنین جامعهای نه حاشیهنشین است و نه ابزار، بلکه «عاملیت توحیدی» او در عرصههای خانواده و جامعه به اوج شکوفایی میرسد. بنابراین، الگوی سوم را میتوان پیشطرحی از زن آرمانی عصر ظهور دانست که هماکنون نیز میتوان با تربیت مهدوی، زمینهساز تحقق آن شد.
در دنیای پرشتاب امروز، کودکان بیش از همیشه تحت تأثیر محیط و خانواده قرار دارند. هرچند مدرسه و درس جزو مهمترین بخشهای زندگی آنهاست، اما چیزی که اغلب کمتر به آن توجه میشود، اثر مستقیم رفتار و نگرش والدین بر سلامت روان فرزندان است. نگرانیها و اضطرابهای والدین میتواند بهطور ناخواسته به کودک منتقل شود و بر اعتمادبهنفس، آرامش و تعامل اجتماعی او تأثیر بگذارد.
این روزها علاوه بر نظامیان و نیروهای حافظ امنیت، بسیاری از مردان با شغلهای غیر نظامی و غیر دولتی هم بر حسب وظیفه، نیاز یا حتی برای امرار معاش لازم است در محل کارشان حاضر شوند. خانمها برای مدیریت فشارهای روحی و تنشهای عصبی که به دلیل دوری از همسرشان متحمل میشوند چه کنند؟
وقتی کودک یا نوجوان لجبازی میکند، بسیاری از والدین به دنبال راهحل فوری هستند. اما مشکل اغلب از شیوهٔ تعامل ما آغاز میشود. اگر الگوی مناسبی نباشیم، صبوری نکنیم و توقعاتمان را تنظیم نکنیم، این رفتار تشدید میشود. مهارتهای عملی برای مدیریت و کاهش لجبازی فرزندان کدامند؟
رهبر شهید انقلاب امام خامنهای در خصوص ویژگی زن مومن مسلمان میفرمایند: «هزاران زن کربلایی ما نهتنها خطوط سیاه ستمهای ظاهری را در هم شکستهاند، بلکه ستمهای مدرن به زن را نیز رسوا کردند و نشان دادهاند که حق کرامت الهی زن، بالاترین حقوق زن است که در جهان مدرن، هرگز شناخته نشده و امروز وقت شناختهشدن آن است. زن مجاهد مسلمان ایرانی، معلمی برای زنان جهان خواهد بود.
وقتی موهای والدین سفید میشود، گاهی روابط خواهر و برادرها تیره میشود و سوال «حالا نوبت کیست؟» به یک بحران پنهان بدل میگردد. چگونه میتوان در روزهای سالمندی پدر و مادر، به جای تقسیم تقصیرها، مسئولیتها را با تلفیقی از عشق، منطق و علم مدیریت کرد؟
تربیت فرزند، حساسترین و اثرگذارترین مسئولیت والدین است؛ مسئولیتی که اگر بر پایه اعتدال و شناخت صحیح نیازهای کودک پیش نرود، ممکن است به جای ساختن آیندهای سالم، زمینهساز آسیبهای عمیق رفتاری و روانی شود. «افراط» در محبت و حمایت، و «تفریط» در توجه و هدایت، دو دام تربیتی هستند که اسلام و روانشناسی هر دو به شدت از آن برحذر داشتهاند. در این گزارش، ابعاد این دو آفت و راهکارهای رسیدن به تعادل بررسی میشود.
با افزایش سن و کاهش توان جسمی، بسیاری از پدران و مادران بیش از هر زمان دیگری به توجه و محبت فرزندان خود نیاز دارند. گاهی یک تماس کوتاه یا دیداری ساده میتواند دل سالخوردهای را آرام کند؛ اما در زندگی پرشتاب امروز، این نیاز عاطفی گاه به فراموشی سپرده میشود. آموزههای دینی نیز بارها بر اهمیت احترام و رسیدگی به والدین، بهویژه در دوران پیری، تأکید کردهاند.
حضور اجتماعی زن نباید بهمعنای نادیدهگرفتن مرزهای عفاف و حریم نامحرم باشد؛ تعادل میان حضور و کرامت مهم است.
چرا بعضی کودکان با وجود محبت فراوان، ضعیف و ناتوان بار میآیند و برخی دیگر در کمبود عاطفه، سخت و خشن میشوند؟ مسئله دقیقاً همینجاست؛ مرز میان محبت سازنده و نازپروردگی مخرب کجاست و والدین چگونه میتوانند تعادل را حفظ کنند؟
در بسیاری از خانهها، ستون اصلی آرامش و پایداری نه دیوارها و داراییها، بلکه حضور مادری است که با مهر، صبر و تربیت، هم معیشت زندگی را معنا میبخشد و هم روح و ایمان خانواده را استوار میکند. مادران با زیستنِ اصیل و مسئولانه، بنیانی میسازند که نسلها بر آن تکیه میکنند.
یک روانشناس کودک و نوجوان با بیان اینکه مقاومت کودکان نسبت به پاداشهای فوری در فضای مجازی یعنی لایک و کامنت پایین است، گفت: برقراری رابطه عاطفی، تنظیم تدریجی، بازآموزی هیجانی رفتاری و اصلاح قوانین و الگوسازیهای خانوادگی از اقدامات والدین برای نجات فرزندانشان از دام وابستگی به پاداشهای فوری در فضای مجازی است.
زن میتواند انسان را به سرچشمه اولیه خویش بازگرداند. شاید به همین دلیل است که جهان مدرن، بیش از هر چیز تلاش میکند زن را از ساحت فطری خود جدا کند.
رهبر شهید معظم انقلاب در پیام خود از عبارت «زن نه شرقی نه غربی» استفاده کردند که این بحث هم مربوط به ستمهای تاریخی شرق و غرب علیه زن میشود. متأسفانه در شرق نمونههایی از تبعیض نسبت به زن به چشم میخورد.
بیحجابی در بسیاری از موارد، پیامدِ «لکنتِ زبانِ محبت» در مردان است. اگر محبت در ساحت خانواده «اثبات» شود، زن با آرامش خاطر به مأموریت تمدنساز خود بازمیگردد و حجاب را به عنوان «سنگرِ حفظ این مأموریت» برمیگزیند.
رهبر شهید انقلاب در بیانات مختلف خود بر ضرورت انس کودکان و نوجوانان با کتاب و اهمیت تولید آثار فرهنگی و ادبی مناسب برای این قشر تأکید کردهاند. به اعتقاد ایشان، عادت به کتابخوانی از سنین پایین، یکی از عوامل ماندگار در شکلگیری شخصیت و رشد فکری انسان است و خانوادهها باید این فرهنگ را در محیط خانه نهادینه کنند.